|
بوشهر با اينکه
داراي موسيقي محلي با قدمت زيادي مي باشد ولي با اين وجود موسيقي محلي و ساير
موسيقي ها پيشرفت قابل توجه اي در استان نداشته است. عامه مردم فقط جنبه شاد و
فرح بخش موسيقي بوشهر را مي شناسند. که اين نوع موسيقي در نظر اکثر مردمان
استان، موسيقي مطربي و بي مايه به شمار مي آيد. به شکلي که واژه هاي تيمپوزن(
تيمپو يکي از آلات کوبه اي بوشهر به شمارمي آيد، که معمولاً به همراهي ضرب
نواخته مي شود. البته وابستگي اين دو ساز به قدري است که هميشه با هم نام برده
مي شوند و واژه ضرب و تيمپو را به خود اختصاص داده اند.)، و يا ني انبان زن (
ني انبان يکي از سازهاي بادي بوشهر به شمار مي آيد. که بعضي از مأخذ ريشه ني
انبان را به کشورهاي ايرلند، اسکاتلند و انگلستان بر شمردند، كه البته اينطور
نيست)، را به عنوان تحقير کردن افراد به کار مي برند. که نگارنده علت عمده آن
را استفاده مکرر اين نوع موسيقي در مجالس عروسي و به وسيله نوازندگان کولي هاي
دوره گرد مي داند. البته موسيقي بوشهر موسيقي گسترده اي است که همان طور که
گفته شد اين فقط بخش ناچيزي از موسيقي بوشهر را به خود اختصاص مي دهد. قوي ترين
نوع موسيقي را در بوشهر مي توان موسيقي مذهبي آن دانست. که بيشتر در ماه هاي
محرم و صفر اجرا مي شود. مراسم به طور معمول به وسيله دسته سنج و دمام زن ها(
سنج سازي است فلزي که به شکل دو تيغه نسبتا ضخيم و گرد ميباشد و با به هم زدن،
اين دو فلز به صدا در مي آيد و دمام سازي است نسبتاً بزرگ و استوانه اي شکل که
دو طرف آن پوست كشيده شده است و با ضربه زدن به پوست با دست و يا چوب و يا هردو
نواخته مي شود و ساز بوسيله تسمه اي که دارد بر گردن نوازنده آويزان مي شود و
يا بر روي زمين قرار مي گيرد) و بوق ( بوق سازي است بادي و مارپيچ که بوسيله
دميدن به صدا در مي آيد) شروع مي شود. وظيفه اين دسته اطلاع دادن مراسم مذهبي
به مردم مي باشد. بعد از پايان سنج و دمام نوبت مراسم سينه زني است که شکوه و
عظمت خاصي دارد. نوحه خوان در وصط نوحه مي خواند،( و جالبست که بدانيد ملودي
هايي که نوحه خوان مي خواند بسياري از آنها ملودي هايي هستند که اکنون جز رديف
موسيقي سنتي ما مي باشد.) و سينه زن ها به دور نوحه خوان حلقه مي زنند و در
بعضي از ابيات نوحه خوان را هم راهي مي کنند و در پايان هم مراسم يزله مي باشد
که عزاداران با حرکاتي مو زون و ريتميک، با حالتي خاص و با حركاتي مشخص به سر و
سينه خود مي زنند. موسيقي محلي بوشهر مانند موسيقي سنتي ايران داراي گوشه هاي
مختلفي است که نام برخي از آن ها عبارتند از: حاجياني- شروه ( که خود اقسام
گوناگوني دارد مانند: شروه دشتي- شروه محلي- شروه فايز دشتي وغيره )- چوپي محلي
و...
بهنام فقيه
سي و يكم شهريور ماه هشتاد و يك |
