|
متاسفانه دوره اش كوتاه بود. در چاووش بچه هايي كه نزديك بوديم، آقاي تهماسبي
بود، آقاي عندليبي بود، بيژن كامكار، و آقاي عليزاده كه به هر حال مسئول
هنرستان چاووش بودند و ارتباط بيشتري داشتيم و در زمينه كار آهنگسازي به من كمك
مي كردند، رابطه خيلي نزديكي داشتيم.
آقاي لطفي هم چون استاد ما بود ما هميشه
فاصله اي داشتيم و زياد نمي توانستيم با هم قاطي باشيم!، آقاي عليزاده هم
همينطور ولي با ما يك كمي راحتتر بود.
استادان شما:
من
استاد اصلي ام
آقاي لطفي است و هر چه كه دارم از ايشان است. ولي در هنرستان پيش
خانم توفيق، آقاي وهداني، فريوسفي و... ولي استاد اصلي من آقاي لطفي بودند. از
موقعي كه موسيقي را شروع كردم، خيلي علاقمند به كارهاي قدما بودم، هشت سالي من
تقريبا به دنبال كارهاي آن ها مي دويدم، از اين آرشيو به آن آرشيو. آن موقع هم
مثل امروز در دسترس نبود، يك آرشيو در دانشكده هنرهاي زيبا درست كردم كه
احتمالا هنوز هم هست، يك آرشيو هم در چاووش درست كرده بودم كه مي بينم بعضي از
آن ها منتشر شده كه ديروز ديدم كارهاي وزيري منتشر شده، درست به همان فرمي كه
من درست كرده بود. و شركت ماهور آن ها را منتشر كرده است. و چون خيلي به اين
كارها علاقمند بودم، اين ها را خيلي گوش مي كردم و فكر مي كنم كه خيلي اين
شنيدن ها تاثير مثبت بر روي من داشته، كه استاداني غير مستقيم بودند كه مثل همه
دوستان زياد داشتم، ولي طوري بود كه آقاي لطفي مثلا از من سئوال مي كرد، كه
فلان آهنگ در كدام برنامه است كه مي گفتم در گلهاي دويست و چهل و پنج، حفظ مي
كردم، آن قدر علاقمند بودم. يك دوره اي خيلي شيفته كارهاي خالقي و وزيري بودم.
از صبح تا شب زندگي من شده بودند. هنوز هم هست. هنوز هم واقعا تاثيرات عجيبي بر
روي من مي گذارند. و اين ها استادان غير مستقيم من بودند ولي آنچه دارم به طور
مستقيم از آقاي لطفي است.
جايگاه نوازنده و نوازندگي در موسيقي ايران:
موسيقي ايراني اساسش بر روي بداهه نوازي و نوازندگي است. تكنواز نقش اساسي
داشته، يعني ما اگر به صفحه هاي سنگي گذشته مراجعه كنيم، مي بينيم درصد صفحات
سازي كم نيست. از آقاحسينقلي، ميرزا عبداله، از كمانچه هست، از سنتور حبيب
سماعي هست، و... از يحيي خان زرپنجه و... اين نشان مي دهد كه شنونده داشته وگرنه كمپاني ها كه نمي آمدند سرمايه گذاري كنند. نوازندگاني مثل درويش خان، مطرح
بودند. من هر چه بررسي مي كنم مي بينم كه موسيقي سازي جايگاه خاصي داشته و مردم
گوش مي دادند. مثلا استاد شهنازي كه ما سال هاي آخر عمرش پيشش مي رفتيم، تعريف
مي كرد در سفرهايي كه داشت، مردم به عنوان نوازنده مي شناختنش. امروزه اين طور
نيست و همه چيز بر روي آواز و موسيقي آوازي متمركز شده است. در دوره قديم
نوازندگي چون ارزش و اهميتي داشته، طبعا پيشرفت هاي زيادي هم كرده بود، نوازنده
به عنوان نوازنده مطرح بود. بداهه نواري كه بخش مهمي در موسيقي مشرق زمين است.
در موسيقي ايران هم جايگاه ويژه خودش را داشته، و امروزه هم مي بينيم كه هستند
كساني كه در اين زمينه استادند و سازشان هميشه شنيدني است. و من نوازندگي را به
اين شكل در موسيقي ايراني مي بينم كه كسي نوازنده است كه بتواند بداهه نواز
باشد. بداهه نواز هم بدان معني كه حرفي منطقي و احساسي براي گفتن داشته باشد.
وگرنه خب خيلي ها بداهه نوازي مي كنند. من شنيدم كه استاد صبا گفته كه شاگرد
نبايد اصلا بداهه نوازي كند. آن اصل هايي كه آورده امروزه نيست ولي در ساز قدما
مي توان شنيد. من وقتي ساز اساتيد را مي شنوم، مثل استاد شهناز و... مي شود ديد
كه يك سري اصول است كه كاملا رعايت شده و در عين حال كه از لحاظ احساسي رعايت
شده، از نظر جمله بندي هم همينطور. جمله بندي در موسيقي ايراني مهمترين مسئله
است. در نوازندگي موسيقي ايراني، شايد در موسيقي هاي ديگر اين مفهوم و معنا را
نداشته باشد. همانطور كه استاد برومند گفته كه يك جمله موسيقي بايد فعل داشته
باشد، فاعل داشته باشد و... معني داشته باشد. وگرنه نت ها در كنار هم را خيلي
ها مي زنند، زيبايي هم دارد ولي زيبايي اش خيلي زود از بين مي رود. و پس از چند
بار شنيدن ديگر به چيزي پي نمي برد. ولي واقعا سازهايي كه اصول را رعايت كرده
اند و نوازنده هم از درونش، چيزي جوشيده باشد و از طريق ساز به شنونده منتقل
كند، آن نوازنده موفق است در تكنوازي.
 |
تعريف يك موسيقي دان ايراني:
من
فكر مي كنم موسيقي دان ايراني سواي از مسائل سنتي و اخلاقي كه در موسيقي شرق و
موسيقي ما هست، بايد رديف را درك كرده باشد. حالا من رديف را به عنوان يك مطلب
خشك نمي بينم، رديف اگر بخواهد به عنوان فقط رديف باشد نمي تواند كاري براي ما
انجام دهد.
در جامعه امروز اصلا
نمي تواند نقشي داشته باشد.
|
من
وقتي مي گويم رديف را درك كرده باشد، يعني با تمام وجودش رديف را درك كرده
باشد. يعني ممكن است نوازنده اي كه رديف دان است و رديف را خوب درك كرده ساز
بزند، رديف نباشد ولي شما تاثيري از رديف را در عمق كارش ببينيد. من اصلا موافق
نيستم كه يك نوازنده فقط راوي رديف باشد. به عنوان حفظ يك سنت ارزشمند است، ولي
بايد نوازنده يا موسيقي دان ايراني، وقتي به مرحله درك رديف رسيد بتواند حرف
تازه اي بر آن اساس داشته باشد. مي بينيم كه خيلي از اساتيد ما اين را دارند.
ولي متاسفانه بايد بگويم كه نسل جوان ما ندارد. جوان ما از نظر تكنيك خيلي قوي
است، خيلي هم بر روي سازش زحمت كشيده، علم موسيقي اش خيلي خوب است، اكثرا رديف
را مي زنند، مي شناسند ولي من خيلي شنيدم كه اصلا دركي از رديف ندارند. و فقط
رديف را حفظند. به هر حال اين مشكلي است كه چند سالي استادان ما نبودند، چند
سالي آقاي عليزاده نبود، چند سالي آقاي لطفي نبود و اين كمبود را در نوازندگي
مي توان مشاهده كرد.
آيا شما ارتباطي با نوازندگان جوان در ايران داريد؟
من
هر وقت به ايران مي آيم، چند تايي را مي بينم، حال چه در ضبط و چه در مجالس
خصوصي، خيلي افسوس مي خورم و مي بينم كه تكنيك ها خيلي قوي است ولي يك مقدار از
لحاظ جوهره رديف و حس و حال خاص موسيقي ما هنوز بچه ها كم دارند و بايد دم يك
سري از اساتيد را ببينند. متاسفانه اين كمبود هست و من افسوس مي خورم كه امثال
آقاي لطفي نيستند در اين جا.
صفحه بعد
. . . |
