درباره موسیقی و عارف قزوینی

نوشته شده توسط persianartmusic Posted in مقالات بازدید: 1027

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

درباره موسیقی و عارف قزوینی

درباره موسیقی و عارف قزوینی

درباره موسیقی و عارف قزوینی
درباره موسیقی و عارف قزوینی

اگر من هیچ خدمت دیگری به موسیقی و ادبیات ایران نکرده باشم، در زمانی یک تصنیف وطنی ساختم که از هر 10هزار نفر ایرانی، یک نفر نمی‌دانست که وطن یعنی چه، فقط تصور می‌کردند، وطن، شهر یا دهی است که در آن زاده شده‌اند

به گزارش خبرنگار سرویس موسیقی ایسنا، این سخنان را عارف قزوینی، مهم‌ترین موسیقی‌دان عرصه‌ی تصنیف‌های ملی و میهنی بیان کرده که قطعاتی مانند «از خون جوانان وطن»، «آمان» و «دل هوس» جزو آثار او است.

چرا شخصیت عارف برای موسیقی ایران مهم است؟

نخستین و مهمترین کسی که در میان موسیقیدانان و سازندگان تصنیف‌های ملی و میهنی باید او را گرامی داشت، «عارف» است. مردی که نامش با وطن و وطن‌پرستی عجین شده است. او موسیقی دوره‌ی خود را با مفاهیم انقلابی و وطن‌دوستی آشتی داد و ثابت کرد نوعی از موسیقی که می‌تواند زبان اعتراض ملی در تقابل با بیدادگری باشد، نمرده است. اگرچه عارف، موسیقی را با امور سیاسی و مشی انقلابی آغاز نکرد، اما بعدها با تجربه‌اندوزی و خروج از سنت‌های خرافی توانست اندیشه‌اش را ارتقاء دهد.

عارف به‌عنوان برجسته‌ترین موسیقیدان عصر مشروطه با بهره‌گیری از نسبت مستقیم میان اشعار و تصنیف‌هایش موفق شد تا تمپوی درونی موسیقی انقلاب معاصر را که توسط خودش به منصه‌ی ظهور رسیده بود، تغییر دهد.

فراز و فرودهای لحنی همراه با معرفی فر‌م‌های بدیع و در نتیجه، بخش‌بندی‌های فرمیک او، در تصنیف‌ها و قطعات موسیقی مورد توجه مردم و روشنفکران قرار گرفت. تا آن زمان، اگرچه قواعد موسیقی ایرانی از مأخذ معتبر و ملی تبعیت می‌کرد و در اصالت ماهیت آن هیچ شکی نبود، اما به‌لحاظ کاربردی موسیقی در جهت فضاهای ذهنی پیش روی روشنفکران عملگرایی مردم در اعتراض به وضعیت موجود نبود. تحول در زبان تصانیف و اشعار انقلابی سبب شد تا سروده‌ها و تصنیف‌ها در میان مردم فراگیر شود و موسیقی به مفهوم اجتماعی، سیاسی و حتی فرهنگی به میان مردم بازگردد.

عارف و موسیقیدانان مشروطه

در دوره‌ی مشروطه چهار دسته موسیقیدان فعالیت می‌کردند؛ دسته‌ی اول موسیقیدانان درباری بودند که آثارشان متأثر از وقایع سیاسی و اجتماعی کشور بود. دسته‌ی دوم موسیقیدانان انقلابی که محتوای موسیقی را با وقایع اجتماعی و سیاسی منطبق می‌کردند. دسته‌ی سوم موسیقیدانانی که در مدرسه‌ی دارالفنون تحصیل کرده بودند، مانند سالار معزز و مین‌باشیان، دسته‌ی چهارم نیز موسیقیدانان نواحی مختلف ایران بودند.

هریک از این گروه‌ها طبقه‌بندی‌هایی مبتنی بر موضوعات داشتند. به‌عنوان مثال در زمینه‌ی موسیقی نواحی ایران موسیقیدانانی بودند که به وقایع تاریخی و سیاسی ایران توجه داشته‌اند و آثارشان با حرکت‌های مردمی همراه می‌شد. این در حالی است که برخی موسیقیدان‌های برجسته‌ی پایتخت‌نشین در سنت‌های اجرایی خود وجهی برای اجراهای مردمی قائل نبودند. از این نظر، موسیقیدانان بزرگی مانند عارف و شیدا به‌دلیل تأثیرات عمیقی که بر موسیقی حماسی و انقلابی ایران داشتند، متمایز می‌شوند.

موسیقی ایران در زمان قاجار دستخوش تحولاتی شد که دگرگونی تکنیکی و موسیقایی و جهش در محتوا از این جمله بودند. موسیقیدانانی مانند درویش‌خان، عارف و شیدا سردمداران این تغییرات با حفظ اصالت‌های موسیقی ایرانی محسوب می‌شوند.

همزمان با این تحولات، برخی شاعران و موسیقیدانان نوعی از هنر انقلابی را به‌وجود آوردند که تأثیرات محسوسی بر مردم و حتی وقایع اجتماعی گذاشت. موسیقی با زمینه‌های اجتماعی نوین پیوند خورد و به شیوه‌ای روشن، محتوای انقلابی و حماسی به خود گرفت. مفاهیمی مانند وطن و وطن‌پرستی، آزادی، عدالت و ... موضوع شعر قرار گرفت و با نوعی جدید از موسیقی پیوند خورد.

اگرچه کلیت و ریشه‌ی موسیقی، پیوند خود را با موسیقی ردیف ایرانی حفظ کرد، اما عناصر جدیدی بویژه در شکل ساختار موسیقی وارد شد.

از خون جوانان وطن لاله دمیده

یکی از آثار مهم عارف که تصنیف هفتم دیوانش است، در دوره‌ی دوم مجلس شورای ایران در تهران ساخته شده و در آواز دشتی است. مانند بیشتر تصنیف‌های قدیمی، متر شش‌تایی دارد و از ضرب اول آغاز می‌شود.

گفته می‌شود این تصنیف یکی از رندانه‌ترین و باریک‌بینانه‌ترین شیوه‌های بیان در تصنیف‌های ملی است.

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

آیا میدانید

  • چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

    چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

      چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟ (نکته: این نوشته، برای کسانی است که در انتخاب ساز مردد بوده و نیاز به راهنمایی دارند). شاید نخستین پرسش برای کسی که، ایده و آشنایی با موسیقی ندارد، و قصد یادگیری موسیقی داری این باشد: چه سازی را انتخاب کنم؟ انتخاب ساز، کاملا سلیقه ای است، و انتخاب ساز، در واقع انتخاب و دنبال کردن سلیقه فرد و برداشت شخص از موسیقی است. برای انتخاب ساز به منظور یادگیری موسیقی، چند عامل نقش مهمی دارند که به آنها اشاره میکنیم: سلیقه و علاقه فرد به صدای سازی که یا دیده، یا صدایش را شنیده، و آشنایی هرچند اندک نسبت آن ساز دارد. شکل ظاهری ساز نیز نقش به سزایی در انتخاب دارد. کسی که آشنایی چندانی با موسیقی ندارد، برای شروع نوازندگی و انتخاب، به شکل ظاهری ساز نیز نظر دارد. سبک و کاربرد ساز یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز است. در واقع کاربرد ساز در سبک های موسیقی پاپ، کلاسیک، سنتی و... میتواند یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز باشد. مشورت و راهنمایی صحیح، می تواند راه بسیار خوبی برای انتخاب ساز باشد. ولی در نهایت، خود شخص است که تصمیم گیرنده نهایی است. چند توصیه…

از ما بپرسید

  • چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه

    چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه

    چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه برقراری ارتباط نوازنده در حین اجرای زنده، با شوندگان حاضر در سالن، مبحثی بسیار جدی و جالب است که برای تحلیل و چگونگی و راه های مختلف برای تاثیر گذاری بیشتر آن نیاز به نوشتاری مفصل دارد که به زودی در مورد آن، در این سایت بحث شده و نوشته هایی برای خواندن شما عزیزان آماده و عرضه خواهد شد. بیست و هفتم خرداد هشتاد و نه  

درباره ی موسیقی هنری ایران

logo persian004 موسیقی هنری ایران، نخستین روزنامه الکترونیکی روزانه موسیقی ایران

همکاری: پیام به این شماره تلگرام
09226521131