استاد کیست؟

نوشته شده توسط persianartmusic Posted in مقالات بازدید: 811

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

استاد کیست؟

استاد خطاب کردن هنرمندان موسیقی، از بی ضابطگی رنج می برد. گاهی اوقات بحثهای فرسایشی و بی نتیجه در می گیرد. دوست عزیزی بدرستی پرسیده بود که آیا ملاک ما در استاد گفتن به کسی فقط بر اساس علاقه شخصی است یا ملاک و معیاری در کار است؟ در اینجا بایدمنظور خود را از جایگاه اجتماعی استادی در هنر مشخص کنیم. آیا منظور شبیه همان استادان بنا، نقاش... است که به فرموده استاد دوامی همان اوستا (یک) است، یا نه منظور واژه ای منحصر بفردتر وتـخصصی تر است؟ اگر شق اول را در نظر بگیریم، جایی برای مناقشه باقی نمی ماند. پس سعی می شود ضوابطی که به نظر نگارنده لااقل می تواند شرط لازم (و نه الزاما کافی) برای تعریف واژه استادی به معنای علمی آن باشد، بیان گردد. پیشاپیش ذکر این نکته لازم است که این ضوابط می تواند مورد اجماع قرار نگیرد. پس جا برای بحث و گفتگو تا رسیدن به نظری فراگیر همچنان باز است.

یک: به طور معمول دو ویژگی پنهان در استادی نهفته است. یکی کمیابی و دیگری سن و سال. خود واژه استادی از نخبه بودن حکایت دارد و از آنجا که نخبه بودن امری نسبی است، پس اگر فرض کنیم که بیشتر هنرمندان استاد باشند، حرمت و قداست این واژه از بین می رود. از طرفی چون متعالی شدن امری زمان بر است، معمولا دور از ذهن خواهد بود که کسی در سنین جوانی به چنین درجه ای نائل شود. هنرمند و دوست عزیزم امیر حسین سام خاطره ای از مرحوم استاد عبادی ذکر می کنند که وقتی ایشان را استاد خطاب کردند، بر آشفتند و فرمودند تا وقتی حسن کسایی زنده است، به من نگویید استاد.

دو: اگر چه کرانی برای علم و هنر متصور نیست، اما استاد باید به اندازه کافی به این بی نهایت نزدیک شده باشد بطوری که با صرفنظر کردن از موارد جزیی، به اصطلاح کامل و پخته شده باشد.

سه: استاد باید روحیه ای پژوهشی داشته باشد. باید اهل تحقیق و تالیف باشد. باید جستجوگر و نا آرام باشد. روش گذشتگان را درک کرده باشد و خود چیزی برای آیندگان به آن افزوده باشد.

چهار: این نو آوری و افزودن چیزی به میراث گذشتگان، باید مورد قبول واقع شود و رهروانی داشته باشد. وگر نه، اینکه سبکی ابداع شود که نه نقطه عزیمت آن معلوم باشد و نه مقبول اهل هنر واقع شود و رهروی هم نداشته باشد، با مرگ مبدع، خود نیز می میرد. چنین سبکی در بقا و دوام فرهنگ و هنر، هیچ جایگاهی نخواهد داشت.

پنج: استاد باید نقطه اتصال گذشته به آینده باشد و این میسر نخواهد بود مگر با تربیت شاگرد. اصلا با ذکر کلمه استاد، کلمه شاگرد هم به ذهن متبادر می شود. پس هنرمند بدون شاگرد، استاد نمی تواند باشد. هر چند که هر شاگردی هم مقبول نظر نیست. چرا که هر شاگردی نمی تواند چراغ هنر را روشن نگه دارد. پس به زبان بهتر، برای اتصال گذشتگان و آیندگان، استاد باید شاگردانی مبرز تربیت کند که لااقل تعدادی از آنها استادان آینده باشند.

شش: استاد باید موثر بر جامعه باشد و نه تنها بر مخاطبین، بلکه بر هنرمندان متاخر هم تاثیر گذار باشد. چنانکه در هر کوی و برزنی که سازی زده شود یا آوازی خوانده شود بتوان تاثیر و جای پای استاد را در آن یافت.

بی صبرانه منتظر اظهار نظر دوستان هستم.

با سپاس

ایاز رزمجویی(پدرام)

یک: بیست و دوم دی ماه هزار و سیصد و هفتاد، کلک، شماره یک

در کنار استاد دوامی، خاطرات محمد رضا شجریان

سیزدهم دی ماه هشتاد و سه

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

آیا میدانید

  • چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

    چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

      چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟ (نکته: این نوشته، برای کسانی است که در انتخاب ساز مردد بوده و نیاز به راهنمایی دارند). شاید نخستین پرسش برای کسی که، ایده و آشنایی با موسیقی ندارد، و قصد یادگیری موسیقی داری این باشد: چه سازی را انتخاب کنم؟ انتخاب ساز، کاملا سلیقه ای است، و انتخاب ساز، در واقع انتخاب و دنبال کردن سلیقه فرد و برداشت شخص از موسیقی است. برای انتخاب ساز به منظور یادگیری موسیقی، چند عامل نقش مهمی دارند که به آنها اشاره میکنیم: سلیقه و علاقه فرد به صدای سازی که یا دیده، یا صدایش را شنیده، و آشنایی هرچند اندک نسبت آن ساز دارد. شکل ظاهری ساز نیز نقش به سزایی در انتخاب دارد. کسی که آشنایی چندانی با موسیقی ندارد، برای شروع نوازندگی و انتخاب، به شکل ظاهری ساز نیز نظر دارد. سبک و کاربرد ساز یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز است. در واقع کاربرد ساز در سبک های موسیقی پاپ، کلاسیک، سنتی و... میتواند یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز باشد. مشورت و راهنمایی صحیح، می تواند راه بسیار خوبی برای انتخاب ساز باشد. ولی در نهایت، خود شخص است که تصمیم گیرنده نهایی است. چند توصیه…

از ما بپرسید

  • چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه

    چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه

    چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه برقراری ارتباط نوازنده در حین اجرای زنده، با شوندگان حاضر در سالن، مبحثی بسیار جدی و جالب است که برای تحلیل و چگونگی و راه های مختلف برای تاثیر گذاری بیشتر آن نیاز به نوشتاری مفصل دارد که به زودی در مورد آن، در این سایت بحث شده و نوشته هایی برای خواندن شما عزیزان آماده و عرضه خواهد شد. بیست و هفتم خرداد هشتاد و نه  

درباره ی موسیقی هنری ایران

logo persian004 موسیقی هنری ایران، نخستین روزنامه الکترونیکی روزانه موسیقی ایران

همکاری: پیام به این شماره تلگرام
09226521131