درگذشت هموطنان عزیزمان در زلزله کرمانشاه را تسلیت می گوییم

برای محمد حسین کیانی؛ پدر شاهنامه خوانی ایران

نوشته شده توسط persianartmusic. ارسال در مقالات

امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

برای محمد حسین کیانی؛ پدر شاهنامه خوانی ایران

واحد مرکزی خبر، همشهری آنلاین: سید ابوالحسن مختاباد: استاد محمد حسین کیانی، شاهنامه خوان شاخص و پیش‌کسوت منطقه قشقایی جمعه، ۲۸ فروردین درگذشت.

در سن ۱۰۸ سالگی و آنگونه که برخی از دوستان که آخرین بار وی را دیده‌اند(حدود ۱۰ تا ۱۵ روز قبل) بسیار سرحال بود و سرپا.

استاد کیانی را نخستین بار در جشنواره موسیقی نواحی‌کرمان دیدم، سال ۱۳۸۳ که به همت محمدرضا درویشی برای نخستین بار گام در این جشنواره نهاد و صدای پرهیمنه‌اش شکوه و حشمتی خاص به تالار شهر کرمان بخشید.

خبر درگذشت استاد کیانی را هوشنگ جاوید، پژوهشگر خستگی‌ناپذیر موسیقی نواحی ایران داد. همچنانکه پیش از این هم خبر درگذشت دیگر یل موسیقی نواحی ایران، غلامعلی رنجبر را وی داد.

استاد کیانی چهره‌ای جدی داشت و همسخنی با وی به آدمی انرژی مضاعفی می‌بخشید،‌ روایت‌های وی از شاهنامه تنها به حفظ و تکرار طوطی‌وار ابیات شاهنامه منحصر نمی‌شد، بلکه به دلیل تجربه‌های بزرگی که در زندگی داشت، هرگاه لب به سخن می‌گشود واز شاهنامه و قهرمانانش سخن می‌گفت، نتیجه‌گیری‌های فردوسی را هم از سرشت و سرنوشت قهرمانان به سخنش می‌افزود

زیست ۱۰۸ ساله در این دنیای فانی به وی‌آموخته بود که زندگی را چگونه بنگرد. و از چه زاویه‌ای به رخدادها و پدیده‌ها نگاه کند. وقتی در وی نگاه می‌‌کردی گویی چشم‌اندازی دورتر از بگو و مگوهای روزمره را پیش چشم دارد و اصولا دنیایی دیگر را می‌کاوید.

نمی‌دانم از کیانی چه میزان نغمه و نوا ثبت و ضبط شده است، از قرار ۱۵ سال قبل موسسه ارغنون به اتقاق آقای ریاضی اثری از وی را منتشر کرده بودند و برخی از کارهای وی هم در سطح منطقه ضبط ومنتشر شدند، اما با تمامی این تلاش‌ها به قطع  می‌دانم که با رفتن وی کوهی از نغمه‌ها و نواهایی که در حافظه و ضمیر این پیر صافی‌اعتقاد نهفته بود به دل خاک رفت، همچنانکه خاطرات و نوع و زاویه نگاه وی به زندگی و آدمیان نیز کمتر ثبت و ضبط شده است.

 همچنانکه دیگرانی چون عباسقلی رنجبر، حاج قربان، امرالله شاه مرادی و ... هم در چند سال اخیر با خود بسیاری از داشته‌ها را به خاک کشاندند.

فکر کنم آخرین افرادی که این پیرمرد روشن ضمیر را دیده‌اند، هوشنگ سامانی ، موسیقی نویس و آهنگساز و برزو طبیبی پور ، نوازنده نی است که این دومی چند اثر هم با استاد کیانی کار کرده و در سطح منطقه، شیراز، انتشار داده است.

آقای طبیبی پور نقل می‌کرد سال ۷۸ از استاد کیانی خواستند که به تهران بیاید و از وی  یک ماهی در تهران پذیرایی کرده آن زمان کاری به اتفاق پژمان طاهری،آهنگساز ونوازنده سنتور (که کارش با آقای شجریان ده سالی است معطل مانده است و مشخص نیست چرا؟( ضبط کرده بودند که قرار بود استاد شجریان بخواند، به همین دلیل رفت و آمد هایی داشتند. در یکی از این دیدارها، کیانی را هم نزد شجریان بردند و او از اینکه یکه پیرمرد ۹۶ ساله چنین در اوج می خواند خیلی متعجب شده بود.

 

این دو تن حدود ده روز قبل به دیدن استاد رفتند و از وی عکس‌هایی هم گرفته‌اند که آقای سامانی چند تا از این عکس‌ها را در اختیارم گذاشت.

راستش دیدن آن زنده یاد مرا بی اختیار به یاد پدرمرحومم می‌انداخت، چرا که آن زنده‌یاد هم شاهنامه‌خوان قهاری بود و از گوشه‌هایی از نغمه اصفهان(مثنوی اصفهان) استفاده می‌کرد که من حداقل تا کنون کمتر شنیده بودم. ایشان حتی سفارش کرده بود که روی سنگ قبرش این دو بیت شاهنامه را حک کنیم

تو گر دادگر باشی و پاک رای

به آیین بیایی به دیگر سرای

جهان را چنین است ساز و نهاد

برآرد زخاک و دهدشان به باد

که جمع بندی حکیمانه فردوسی از سرشت و سرنوشت زمانه‌است که تنها آدمیانی با سرشت وخلق نیکو را پاس می‌دارد به آیین و شکوه خاصی به سرای دیگرشان می‌برد.

زنده یاد کیانی هم همین گونه بود و نگاهش به دنیا و پیرامونش در این اواخر عمر صبغه ای دیگر یافته بود.خدایش بیامرزاد.

نوشته: سید ابوالحسن مختاباد

چهارم اردیبهشت هشتاد و هشت

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

آیا میدانید

  • چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

    ساز مورد علاقه خود را انتخاب کنید

    چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

      چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟ (نکته: این نوشته، برای کسانی است که در انتخاب ساز مردد بوده و نیاز به راهنمایی دارند). شاید نخستین پرسش برای کسی که، ایده و آشنایی با موسیقی ندارد، و قصد یادگیری موسیقی داری این باشد: چه سازی را انتخاب کنم؟ انتخاب ساز، کاملا سلیقه ای است، و انتخاب ساز، در واقع انتخاب و دنبال کردن سلیقه فرد و برداشت شخص از موسیقی است. برای انتخاب ساز به منظور یادگیری موسیقی، چند عامل نقش مهمی دارند که به آنها اشاره میکنیم: سلیقه و علاقه فرد به صدای سازی که یا دیده، یا صدایش را شنیده، و آشنایی هرچند اندک نسبت آن ساز دارد. شکل ظاهری ساز نیز نقش به سزایی در انتخاب دارد. کسی که آشنایی چندانی با موسیقی ندارد، برای شروع نوازندگی و انتخاب، به شکل ظاهری ساز نیز نظر دارد. سبک و کاربرد ساز یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز است. در واقع کاربرد ساز در سبک های موسیقی پاپ، کلاسیک، سنتی و... میتواند یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز باشد. مشورت و راهنمایی صحیح، می تواند راه بسیار خوبی برای انتخاب ساز باشد. ولی در نهایت، خود شخص است که تصمیم گیرنده نهایی است. چند توصیه…

از ما بپرسید

  • آيا مي توان رديف دستگاه هاي موسيقي را فقط با بمل و ديز اجرا كرد؟

    آيا مي توان رديف دستگاه هاي موسيقي را فقط با بمل و ديز اجرا كرد؟ برای اجرای یک دستگاه یا آواز، نخست باید به فواصل آن توجه کرد، که اگر مطابق با فواصل موجود در سازهای غیر ایرانی (سازهای با فواصل نیم پرده ای) باشند، می شود این دستگاه ها یا آوازها را با این سازها اجرا کرد. مثل دستگاه ماهور. ولی نکته ای مهم وجود دارد و آن اینکه دستگاه ها و آوازهای موسیقی ایرانی، هر کدام از گوشه هایی تشکیل شده اند که ممکن است مطابق با گوشه های ابتدایی دستگاه نباشند. مثلا در دستگاه ماهور، گوشه "دلکش" در ماهور آمده ولی از نظر فواصل مطابق دستگاه "شور" است، پس با اینکه در ماهور آمده ولی علامت های تغییر دهنده آن مانند دستگاه شور است. حال اگر ما بخواهیم ماهور را با سازی مثل گیتار اجرا کنیم، وقتی به گوشه دلکش می رسیم، باید فواصل شور را اجرا کنیم که در حالت طبیعی امکان پذیر نیست. در گذشته و زمانی که سازهای غیر ایرانی وارد ایران شدند، چند راهکار برای اجرای دستگاه های ایرانی در نظر گرفته شد. (به غیر از سازهای زهی مثل ویولن که مشکلی از نظر فواصل نداشت). یک راه این بود که سازی مثل…

درباره ی موسیقی هنری ایران

logo persian004 موسیقی هنری ایران، نخستین روزنامه الکترونیکی روزانه موسیقی ایران

همکاری: پیام به این شماره تلگرام
09226521131