درگذشت هموطنان عزیزمان در زلزله کرمانشاه را تسلیت می گوییم

سالنامه موسیقی، بهانه ای برای حرفهای شیدایی ١۰/٢

نوشته شده توسط persianartmusic. ارسال در مقالات

امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

سالنامه موسیقی، بهانه ای برای حرفهای شیدایی

یک، نه برای ادای وظیفه و نه از سر احترامی عادت شده، که به دلیل احساس نیاز، کلامم را با تشکر از دوست گرامی، جناب کلانتری آغاز می کنم. صحبت از نیازی دوجانبه است؛ نیاز من به ادای دین نسبت به جامعه ای که در آن نفس می کشم و نیاز جامعه به فضایی چنین که اگر چه دوست هنرمندمان، مبتکر آن نبوده، اما  در این بازار آشفته، جسارت ایجاد آنرا داشته: فضایی برای نقد کردن و به نقد کشیده شدن. پس ابتدا دست مریزادی برای او و امیدی بر تداوم آنچه آغاز شده است!

دو، هر چند به تداوم نقد و بحث معتقدم، اما ادامه بحث بر سر کار ارزنده سالنامه موسیقی، اثری دیگر از میر علی نقی را بر خود جایز ندانستم. نه از آن روی که بحث به بیراهه رفت یا ادامه ای برای آن متصور و حتی پایانی نیز برایش در نظر نیاورم. که چه پایانی از این آغاز خوش یمن، بهتر، که توانستیم در فضایی صمیمی، به نقد یکدیگر بپردازیم، کاری که حتی در سطح روشنفکران ما نیز انجامش محال می نماید. اما چند جمله ای در آخرین گفتار دوستم، مرا به حرفها و حدیثهای تکراری، اما همیشه گفتنی خواند، حرفهای شیدایی!

سه،  بحث بر سر سالنامه موسیقی مرا به یاد سوالاتی انداخت که مدتی است نه تنها از خود که از هر صاحب اندیشه ای نیز پرسیده ام: چرا هیچ نهاد قدرتمندی برای پژوهشی کم نقص و وسیع در حوزه های مختلف موسیقی پیش قدم نشده؟ نهادی رسمی تا شبهه اعمال سلیقه هم در آن نباشد. چرا هنرمندان ما به تلاش و کوشش یکی از خویش، کمتر وقعی می گذارند و چرا بارها و بارها در این حوزه به دوباره کاری و صد باره کاری می پردازیم؟ چرا هنرمندان ما از عضویت در گروه ها و اصناف پرهیز می کنند؟ جایگاه خانه موسیقی در این میان کجاست؟ چرا این خانه نتوانسته مأمنی برای اهل موسیقی باشد؟ چرا اغلب اعضای این خانه از کارکرد آن ناامیدند؟ تا کی به جای نقد کار و اثر یکدیگر به حذف شخصیت هم می پردازیم و تا چه زمان به جای پذیرش اشتباهات و در ازای پاسخ گویی هایی منطقی، به توهین و تحقیر منتقد می پردازیم و ....؟ و بیشمار سوال دیگر.

چهار، می توان از جانبی دیگر نیز به این موضوعات نگریست: چرا همواره از دولت و دولتیان انتظار داریم و برای آنچه به ما تعلق دارد، کمترین تلاشی نمی کنیم؟ چرا کمتر فردی از ما به حقوق پر بهای هنرمندان ارجی می گذارد و هر جا که بتواند برای پایین آمدن هزینه خود به کپی برداری غیر مجاز اثر او می پردازد و هیچگاه به حقی که زایل شده نمی اندیشد؟ چرا کمتر کسی از بین ما به سلایق و تفکر دیگران احترام می گذارد و تفاوت سلیقه ها را امری طبیعی نمی شمارد که اگر چنین نبود، هنر را این همه گونه گونی پدید نمی آمد؟ چرا خود در نقد هایمان به توهین روی می آوریم و نقد دیگری را بر نمی تابیم و باز از کم ظرفیتی دیگران می نالیم و هزاران چرای دیگر که قبل از آنکه پای بزرگانی چون صدا و سیما و سیاست گذاران را در میان آورد، ما را گیر خواهد انداخت؟

پنج، اما طرح این همه را چه فایده؟ گمان کردم شاید بتوان مسیر بحث را اندکی تغییر داد و با نگاهی دیگر ( به قول دوستمان: کلان تر)، مسایلی را به نقد نشست که بحث بر سر آنها می تواند ما را به نتیجه ای لااقل متفاوت با قبل برساند. اگر نقد پذیر نیستیم، اگر نگاهمان به اطراف، سیاه و سفید است و خاکستری ها را نمی بینیم، اگر در وادی هنر، مرید و مرادی را پیشه کرده ایم، اگر حقوق یکدیگر را پاس نمی داریم و اگرهای بیشمار دیگر، می توانیم با جدل بر سر آنها، لااقل خود، اینگونه نباشیم. در هر حال تمرینی خواهد بود برای آینده. قطعا این شروع بحث است، اگر رخصتی باشد و دوستی هنرمند و منصف، پیش قدم شود!

شوریده

دهم اردیبهشت ماه هشتاد و یک

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

آیا میدانید

  • چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

    ساز مورد علاقه خود را انتخاب کنید

    چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

      چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟ (نکته: این نوشته، برای کسانی است که در انتخاب ساز مردد بوده و نیاز به راهنمایی دارند). شاید نخستین پرسش برای کسی که، ایده و آشنایی با موسیقی ندارد، و قصد یادگیری موسیقی داری این باشد: چه سازی را انتخاب کنم؟ انتخاب ساز، کاملا سلیقه ای است، و انتخاب ساز، در واقع انتخاب و دنبال کردن سلیقه فرد و برداشت شخص از موسیقی است. برای انتخاب ساز به منظور یادگیری موسیقی، چند عامل نقش مهمی دارند که به آنها اشاره میکنیم: سلیقه و علاقه فرد به صدای سازی که یا دیده، یا صدایش را شنیده، و آشنایی هرچند اندک نسبت آن ساز دارد. شکل ظاهری ساز نیز نقش به سزایی در انتخاب دارد. کسی که آشنایی چندانی با موسیقی ندارد، برای شروع نوازندگی و انتخاب، به شکل ظاهری ساز نیز نظر دارد. سبک و کاربرد ساز یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز است. در واقع کاربرد ساز در سبک های موسیقی پاپ، کلاسیک، سنتی و... میتواند یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز باشد. مشورت و راهنمایی صحیح، می تواند راه بسیار خوبی برای انتخاب ساز باشد. ولی در نهایت، خود شخص است که تصمیم گیرنده نهایی است. چند توصیه…

از ما بپرسید

  • آيا مي توان رديف دستگاه هاي موسيقي را فقط با بمل و ديز اجرا كرد؟

    آيا مي توان رديف دستگاه هاي موسيقي را فقط با بمل و ديز اجرا كرد؟ برای اجرای یک دستگاه یا آواز، نخست باید به فواصل آن توجه کرد، که اگر مطابق با فواصل موجود در سازهای غیر ایرانی (سازهای با فواصل نیم پرده ای) باشند، می شود این دستگاه ها یا آوازها را با این سازها اجرا کرد. مثل دستگاه ماهور. ولی نکته ای مهم وجود دارد و آن اینکه دستگاه ها و آوازهای موسیقی ایرانی، هر کدام از گوشه هایی تشکیل شده اند که ممکن است مطابق با گوشه های ابتدایی دستگاه نباشند. مثلا در دستگاه ماهور، گوشه "دلکش" در ماهور آمده ولی از نظر فواصل مطابق دستگاه "شور" است، پس با اینکه در ماهور آمده ولی علامت های تغییر دهنده آن مانند دستگاه شور است. حال اگر ما بخواهیم ماهور را با سازی مثل گیتار اجرا کنیم، وقتی به گوشه دلکش می رسیم، باید فواصل شور را اجرا کنیم که در حالت طبیعی امکان پذیر نیست. در گذشته و زمانی که سازهای غیر ایرانی وارد ایران شدند، چند راهکار برای اجرای دستگاه های ایرانی در نظر گرفته شد. (به غیر از سازهای زهی مثل ویولن که مشکلی از نظر فواصل نداشت). یک راه این بود که سازی مثل…

درباره ی موسیقی هنری ایران

logo persian004 موسیقی هنری ایران، نخستین روزنامه الکترونیکی روزانه موسیقی ایران

همکاری: پیام به این شماره تلگرام
09226521131