گفت و گو با سردار افشار؛ موسیقی دفاع مقدس

نوشته شده توسط persianartmusic Posted in گفت و گو بازدید: 296

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

گفت و گو با سردار افشار؛ موسیقی دفاع مقدس

گفت و گو با سردار افشار

پس از انقلاب اسلامی ، «موسیقی مقاومت» در کشور ما دو شاخه عمده داشت : یکی آواها و نواهایی که مقارن با انقلاب اسلامی توسط مردم ، در قالب شعار و سرود در راهپیمایی ها ، نمازهای جمعه و مراسم سیاسی - مذهبی به اجرا می آمد و نیز تولیدات محدودی که از صدا و سیما در اوایل انقلاب ؛ زبان حال مردم به پا خاسته بود ؛ همچون سرود «ایران ، ایران ، خون و مرگ و عصیان» و دیگر ، آواها و نواهای جبهه بود که رزمندگان و مداحانی چون حاج صادق آهنگران در شبهای حمله و دیگر مراسم می خواندند و رزمندگان نیز همراهی و هم آوایی می کردند. الحانی که به طور خودجوش بر شاخساران انقلاب و دفاع مقدس طنین انداخت و مرغان عاشق نواگر آن بودند. آواهایی که زمزمه مردمانی بود که ریشه در خاک انقلاب و دفاع مقدس داشتند. مردمی که نام فرزندانشان بر تارک کوچه های شهر می درخشد. متاسفانه آن آواها و نواها در میان تولیدات موسیقی «حرفه ای» کمرنگ و محدود است.

سردار افشار

موسیقی مقاومت و مقاومت در موسیقی امروز به حاشیه سالگردها و یادواره ها کوچیده و جای آن را موسیقی های تخدیری، وارداتی، منفعل و گاه خنثی پر کرده است که امروز فرهنگ عمومی را تهدید می کند. در این میان وقت کوتاهی را به گفتگویی صمیمانه با سردار افشار، رئیس بنیاد حفظ آثار و ارزشهای دفاع مقدس اختصاص دادیم. او حال و هوای دفاع مقدس را به خوبی می شناسد و هم در حوزه فعالیت های بنیاد یک سیاستگذار و هم مجری سیاست های فرهنگی و هنری است. بنیاد، بخشی از فعالیت خود را به موسیقی اختصاص داده است؛ با هدف حمایت از موسیقی مقاومت گروه فرهنگی امیدوار است بحث موسیقی مقاومت، را در گفتگوها و گزارش های دیگر پی بگیرد.

سردار! شما به عنوان یک رزمنده ارشد، هر وقت دلتان هوای جبهه می کند، به کدامیک از آثار موسیقی گوش می دهید؛ بویژه تولیدات موسیقی بنیاد؟

من به صورت انتخابی هیچ وقت به سراغ موسیقی نرفته ام؛ این که مثلا بخواهم نوار خاصی را بشنوم. معمولا به اجراهایی که توسط صدا و سیما در مناسبت های ویژه دفاع مقدس برگزار می شود، گوش می کنم. آن چیزی که بیشتر انسان را به وجد می آورد، مارش پیروزی است. همزمان با پیروزی ها همیشه مارش پیروزی نواخته می شد؛ بنابراین همیشه تا این مارش به گوش می رسد، ما به یاد عملیات فتح المبین یا بیت المقدس می افتیم. این مارش متعلق به قبل از دوران دفاع مقدس و جزو موزیک های نیروهای مسلح و نظامیان است و این خبر را به شما بدهم که روی همین مارش پیروزی، کلام گذاشته ایم. گروه موسیقی بسیج، سرود بسیار زیبایی روی آن گذاشته اند که از طریق رسانه ها هم پخش شد. گروه موسیقی بسیج تنها گروهی بود که از قواره نظامی خارج شد و تولید سرودهای حماسی و دفاع مقدس را در دستور کار خود قرار داد که من لازم است از گروه موسیقی بسیج به صورت ویژه تشکر کنم. البته مرکز موسیقی وزارت ارشاد و صدا و سیما و گروههای موسیقی نیروهای مسلح هم با ما همکاری زیادی داشته اند.

بر روی نواهای خودجوش جبهه که به وسیله آقایان آهنگران و کویتی پور، اجرا می شد، چقدر کار موسیقایی صورت گرفته است؟

من به طور کامل تعدادش را نمی دانم، ولی یادم هست که ما چندبار از آقای آهنگران خواهش کردیم بیایند و بقیه اجراهای زمان جنگ را با آهنگ همراه کنند؛ اما ایشان چندان مایل نبودند آن چند تایی هم که اجرا شده، تاثیر زیادی بر جامعه گذاشته است. ممکن است همه نواهای جنگ را نشود تنظیم موسیقایی کرد، اما آنهایی را که جنبه ای ماندگار و جاوید یافته اند، می توان همراه با موسیقی ارائه کرد مثل آثار ممد نبودی و ای لشگر صاحب زمان. به هر حال آقای آهنگران اکراه دارند کارهایشان را با آهنگ همراه کنند، ولی به هر حال این حقی است که این آثار بر گردن موسیقی و سرود دفاع مقدس دارند. نواهایی که در دوران جنگ بیشترین تاثیر را نسبت به دیگر موسیقی ها در تهییج و تشویق جوانان و برانگیختن روحیه شهادت طلبی آنها داشت.

این موضوع را آقای پرویز خمسه پور، هم تایید می کنند ایشان اولین آهنگسازی بودند که بدون سفارش در زمان جنگ آثار جبهه را برای اجرا با پیانو تنظیم کردند و در دانشگاه صنعتی شریف روی صحنه آوردند ایشان می گفتند این آثار از زیباترین ملودی های جنگ جهان است، آثار جبهه؟

بله! این آثار توسط کسانی اجرا شده است که خودشان از نزدیک در جبهه حضور داشتند و شاهد شهادت همرزمانشان بوده اند و حتی خوانندگان این نوحه ها خودشان از رزمندگان بودند و اینها در ارتباط گرفتن با مردم خیلی راحت تر و عمیق تر عمل می کردند تا سرودهایی که در فضاهای غیرجبهه ساخته می شد. من البته تاکید دارم نباید زحمات هنرمندان و زحمات گروههای سرود مختلف را که به خصوص بعد از آتش بس، در زمینه دفاع مقدس کارهایی کردند، نادیده گرفت. گروههای سرود دانش آموزی و گروههای سرود دیگر این طوری که اطلاع دارم، از اول دفاع مقدس تاکنون سرودهای زیادی در صدا و سیما تولید شده است. بعضی ها به صورت سمبل ملی درآمده است، ولی خب شاید از همه آثار نمی شود چنین انتظاری داشت. بخش نظامی گروه بسیج و برخی موسسات فرهنگی فعالند ما خودمان کار اجرایی نمی کنیم. ما بین سازمان های مختلف هماهنگی ایجاد می کنیم. ما غیر از این هشت تا سرودی که بتازگی تولید شده است، کار جدی و جدیدی نداشتیم شاید رونق دادن به جشنواره سرود و موسیقی دفاع مقدس که ششمین جشنواره آن در سال هشتاد و یک برگزار شد و افزوده شدن بخش نوحه به عنوان جشنواره نواهای حماسی، در تشویق هنرمندان برای ارائه آثار جدید، بسیار موثر باشد. ما باید با تشویق های خودمان به هنرمندان روحیه بدهیم؛ حتی آنها که جبهه نبودند. به هر حال از تاثیر هنر آنها و توانمندی تخصصی و هنری آنها می توانیم بهره ببریم. مثلا در فیلمهای دفاع مقدس، هنرپیشه ها و بازیگرانی هستند که اهل جبهه نبودند، اما وقتی در فیلم دفاع مقدس بازی می کنند، می توانند تاثیرگذار باشند. این حرفه شان است. خواننده یا بازیگر ممکن است اهل جبهه نباشد، ولی چون صدای خوبی دارد به عنوان یک آرتیست اثری که اجرا می کند، خوب اجرا کند؛ ولی به نظر من آهنگساز، فیلمنامه نویس و کارگردان بحث دیگری دارند. آهنگساز اگر دغدغه موضوع را نداشته باشد و در درونش نسبت به موضوع، خبری نباشد، نمی تواند تاثیرگذار باشد. چون احساسی باید وجود داشته باشد تا هنرمند به وسیله آفرینش هنری آن را به دیگران منتقل کند.

هنرمند با مجری متفاوت است یک خواننده و یک بازیگر مجری اند.

درست است، کاملا درست است، بنابراین باید تشویق کرد رزمندگان هنرمندی را که در این عرصه آفرینشی دارند و راه دیگر هم آشنا کردن هنرمندان با فضای جبهه است؛ مثلا راه انداختن کاروان و بازدید از مناطق جنگی موجب اثرپذیری از فضای مناطق عملیاتی می شود.

شما سمفونی هایی را که بنیاد تولید کرده گوش داده اید؟ می توانید با این آثار ارتباط برقرار کنید؟

من به طور مشخص با سمفونی ها، نه، تنها سمفونی ای که مرا جذب کرده بود، همین حماسه خرمشهر بود که اولین سمفونی ای است که بنیاد حفظ آثار و ارزشهای دفاع مقدس روی آن سرمایه گذاری کرد؛ ولی نتوانستم با سمفونی های دیگر حتی سمفونی اروندرود که در ابتدای مسوولیت خود من همراه با نمایشی در تالار وحدت اجرا می شد رابطه برقرار کنم البته نمی خواهم زحمات سازندگان آن را ندیده بگیرم.

من به عنوان یک خبرنگار با افرادی که در زمان اجرای سمفونی سرداران شهید در تالار وحدت بودند، مصاحبه کردم؛ اما تماشاچیان اعتراف می کردند که میان سمفونی و دفاع مقدس جبهه های ایران اسلامی ارتباطی نبوده و یا این که برای آنها قابل درک نبوده است دفاع مقدس متعلق به عامه مردم بود آیا نباید مخاطب اصلی آثار هنری دفاع مقدس هم، عامه مردم باشند؟

شما نباید آثار موسیقی دفاع مقدس را فقط در سمفونی ها ببینید. تمام سمفونی ها پیش از مسوولیت من ساخته شده است. حتی سمفونی اروندرود قبلا ساخته شده بود و مقارن با ابتدای مسوولیتم در بنیاد بود و من توصیه کردم روی آن دکلمه بگذارند و با یک اجرای نمایشی همراه شود تا مفهوم این سیر موسیقی طی شده در سمفونی به شنونده القا شود(!) من خودم هم نظرم این است. عرض کردم نمی خواهم زحماتی را که برای تولید این سمفونی ها کشیده شده است، ندیده بگیرم؛ اما با توجه به هزینه های سنگینی که این کار دارد و در ضمن ضعف ارتباط گرفتن سمفونی ها با مخاطب ها و مردم کوچه و بازار؛ خودم هم همین نظر را دارم. شاید ارتباط برقرار کردن با این سمفونی ها فقط برای موسیقیدان ها و افرادی که در این رشته کار می کنند میسر باشد و ما نباید در این زمینه هزینه های سنگینی را فقط برای یک قشر خاص در نظر بگیریم. من خودم در بخش موسیقی بنیاد این توصیه را کرده ام که کانون توجه، موسیقی مردمی باشد. الان هشت سرود توسط آقای افتخاری تحت عنوان شکوه عشق اجرا شده است که اشعار آنها را به شاعران مختلفی سفارش داده بودیم. اشعارش همه مربوط به دوران دفاع مقدس است و وارد بازار شده است.

با توجه به این که حدود چهارده سال از پایان جنگ تحمیلی گذشته است، به نظر شما از بازآفرینی این آثار چه هدفی دنبال می شود؟

دفاع مقدس پدیده ای بود که در هشت سال اتفاق افتاده ولی ارزشها و حماسه های آن متعلق به همه نسلهاست این گنجینه ای از ارزشهاست که می تواند موتور محرک نسلهای بعد باشد. در محیط اداری، محیط سازندگی و محیط فرهنگی کشور تاثیرگذار باشد. عاشورا در روزهای محدودی اتفاق افتاد، اما هنوز که هنوز است، ما از فرهنگ و ارزشهای عاشورایی ارتزاق می کنیم. چه در پیروزی، چه در جنگ، مکتب عاشورا در حرکت ملت ما بسیار تاثیرگذار بوده است آتش بس مقطع پایانی جنگ نظامی بود، اما جنگ به شکلهای دیگر ادامه دارد. تهدیدهای دشمن بعد از دفاع مقدس به شکلهای دیگر است به شکل محاصره اقتصادی، تهاجم فرهنگی و تهدیدهای سیاسی و این باعث می شود صاحبان هنر و نویسندگان و شاعران ما امروز رسالتشان سنگین تر باشد؛ چون جبهه، جبهه فرهنگی است و فرماندهان و پیشکسوتان خط مقدم نبرد را باید با حضور هنرمندان متعهد تشکیل بدهیم که متاسفانه فضای سیاسی و فرهنگی کشور اجازه نمی دهد ما این خط را خوب تقویت کنیم.

چه موانعی وجود دارد؟

تفاوت دیدگاه ها. بعضی فکر می کنند دفاع تمام شده و تهدیدی نیست و متاسفانه تهاجم فرهنگی را باور ندارند و می گویند یک تعامل است. متوجه نیستند که یک برنامه سازماندهی شده و هدایت شده از سوی دشمن و بخصوص استکبار جهانی (امریکا) است و این باعث می شود بخصوص اگر تفاوت دیدگاه در سطوح مدیریتی و مسوولان باشد دوگانگی برنامه ریزی و سیاستگذاری ایجاد شود که ما نتوانیم از توان فعلی فرهنگی کشور برای مقابله با این تهاجم و در جهت اعتلای فرهنگ عمومی استفاده کنیم.

نظرتان درباره موسیقی رایج در کشور چیست؟

موسیقی غیر از دفاع مقدس؟!

بله

این یک بحث مستقل و مفصل است. به اجمال این که انتقادی در این بخش دارم و فکر می کنم موسیقی دفاع مقدس تا حدی می تواند چالشها و مشکلات سرود و موسیقی کشور را برطرف کند. ولی متاسفانه به دلیل بی توجهی و بی رویه بودن ترویج موسیقی در کشور از ابعاد مختلف؛ مثلا کم توجهی به موسیقی ملی و توجه به موسیقی خارجی و پاپ که دستگاه های دولتی هم متاسفانه گرفتارش شده اند، فضای معنوی که می تواند در پرتو موسیقی سالم در جامعه ما ایجاد بشود؛ مقداری دچار چالش شده، حالا به بهانه این که جوانها چه می پسندند البته این مرز موسیقی مجاز و غیرمجاز و تشخیص آن بسیار سخت است ولی چاره ای نیست؛ باید مشخص شود. چون مردم ما دلشان می خواهد به تکالیف دینی شان عمل کنند و دلشان می خواهد بدانند موسیقی مجاز کدام است و غیرمجاز کدام؟ اینها کارهای فنی است که یک مقدار هم حوزه های علمیه ما باید وارد قضیه بشوند و جنبه های شرعی و غیرشرعی آن را بیشتر باز کنند. البته دستگاه های فرهنگی دست اندرکار تولید در حدود کلی می دانند که چه موسیقی ای به اعتلای فرهنگی جامعه کمک می کند و چه موسیقی ای به ابتذال و ترویج هیجانات منفی دامن می زند.

از: جام جم آنلاین

گفت و گو: مریم جعفرپور

هفتم آذر ماه هشتاد و دو

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

آیا میدانید

  • چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

    چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

      چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟ (نکته: این نوشته، برای کسانی است که در انتخاب ساز مردد بوده و نیاز به راهنمایی دارند). شاید نخستین پرسش برای کسی که، ایده و آشنایی با موسیقی ندارد، و قصد یادگیری موسیقی داری این باشد: چه سازی را انتخاب کنم؟ انتخاب ساز، کاملا سلیقه ای است، و انتخاب ساز، در واقع انتخاب و دنبال کردن سلیقه فرد و برداشت شخص از موسیقی است. برای انتخاب ساز به منظور یادگیری موسیقی، چند عامل نقش مهمی دارند که به آنها اشاره میکنیم: سلیقه و علاقه فرد به صدای سازی که یا دیده، یا صدایش را شنیده، و آشنایی هرچند اندک نسبت آن ساز دارد. شکل ظاهری ساز نیز نقش به سزایی در انتخاب دارد. کسی که آشنایی چندانی با موسیقی ندارد، برای شروع نوازندگی و انتخاب، به شکل ظاهری ساز نیز نظر دارد. سبک و کاربرد ساز یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز است. در واقع کاربرد ساز در سبک های موسیقی پاپ، کلاسیک، سنتی و... میتواند یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز باشد. مشورت و راهنمایی صحیح، می تواند راه بسیار خوبی برای انتخاب ساز باشد. ولی در نهایت، خود شخص است که تصمیم گیرنده نهایی است. چند توصیه…

از ما بپرسید

  • چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه

    چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه

    چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه برقراری ارتباط نوازنده در حین اجرای زنده، با شوندگان حاضر در سالن، مبحثی بسیار جدی و جالب است که برای تحلیل و چگونگی و راه های مختلف برای تاثیر گذاری بیشتر آن نیاز به نوشتاری مفصل دارد که به زودی در مورد آن، در این سایت بحث شده و نوشته هایی برای خواندن شما عزیزان آماده و عرضه خواهد شد. بیست و هفتم خرداد هشتاد و نه  

درباره ی موسیقی هنری ایران

logo persian004 موسیقی هنری ایران، نخستین روزنامه الکترونیکی روزانه موسیقی ایران

همکاری: پیام به این شماره تلگرام
09226521131