گفت و گو با هوشنگ جاوید

نوشته شده توسط persianartmusic Posted in گفت و گو بازدید: 311

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

گفت و گو با هوشنگ جاوید

واحد مرکزی خبر، ایسنا:  آنچه که در تاریخ ایران درباره موسیقی عزاداری آمده مربوط به تشکیل دولت فاطمیون است که موسیقی مذهبی تحول پیدا می کند و به نوعی به خدمت دین در می آید. بعدها هم دیلمیان با تاسی از این امر، موسیقی را در خدت مذهب گرفته اند و آن را رواج داده اند، در حالی که حتی در مواردی مثل نقاره زنی با خلفای عباسی درگیری داشتند اما در نهایت مجوز گرفته اند. به این ترتیب عزاداری با موسیقی، در ایران شکل رایج گرفت. هوشنگ جاوید، در آستانه فرارسیدن ماه محرم با تاکید بر اینکه نمی توان تاریخ دقیقی برای راه یافتن ادواتی مثل طبل و شیپور در کنار سینه زن ها مشخص کرد، اظهار داشت: تا قبل از قرار گرفتن ادوات موسیقی در کنار دسته های عزاداری بیشتر نوحه خوانی ها و تعزیه ها، آوازی بوده است اما این امر در دوره تیموری و گورکانی تحول شاخصی پیدا کرد. احتمالا از همین زمان طبل و شیپور در عزاداری کاربرد پیدا کرده است. وی همچنین با اظهار تاسف از اینکه دستورهای خاص و ملودی این نوحه های آوازی اکثرا در بین رفته است، گفت که از ملودی های این آوازها، امروزه کمتر اثری به چشم می خورد حال آنکه در گذشته های دور این نوحه ها و آوازها با قواعد موسیقی ایرانی اجرا می شده است. به این ترتیب نوحه خوان ها حتما باید با دستگاه های موسیقی آوازی آشنا بودند که با تاسف، این امر طی صد سال اخیر کاملا کمرنگ شده است. جاوید در پایان ضرورت احتمام جدی به موسیقی تعزیه و نوحه را در کنار دیگر گونه های موسیقی یادآور شد و ابراز داشت که در ایران هیچ گاه موسیقی از مذهب جدا نبوده است. این پژوهشگر موسیقی همچنین معتقد است مسوولان دستگاه های فرهنگی باید موسیقی عزا و تعزیه را به سمت و سوی درستی هدایت کنند. هوشنگ جاوید ضمن انتقاد از وضعیت موجود در موسیقی عزا و مداحی یادآور شد که امروزه بیشتر مداحی ها و نوحه خوانی ها متاثر از رسانه ها شده است. وی افزود: کار به جایی رسیده که برخی مداحان بر روی بعضی تصنیف ها، مثل تو ای پری کجایی و... شعر‌های مذهبی می گذارند و این نوار ها الان در حال پخش در بازار هستند. این پژوهشگر موسیقی با تاکید بر این که نوحه خوانی و مداحی، کار هر کسی نیست، گفت: باید جایگاه مداحی و موسیقی عزا در کنار دیگر گونه های موسیقی مشخص شود. وی ابراز داشت: نسل جدید باید بداند اینگونه نیست که برخی مداحان گمان می کنند. در گذشته نوحه خوانی دارای ضوابط خاصی بوده و مداحان و دست اندکاران موسیقی عزا همگی با ردیف دستگاه های موسیقی آشنایی داشته اند. شاین ذکر است، چندی پیش هنرمندانی چون سلیم موذن زاده نیز از این وضعیت گله مند بودند. جاوید در پایان این گفت و ‌گو تصریح کرد: امروزه سند آداب آواز‌های گلدسته ای موجود است. در بخشی از این رساله در مورد اجرای دوازده بند محتشم سخن رفته است؛ به گونه ای که در مورد هر خط این ترجیع بند دستورهای خاصی داده شده است.

یازدهم اسفند ماه هشتاد و دو