گفت و گو

گفت و گو (1172)

گفت و گو با اساتید موسیقی، آهنگسازان، نوازندگان، خوانندگان، نویسندگان کتاب، مترجمان موسیقی ایران

طبقه بندي هاي فرزند

دیداری با مردی از جنس موسیقی؛

عبدالوهاب شهیدی: می‌بینم که به سرازیری می‌رویم...

به دیدار عبدالوهاب شهیدی می‌رویم؛ ممکن است روزگار جسم ۹۶ساله او را نحیف، رنجور و از موسیقی به دور کرده باشد اما ذهن و فکر او همچنان قوی است و درباره موسیقی امروز ایران می‌گوید: می‌بینم که به سرازیری می‌رویم...

به گزارش ایسنا، محمدرضا شجریان او را «اعتبار موسیقی ایران» دانسته و هوشنگ ابتهاج درباره او گفته «من چیزی ندارم که در شأن آقای شهیدی باشد. شهیدی همیشه برای من یک تصویر از آرزویی بود که درباره هنرمند داشتم. همیشه می‌توانستم به‌عنوان یک هنرمند به او تکیه کنم؛ به اخلاق هنری و به اخلاق انسانی‌اش. او می‌توانست بیش از این، سرمشق هنرمندان باشد. روزگار مساعدت نکرد. سال‌های که هنوز امکان کار هنری درخشان بود، آقای شهیدی برکنار ماند. حیف

عبدالوهاب شهیدی متولد سال ۱۳۰۱ در «میمه» اصفهان، خواننده در سبک سنتی ایرانی، آهنگساز، استاد آواز و نوازنده عود است. او از اوایل دهه ۱۳۲۰ فعالیت هنری خود را با فراگیری آواز، سنتور و عود نزد اسماعیل مهرتاش آغاز کرد. او به‌جز آواز خواندن و آهنگسازی، نوازنده‌ای منحصر به‌فرد با ساز عود است، که این ساز را ایرانی می‌نواخت. او همچنین سابقه همکاری با استادانی مانند جلیل شهناز، فرامرز پایور، علی‌اصغر بهاری، حسین تهرانی، رحمت‌الله بدیعی، حسن ناهید و محمد اسماعیلی دارد.

او این روزها با پسرش زندگی می‌کند. وقتی پا به خانه‌اش می‌گذاریم با روی گشاده پذیرای ما می‌شود، گوش‌هایش کمی سنگین است اما با دقت به حرف‌ها گوش می دهد، برایمان شعر هم می‌خواند و از دو نتیجه ۱۰ ساله خود می‌خواهد برای «مهمانان» با ضرب و آواز هنرنمایی کنند. وقتی هم هنرنمایی آن دو را می‌بیند، لبخندی از سر رضایت گوشه لبانش نقش می‌بندد.

در این میان گلپا هم به او زنگ می‌زند و جویای حالش می‌شود و این دو آوازخوان قدیمی، دقایقی تلفنی با یکدیگر صحبت می‌کنند.

هنگامی که یکی از مهمانان عودش را به او نشان می‌دهد، دست‌های رنجورش ساز را در آغوش می‌گیرد و آن را ارزیابی می‌کند و از سازنده آن سخن می‌گوید! توان نواختن ندارد اما زخمه‌های کوچکی هم بر پیکره ساز می‌زند. وقتی هم عود نواخته می‌شود با جان دل به آن گوش می‌سپارد.

چند دقیقه‌ای هم پای صحبت‌هایش می‌نشینیم و از او چند سوال، می‌پرسیم که متنش در ادامه می‌آید:

آقای شهیدی! آواز ایرانی خیلی ضعیف و توجه مردم به آواز کم شده است، چه کار باید کرد؟

وقتی پایه ضعیف است و (آواز را) شوخی می‌پندارند و بازیچه می‌دانند از این بیشتر انتظار نباید داشت. آواز مراحلی دارد! پیش‌تر وقتی شخصی چیزی می‌خواند، صدای او را به کمیسیونی می‌برندند و درباره خوانش درست شعر، درست بودن پایه و خارج نبودن صدا نظر می‌دادند. آواز او باید از چند کانال رد می‌شد تا مورد تایید قرار بگیرد اما در حال حاضر همین‌طوری می‌خوانند و ضبط و پخش می‌کنند. کسی بالای سر کار نیست.

یعنی باید کنترل و نظارت کیفی وجود داشته باشد؟

نظارت می‌خواهد؛ نه نظارت یک نفر، بلکه پنج-شش نفر را که اهل این کار باشند. آن‌هایی که می‌دانند را (این روزها) به بازی نمی‌گیرند و آن‌ها کنار می‌روند.

اگر خواننده آواز خوب کم داریم به دلیل کمبود استعداد است یا کمبود معلم خوب؟

اگر کسی استعداد داشته باشد بدون اینکه سر به سر معلم بگذارد جلو می‌رود، خدا به او استعداد داده و او استفاده می‌کند. موسیقی چیزی است خدادادی و معروف است به موسیقی عرشی! موسیقی است که می‌گویند شبانه روز در عرش نواخته می‌شود. «مرحبا ای موسیقی عرشی سرود / از کجای عرش می‌آیی فرود؟»

آن‌هایی که استعداد دارند بالاخره خودشان را نشان می‌دهند. اما سرپرست می‌خواهند تا با آن‌ها کار کند و عیب‌هایشان را بگوید. بگوید اینقدر تحریر ندهید! یک شعر می‌خوانند ده دقیقه تحریر می‌دهند، شعر ناقص است وسط شعر نفس می‌کشند، ناقص است.

این‌ها باید رعایت شود. یک نفر کارشناس می‌خواهد بالای سرشان باشد و برنامه‌ها را بازدید کند.

مردم را چگونه به آواز می‌توان جذب کرد؟

کار خوب، شعر خوب! شعر خیلی نقش بزرگی دارد. شعر است که خواننده را بالا می‌برد.

خوشبختانه موسیقی محلی ما از تمام دنیا بیشتر است. به اقوام بختیاری سر بزنند و از خواننده‌های آن‌ها استفاده کنند. ته مانده کارهای «باربد» آنجاست. تمام گوشه‌هایی که باربد، نام برده آنجاست. مناطق کرد نشین و شمال کشور نیز همین‌گونه است.

ما آهنگ‌های خوب داریم، ملودی آن‌ها را بگیرند و شعر خوب رویش بگذارند و بخوانند. خواننده هم باید از شعر خوشش بیاید، اگر نیاید نمی‌تواند خوشایند بخواند!

گفته می‌شود قدیم وقتی برنامه «گل‌ها» از رادیو پخش می‌شد، مردم کار و کاسبی را تعطیل می‌کردند و می‌رفتند آواز گوش بدهند! این درست است؟

بله؛ گل‌ها یک برنامه معمولی بود که کار خوب در آن اجرا شد. آدم سیر نمی‌شد. برنامه‌گذار خوبی هم داشت. ذوق و قریجه‌ای که پیرنیا (بنیان گذار برنامه گل‌ها) داشت، کسی ندارد.

نگرانی شما برای موسیقی چیست؟

می‌بنیم داریم به سرازیری می‌رویم. عیب کار در نداشتن شعر و آواز خوب است! کار خوب، شعر خوب و آواز خوب چرا نگیرد؟ حتما می‌گیرد!

هنرمندان نباید کار تکراری انجام بدهند، تقلید نکنند. اگر هم تقلید می‌کنند، تقلید خوب انجام بدهند. هرکس سبکی دارد که ان سبک طرفدارهای خودش را دارد.

چگونه باید سبک خودشان را پیدا کنند؟

من از صدای ادیب خوانساری خوشم می‌آمد. هروقت دهان به خواندن باز می‌کردم، ادیب می‌شد! مهرتاش به من گفت «آقا خودت باش! همه این‌ها را پاک کن» من همه چیزهایی را که در عرض بیست‌سال اندوخته بودم، پاک کردم.

خودم شدم. خودم را پیدا کردم و فهمیدم فرم کار من این است.

بهترین ملودی‌ها در موسیقی محلی ما است باید بگردند و استفاده کنند.

موسیقی‌های امروز را گوش می‌دهید؟

من گوش می‌دهم، همه را گوش می‌دهم. بعضی‌هایش خوب است نمی‌توان منکرش شد. صداها خوب است اما بیراهه می‌روند. هرچیزی قالبی دارد. قالب‌ریزی است. باید ردیف‌ها را خواند. می‌توان ردیف درست کرد. اگر به موسیقی وارد شدی می‌توانی ردیف بسازی.

باید با موسیقی کار کرد و آن را نگه داشت تا وحشی نشود. در موسیقی «من» نداریم، «ما» هستیم.

اما این روزها اهالی موسیقی باهم خوب نیستند و «من من» می‌کنند.

متاسفانه خیلی از اهالی موسیقی باهم خوب نیستند. اوایل هم این موضوع بود اما به این شدت نبود. خواننده‌ها بهم حسادت می‌کردند اما به آن‌ها تذکر داده می‌شد، پیرنیا آن‌ها را می‌خواست و می‌گفت «همدیگر را داشته باشید».

ادامه مطلب...

یاکوب راتای مطرح کرد:

موسیقی معاصر تمام هیجان و علاقه من است

موسیقی معاصر تمام هیجان و علاقه شدید من است و برای من دیدن تماشاگر هیجان‌زده و تشنه شنیدن که با دقت می‌شنوند، تجربه شگفت‌انگیزی بود. به گزارش خبرنگار ایلنا، یاکوب راتای که به همراه دیوید دانل دیگر آهنگساز اهل چک در هشتمین روز از برگزاری سومین فستیوال بین‌المللی موسیقی معاصر تهران به اجرای برنامه پرداخت، درباره این برنامه گفت: قطعاتی که ما اجرا کردیم قطعاتی بودند از لویجی نونو که در اواخر دوران کاری خود به عنوان آهنگساز به همراه گیدئون کرمر آن را نوشته است و اتفاقی که افتاده این است که بخشی از صداسازی‌هایی که روی آهنگ‌های کرمر انجام شده، توسط لویجی نونو صورت گرفته و می‌توانم بگویم که قطعات اول و دوم بیانگر هستند و قطعات سوم و چهارم هم درباره تکنیک‌هایی مانند حملات ناگهانی هستند و قطعه پنجم و ششم هم درباره بازکردن در و صداهای همیشگی اطرافمان هستند.

راتای با بیان اینکه آنچه در این فستیوال اجرا کرده‌اند در هشت قطعه متفاوت نوشته شده است که همزمان باید اجرا می‌شد، افزود: به همین دلیل ما با 8 اسپیکر متفاوت این قطعات را اجرا کردیم.

این هنرمند اهل چک همچنین خاطرنشان کرد: لزوما قصد نداشتیم این هشت قطعه همزمان با هم پخش شوند یا از اسپیکرهای مشخصی پخش شوند به همین دلیل این 8 قطعه می‌توانند در فضا بچرخند.

او که نخستین بار است در فستیوال موسیقی معاصر تهران حضور پیدا کرده، ضمن خرسندی از حضور خود در این فستیوال ادامه داد: به‌طور کلی درخصوص ساختار جشنواره نظر مثبتی دارم و درباره سطح کیفی آثاری هم که در جشنواره به اجرا درآمدند، می‌توانم بگویم آثار رنگارنگی بودند.

راتای با اشاره به اهمیت این فستیوال بیان کرد: موسیقی یک زبان جهانی است و پلی را برای برقراری دیالوگ میان فرهنگ‌ها ایجاد می‌کند. به عنوان مثال یک نوازنده اهل چک یک قطعه ایتالیایی را برای تماشاگران ایرانی اجرا می‌کند.

او تصریح کرد: موسیقی معاصر تمام هیجان و علاقه شدید من است و برای من دیدن این همه تماشاگر هیجان‌زده و تشنه شنیدن که با دقت می‌شنوند، تجربه شگفت‌انگیزی بود.

این آهنگ ساز اهل چک با تاکید بر اهمیت برگزاری رویدادهای اینچینی در تبادل فرهنگی میان ملل، گفت: به گفته  نخستین رئیس‌جمهور چک در قرن بیستم؛ یک کشور می‌تواند سیاست و اقتصاد متفاوتی داشته باشد اما برای ارزیابی یک جامعه از روی فرهنگ آن جامعه می‌توان آن جامعه را ارزیابی کرد و ما می‌توانیم از روی سطح دانش مردم هر کشور متوجه شویم که چه فرهنگ غنی در پس آن نهفته است. هنر هم می‌تواند فضای آزادی را بدون هیچ مرزی ایجاد کند که محصور کردن آن غیرممکن است.

ادامه مطلب...

سیلویا هینز: «تریو زلمایا» آنسامبلی با رویکرد ترویج هنر زنانه

«تریو زلمایا» به سرپرستی سیلویا هینز از کشور آلمان در جشنواره موسیقی معاصر تهران اجرا کرد.

به گزارش ایلنا، سرپرست تریو درخصوص اجرای این گروه گفت: قطعه اول اجرا از یک آهنگساز ایسلندی بود که با توجه به طبیعت ایسلند و آب و هوای بارانی آن، قطعه اول حال و هوای طبیعت را برای ما تداعی می‌کرد. قطعه دوم اجرا هم متعلق به یک نوازنده فنلاندی بود که می‌توان گفت این قطعه هم به نوعی حول موضوع طبیعت اما با دو عنصر کاملا متفاوت بود. 

وی ادامه داد: قطعه سوم هم از آیدین صمیمی مفخم بود که سال ۲۰۱۳ آن را برای ما به نگارش درآورد و درباره نرده‌های محافظی است که از جاهایی همچون زندان مراقبت می‌کنند و نیز در باره فردی است که گویی قصد خارج شدن از فضایی همچون زندان را دارد و این فضا مدام باز و بسته می‌شود. قطعه چهارم هم به نوعی ضد ساختار است که اثر یک آهنگساز آلمانی است که آن را بر اساس قطعه‌ای متعلق به دوران رنسانس نوشته، اما در واقع این دو قطعه با هم هیچ ارتباطی ندارند. آهنگساز در این قطعه یک نوع صدای خاص برای نوازنده فلوت در نظر گرفته است. 

هینز که امسال برای نخستین بار در این فستیوال حضور یافته است، گفت: خیلی خوشحالم که در این فستیوال حضور پیدا کردم چراکه هنرمندان بسیار مطرحی در این فستیوال شرکت دارند. فکر می‌کنم این روش بسیار خوبی است که همه هنرمندان این عرصه را کنار هم جمع کنیم و بتوانیم تجربه خوبی را در گوش دادن به موسیقی معاصر با آن‌ها به اشتراک بگذاریم. 

این هنرمند عرصه موسیقی در پایان سخنانش تصریح کرد: «تریو زلمایا» یک آنسامبل زنانه است و فعالیت ما در واقع تلاش در جهت ترویج هنر زنان است. به عقیده ما نادیده گرفتن ۵۰درصد جمعیت زمین که‌‌ همان زنان هستند بزرگ‌ترین اشتباه بشریت است.

ادامه مطلب...

دیوید دانل: موسیقی معاصر بازتاب تحولات زمانه است

هنرمند اهل چک در سومین جشنواره موسیقی معاصر تهران حضور پیدا کرد.

به گزارش ایلنا، دیوید دانل (هنرمند اهل چک) که در سومین جشنواره بین المللی موسیقی معاصر تهران حضور دارد ضمن ابراز خرسندی برای حضور در این فستیوال گفت: به گمان من این گونه تعامل‌های فرهنگی میان کشور‌ها می‌تواند بسیار سودمند باشد. فرصت‌هایی پیش آمده که من در کشورهایی همچون ژاپن، ترکیه و کانادا در چنین رویدادهایی حضور داشته‌ام و فکر می‌کنم فارغ از جنبه‌های موسیقایی روابط انسانی که بین شرکت کنندگان در این دسته اتفاقات شکل می‌گیرد از اهمیت زیادی برخوردار است. 

وی افزود: واقعیت این است که تقریباً در همه جای جهان کسانی که در حوزه موسیقی معاصر فعالیت می‌کنند در اقلیت هستند و بسیار مفید است که این هنرمندان از اقصی نقاط جهان بتوانند در چنین رویداهایی با یکدیگر ملاقات داشته باشند، تجربه‌هایشان را با هم سهیم شوند و به یکدیگر یادآوری کنند که فعالیت ارزشمندی را پیش می‌برند. 

این هنرمند اهل چک در ارزیابی فستیوال، ادامه داد: می‌توانم طراوت و تازگی را در این فضا احساس کنم، علاوه بر این به جز حضور هنرمندان جوان می‌بینیم که آثاری از هنرمندان با سابقه‌تر هم در این فستیوال اجرا می‌شود که ممکن است مشابه آن‌ها را در جشنواره‌های دیگر نتوان دید. 

او خاطرنشان کرد: این فستیوال در حقیقت فضا را برای ارائه آثار تجربی و ایده‌های متفاوت موسیقایی برای طیف‌های مختلف هنرمندان فراهم کرده است و این از نظر من ویژگی ارزشمندی است. 

او در خصوص انگیزه فعالیت خود در حوزه موسیقی معاصر، بیان کرد: در کشور من موسیقی معاصر طرفداران زیادی ندارد و در بسیاری از مواقع در واکنش به سوالاتی پیرامون دلیل علاقمندی‌ام به این حوزه می‌گویم که موسیقی کلاسیک و فولکلور را هم بسیار دوست دارم ولی مسئله این است که جهان مدام به سمت دگرگونی و تغییر پیش می‌رود و موسیقی معاصر در واقع بازتاب این تغییرات زمانه است. نمی‌توانیم انتهایی برای فعالیت در موسیقی تصور کنیم و همیشه راه باز است تا تجربه‌ها و ایده‌های جدیدی را در این مسیر شکل دهیم. ما انسان‌ها همواره در حال تغیر و تعالی هستیم و ذات موسیقی هم همین است. 

سومین فستیوال بین‌المللی موسیقی معاصر تهران که از ۳۰ فروردین‌ماه آغاز شده، ۷ اردیبهشت‌ماه به کار خود پایان می‌دهد.

ادامه مطلب...

در روز رادیو

علیرضا افتخاری: هنوز هم شنونده رادیو هستم

علیرضا افتخاری ـ خواننده موسیقی سنتی ـ می‌گوید که هنوز هم شنونده رادیو است.

به گزارش ایسنا، افتخاری در گفت‌وگو با برنامه «سلام ایران» گفت: در گذشته بیشتر کارهایم، از آثار اساتیدی نظیر علی تجویدی، خوشدل و قیصر امین‌پور، معینی کرمانشاه و بیژن ترقی بوده است. در حال حاضر هنوز هم شنونده رادیو و آثار ماندگارش هستم.

این خواننده در پاسخ به این پرسش که اولین بار چه زمانی صدایش را از رادیو شنید؟ افزود: زمانی که قرار بر آن شد در کنار سرودهای انقلابی از اشعار بزرگانی چون سعدی، مولانا و حافظ استفاده شود، من ـ علیرضا افتخاری ـ در زمره‌ی اولین‌ها بودم که کار خود را آغاز کردم.

او در ادامه با بیان اینکه همچنای شنونده رادیو هستم، افزود: در گذشته بیشتر کارهایم، از آثار اساتیدی نظیر علی تجویدی، خوشدل و قیصر امین‌پور، معینی کرمانشاه و بیژن ترقی بوده است. باید بگویم در حال حاضر هنوز هم شنونده رادیو و آثار ماندگارش هستم.

ادامه مطلب...

حمایت جهرمی از وبسایت‌های قانونی دانلود آثار موسیقایی

محمدجواد آذری جهرمی در حمایت از وبسایت‌های قانونی دانلود آثار موسیقایی، مطلبی را با مخاطبین به اشتراک گذاشت.

به گزارش ایلنا، محمدجواد آذری جهرمی (وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات) در توییتر شخصی خود مطلبی را مبنی بر حمایت از وبسایت‌های رسمی و قانونی دانلود آثار موسیقی به اشتراک گذاشت.

جهرمی در این مورد عنوان کرده است: مطابق آمارها، گوش دادن به موسیقی از پنج علاقه‌مندی اصلی ایرانیان در فضای مجازی است. بیپ تونز و نواک سرویس‌های خوبی هستند که جوانان توسط جوانان ایرانی توسعه داده شده‌اند. استفاده از آن را به علاقمندان موسیقی توصیه می‌کنم.

ادامه مطلب...

آیا میدانید

  • چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

    چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

      چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟ (نکته: این نوشته، برای کسانی است که در انتخاب ساز مردد بوده و نیاز به راهنمایی دارند). شاید نخستین پرسش برای کسی که، ایده و آشنایی با موسیقی ندارد، و قصد یادگیری موسیقی داری این باشد: چه سازی را انتخاب کنم؟ انتخاب ساز، کاملا سلیقه ای است، و انتخاب ساز، در واقع انتخاب و دنبال کردن سلیقه فرد و برداشت شخص از موسیقی است. برای انتخاب ساز به منظور یادگیری موسیقی، چند عامل نقش مهمی دارند که به آنها اشاره میکنیم: سلیقه و علاقه فرد به صدای سازی که یا دیده، یا صدایش را شنیده، و آشنایی هرچند اندک نسبت آن ساز دارد. شکل ظاهری ساز نیز نقش به سزایی در انتخاب دارد. کسی که آشنایی چندانی با موسیقی ندارد، برای شروع نوازندگی و انتخاب، به شکل ظاهری ساز نیز نظر دارد. سبک و کاربرد ساز یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز است. در واقع کاربرد ساز در سبک های موسیقی پاپ، کلاسیک، سنتی و... میتواند یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز باشد. مشورت و راهنمایی صحیح، می تواند راه بسیار خوبی برای انتخاب ساز باشد. ولی در نهایت، خود شخص است که تصمیم گیرنده نهایی است. چند توصیه…

از ما بپرسید

  • چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه

    چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه

    چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه برقراری ارتباط نوازنده در حین اجرای زنده، با شوندگان حاضر در سالن، مبحثی بسیار جدی و جالب است که برای تحلیل و چگونگی و راه های مختلف برای تاثیر گذاری بیشتر آن نیاز به نوشتاری مفصل دارد که به زودی در مورد آن، در این سایت بحث شده و نوشته هایی برای خواندن شما عزیزان آماده و عرضه خواهد شد. بیست و هفتم خرداد هشتاد و نه  

درباره ی موسیقی هنری ایران

logo persian004 موسیقی هنری ایران، نخستین روزنامه الکترونیکی روزانه موسیقی ایران

همکاری: پیام به این شماره تلگرام
09226521131