افسوس که او «دولت مستعجل» بود

  • شنبه, 05 دی 1394 ساعت 13:42
  • منتشرشده در مقالات
  • خواندن 707 دفعه
افسوس که او «دولت مستعجل» بود

دوازده سال پیش در چنین روزی، بم لرزید تا نوای «گلپونه‌ها» خاموش شود و دیگر کسی با «حال آشفته»، «موسم گل» را یادآور نشود.

افسوس که او «دولت مستعجل» بود

دوازده سال پیش در چنین روزی، بم لرزید تا نوای «گلپونه‌ها» خاموش شود و دیگر کسی با «حال آشفته»، «موسم گل» را یادآور نشود.

او «سکوت» کرد و دیگر از «خزان و آرزو» نگفت. کم‌کم داشت «بوی نوروز» در فضا می‌پیچید که «بی‌کاروان کولی» رفت که رفت.

 

به گزارش خبرنگار سرویس موسیقی ایسنا، 12 سال از خاموش شدن صدای ایرج بسطامی می‌گذرد. آوازخوانی در زلزله‌ بم جان باخت و 5 دی‌ماه 92 جاودانه شد.

بسطامی که در 46 سالگی بدرود حیات گفت، در سال 1336 در شهرستان بم متولد شد و از سن بسیار پایین به آواز خواندن علاقه نشان داد. او سال‌ها ردیف‌های آوازی را در مکتب تهران و سبک استاد عبدالله‌خان دوامی را نیز نزد عمویش یدالله بسطامی فرا گرفت و در 22 سالگی به جرگه‌ی شاگردان محمدرضا شجریان پیوست. بسطامی مدت‌ها بعد در خانه‌ی شجریان با زنده‌یاد پرویز مشکاتیان (آهنگساز و نوازنده‌ی سنتور) آشنا و این آشنایی به شروع همکاری بسطامی با گروه «عارف» منجر شد.

 

پرویز مشکاتیان درباره‌ی آشنایی‌اش با ایرج بسطامی گفته بود: «اولین‌بار ایرج بسطامی را در خانه‌ی محمدرضا شجریان دیدم. در آن زمان ما «چاووش» را داشتیم. به‌خاطر شرایط اجتماعی آن زمان به خواننده‌های بیشتری با صدای متفاوت نیاز داشتیم. من پشت در کلاس آواز استاد شجریان نشسته بودم تا هنرجوها من را نبینند. از آنجا بود که از صدای بسطامی خیلی خوشم آمد. ایشان صدای خوبی داشتند و مثل همه آدم‌های کویرنشین آدم خیلی مهربان و خوبی بود. بعد از کلاس مدتی با او صحبت کردم تا با نقطه نظراتش راجع به هنر و آواز و انگیزه‌ی خواندش آشنا شوم؛ ولی آنقدر ساده یافتمش که مصمم شدم تا با او یک سالی در مورد قضایای پیرامونی سوای موسیقی به گپ و گفت‌وگو بنشینم.»

 

حاصل آشنایی بسطامی و مشکاتیان آلبوم‌های «افشاری مرکب»، «مژده بهار»، «افق مهر» و «وطن من» بود. «افشاری مرکب» که به‌عنوان نخستین اثر بسطامی در سال 1368 منتشر شد، با چند شب اجرا در تالار رودکی هم همراه بود و موفقیت‌هایی را با این هنرمند که آن زمان 33 ساله بود، به همراه داشت.

 

همکاری بعدی بسطامی سال 1371 با گروه «دستان» و حمید متبسم شکل گرفت که حاصل آن انتشار آلبوم «بوی نوروز» بود. او آثار زیادی را در همکاری با حسین پرنیا، کیوان ساکت، محمدرضا درویشی و ... منتشر کرد. با این حال، معروف‌ترین اثر این هنرمند همان «گل‌پونه‌ها» است که پس از مرگش نیز شهرت بسیار پیدا کرد.

 

«گلپونه‌ها» تنها اثر تصویری زنده‌یاد ایرج بسطامی است که به کنسرت گروه «همایون» در دهه‌ی 70 تعلق دارد.

 

ایرج بسطامی در سن 40 سالگی به اوج فعالیت‌هایش رسید و در طول 14 سال فعالیت، 11 آلبوم موسیقی از خود به یادگار گذاشت. آوازهای او بیشتر بر پایه‌ی سنتور بود. با این‌ حال به‌دلیل مشکلات معیشتی، ایرج بسطامی از سال‌های پایانی دهه‌ی 70 دیگر کار جدی نکرد.

 

خواهر زنده‌یاد ایرج بسطامی در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا، در پاسخ به پرسشی مبنی بر این‌که آیا هنوز اثر منتشرنشده‌ای از برادرش در دست هست؟ اظهار کرد: هم‌اکنون فایل صوتی خاصی در دست ما نیست. آنچه در دست هست، شامل قطعات کوتاهی است که در دستگاه‌های مختلف اجرا شده است و نمی‌توان آن‌ها را در یک مجموعه قرار داد. شاید هم در دست بعضی‌ها آثاری باشد که به‌دست ما نرسیده است.

 

فاطمه بسطامی بیان کرد: بارها هم اعلام کرده‌ایم که اگر کسی از صدای ایرج، قطعاتی دارد، خانواده‌ی بسطامی را در جریان بگذارد و بدون اجازه‌ی بنیاد فرهنگی‌ - هنری بسطامی هیچ‌ اثری منتشر نشود.

 

او در پاسخ به این پرسش که آیا امسال مراسم یادبودی برای زنده‌یاد بسطامی در بم برگزار می‌شود؟ گفت: امسال مردم بم و جوانان علاقه‌مند به ایرج، خودشان مراسمی ترتیب دادند تا بر سر مزار او گردهم آیند. در واقع آنچه برگزار می‌شود به همت مردم بم است.

 

صدیقی تعریف درباره‌ی بسطامی گفته است: «جنس صدای او از جنسی بود که ما را وادار می‌کند، بگوییم صدای او شبیه هیچ خواننده‌ی دیگری نبود. او تنها شبیه خودش بود.»

 

محمدضا درویشی معتقد است: «ایرج با مرگ، به هنرش زندگی بخشید.»

 

محمدرضا شجریان نیز درباره‌ی آواز این هنرمند گفته است: «بسطامی! خداوند گوهری به تو داده و من می‌خواهم این گوهر را شکل بدهم. او 6 سال شاگرد من بود. تا میانه‌ی دوره‌ی عالی هم با من کار کرد. آینده‌ی خوبی برایش پیش بینی می‌کردم. گلی بود که خیلی زود پرپر شد. افسوس که او دولت مستعجل بود.»

 

زنده‌یاد پرویز مشکاتیان نیز درباره‌اش معتقد بود: «ایرج خواننده‌ای بی‌بدیل در کار خود بود. صدایش پخته بود و کویری. راز ماندگاری ایرج در صدایش بود.»

 

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

آیا میدانید

  • چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

    ساز مورد علاقه خود را انتخاب کنید

    چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

      چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟ (نکته: این نوشته، برای کسانی است که در انتخاب ساز مردد بوده و نیاز به راهنمایی دارند). شاید نخستین پرسش برای کسی که، ایده و آشنایی با موسیقی ندارد، و قصد یادگیری موسیقی داری این باشد: چه سازی را انتخاب کنم؟ انتخاب ساز، کاملا سلیقه ای است، و انتخاب ساز، در واقع انتخاب و دنبال کردن سلیقه فرد و برداشت شخص از موسیقی است. برای انتخاب ساز به منظور یادگیری موسیقی، چند عامل نقش مهمی دارند که به آنها اشاره میکنیم: سلیقه و علاقه فرد به صدای سازی که یا دیده، یا صدایش را شنیده، و آشنایی هرچند اندک نسبت آن ساز دارد. شکل ظاهری ساز نیز نقش به سزایی در انتخاب دارد. کسی که آشنایی چندانی با موسیقی ندارد، برای شروع نوازندگی و انتخاب، به شکل ظاهری ساز نیز نظر دارد. سبک و کاربرد ساز یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز است. در واقع کاربرد ساز در سبک های موسیقی پاپ، کلاسیک، سنتی و... میتواند یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز باشد. مشورت و راهنمایی صحیح، می تواند راه بسیار خوبی برای انتخاب ساز باشد. ولی در نهایت، خود شخص است که تصمیم گیرنده نهایی است. چند توصیه…

از ما بپرسید

  • چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه

    چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه

    چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه برقراری ارتباط نوازنده در حین اجرای زنده، با شوندگان حاضر در سالن، مبحثی بسیار جدی و جالب است که برای تحلیل و چگونگی و راه های مختلف برای تاثیر گذاری بیشتر آن نیاز به نوشتاری مفصل دارد که به زودی در مورد آن، در این سایت بحث شده و نوشته هایی برای خواندن شما عزیزان آماده و عرضه خواهد شد. بیست و هفتم خرداد هشتاد و نه  

درباره ی موسیقی هنری ایران

logo persian004 موسیقی هنری ایران، نخستین روزنامه الکترونیکی روزانه موسیقی ایران

همکاری: پیام به این شماره تلگرام
09226521131