گفت و گو

گفت و گو (1170)

گفت و گو با اساتید موسیقی، آهنگسازان، نوازندگان، خوانندگان، نویسندگان کتاب، مترجمان موسیقی ایران

طبقه بندي هاي فرزند

واکنش همایون شجریان به خبری بی‌اساس در میانه بازی ایران و اسپانیا

همایون شجریان در واکنش به خبری نگران‌کننده که در میانه بازی ایران و اسپانیا در مورد وضعیت سلامتی محمدرضا شجریان منتشر شد، گفت: تکرار این شایعات که هدف از به راه انداختن هر از گاه آن مشخص و معلوم است جز آب در هاون کوبیدن نیست.

به گزارش ایلنا، شامگاه گذشته چهارشنبه 30 خرداد در میانه بازی ایران و اسپانیا در جام جهانی 2018 خبری در مورد وضعیت جسمانی خسرو آواز ایران، محمدرضا شجریان منتشر شد. خبری که حاصل اشتباه کانال تلگرامی یک روزنامه بود و احیانا تشابه آوایی نام زنده‌یاد صدرالدین شجره (نویسنده، کارگردان و گوینده پیشکسوت رادیو) که همان زمان در بیمارستان لاله تهران درگذشت با نام محمدرضا شجریان بود.

همایون شجریان، خواننده آواز ایرانی و فرزند محمدرضا شجریان در واکنش به این اتفاق در صفحه اینستاگرامش نوشت: امشب همزمان با فوتبال ایران و اسپانیا باز هم شایعه‌ای بی‌اساس مردم عزیز را دل‌نگران کرد. دوستان گرامی خدا رو شکر که پدر حالشان خوب است و بازی‌های فوتبال را در منزل دنبال می‌کنند. خدمت عزیزان یادآوری می‌کنم که هر گونه خبر در مورد حال و احوال ایشان را اینجا با شما در میان خواهم گذاشت. تکرار این شایعات که هدف از به راه انداختن هر از گاه آن مشخص و معلوم است جز آب در هاون کوبیدن نیست. با آرزوی سلامتی و روزهای شاد و پر امید برای شما عزیزان.

ادامه مطلب...

بردیا کیارس:

با کت و شلوار شیک نمی‌شود پیراهن پاره پوشید!

بردیا کیارس معتقد است، بهتر بود هزینه‌ای که صرف ساخت سرود تیم ملی فوتبال ایران در جام‌جهانی ۲۰۱۸ روسیه توسط ارکستر سمفونیک تهران و ارکستر ملی ایران و اجرای منتخب این دو ارکستر در روسیه می‌شود، صرف بهتر شدن وضعیت ارکسترها می‌شد.

این نوازنده و رهبر ارکستر در گفت‌وگویی با ایسنا، در این زمینه اظهار کرد: این حرکت خوبی است، اما بودجه‌ای که صرف این کار می‌شود می‌توانست صرف بهتر شدن شرایط ارکسترها شود. به عنوان مثال، باید سازهای ارکستر سمفونیک را نو کنیم، تمام سازهای آن، بویژه سازهای کنترباس خیلی قدیمی هستند. دیگر کار این سازها از تعمیر گذشته و باید سازهای جدید خریداری کرد.

کیارس با بیان اینکه این هزینه‌ها باید بنیادی‌تر باشد، گفت: چرا از آهنگسازان خوبی که بلد هستند برای ارکستر سمفونیک اثر بنویسند، استفاده نمی‌کنیم؟ آهنگسازهای درجه‌ یک ما زیاد نیستند اما همگی خانه‌نشین شده‌اند، مانند احمد پژمان، لوریس چکناوارایان، محمد سعید شریفیان، مهران روحانی و...! چرا آن‌ها نباید کار بکنند؟

رهبر سابق ارکستر موسیقی ملی ایران، بیان کرد: اگر همه چیز درست و سرجای خودش بود، از این حرکت‌ها کیف می‌کردیم اما الان مانند این است که با کت و شلوار شیک، پیراهن پاره بپوشیم. کاش به فکر پایه و اساس باشند؛ نه اینکه افتخار کنند که ارکسترها را به اینجا و آنجا بردند.

ادامه مطلب...

علی قمصری در گفت‌وگو با ایلنا:

احضار و بازخواست شدم اما به کارم ادامه می‌دهم/کمتر خواننده مردی را می‌شناسم که نت‌خوانی بلد باشد

آهنگساز «شطرنج» می‌گوید: بعضی از خوانندگان مَرد در غیاب خوانندگان زن اعتماد به نفسی کاذب دارند که جلوی پیشرفت خودشان را می‌گیرد. من کمتر خواننده مردی را می‌شناسم که نت‌خوانی بلد باشد و این بسیار دردناک است، چه در خوانندگان حرفه‌ای و چه در خوانندگان نیمه‌حرفه‌ای.

به گزارش خبرنگار ایلنا، این بخش بسیار کوتاهی از اشعاری است که از زبان اسب سفید و سرباز سیاه، در «شطرنج» می‌شنویم؛ «زن: نزدیک‌تر نیا، ما در غیاب فاصله نابود می‌شویم، ما آب و آتشیم./ مرد: خوشبخت ما که در تن هم دود می‌شویم، ‌ای مادیان سرزده از خواب‌های من، اکنون تویی خدای من و ناخدای من...»، کنسرت- تئاتری که اشعارش را احسان افشاری سروده و موسیقی‌اش را علی قمصری ساخته است. خوانندگان «شطرنج» هاله سیفی‌زاده، مارال قمی، بهادر صحت و حسین پیرحیاتی‌ هستند، بازیگرانش سارا رسول‌زاده و حامد شفیع‌خواه و کارگردانی‌اش به صورت مشترک برعهده شفیع‌خواه است و علی ساسانی‌نژاد.

علی قمصری، آهنگساز و نوازنده تار، در «شطرنج» تار می‌نوازد و دیوان، شفیع‌خواه می‌گوید،‌ ایده اصلی که عشق یک سرباز سیاه به یک اسب سفید (مهره‌های شطرنج) است را خود قمصری مطرح کرده و در تعامل با احسان افشاری، او قطعات را سروده و زن و شوهرِی که بعد از چند سال زندگی مشترک به تکرار رسیده‌اند و هر کدام در خواب و رؤیای خود یک اسب سفید و یک سرباز سیاه را می‌‌بینند در قالب بخش نمایشی اضافه شده‌اند. 

قمصری جدا از آهنگسازی و نواختن تار و دیوان، کار دیگری هم در «شطرنج» کرده است که انگیزه اصلی تماس گرفتن با او شد، او از حضور و صدای هاله سیفی‌زاده و مارال قمی تا حد امکان استفاده کرده است.

قمصری از تغییرات مثبتی گفت که با حضور علی ترابی در دفتر موسیقی شکل گرفته است و همچنین از تکلیف اساسنامه جشنواره موسیقی فجر.

تجربه حضور در کنسرت- نمایش؛ از شورای اروپا تا تالار حافظ 

علی قمصری در مورد سابقه حضورش در کنسرت- نمایش یا چیزی مشابه آن گفت: من دو سال پیش، یعنی در سال 95 هم تجربه‌ای را از سر گذراندم که به کنسرت- نمایش نزدیک بود. آن زمان شورای اروپا (Europe Council) برای اجرای یک پرفورمنس، از من و لوسین خاچاتریان، نوازنده پیانو دعوت کرد و همان اجرا باعث شد که به تجربه کردن کنسرت- نمایش علاقه‌مند شوم.

او در مورد همکاری با حامد شفیع‌خواه و علی ساسانی‌نژاد نیز گفت: اگر به کارنامه کاری‌ام نگاه کنید متوجه می‌شوید که نه چهره بودن آدم‌ها که کیفیت کارشان در شکل‌گیری یک همکاری برایم حرف اول را می‌زند. حامد شفیع‌خواه و علی ساسانی‌نژاد نیز که کارگردانی کار را برعهده دارند هم باهوشند و هم بااستعداد و هرچند من از طریق دوستان دیگری با آن‌ها آشنا شدم اما برایم مهم بود که تمام زندگی‌شان در طول مدت تمرین و اکنون که در حال اجرا هستیم «شطرنج» است.  

خالق آلبوم «درصط» در مورد آبشخور «شطرنج» گفت: بده‌بستان‌های زیادی با احسان افشاری به عنوان نویسنده و شاعر کار داشتم. ما نزدیک یک سال مرتب در مورد این کار صحبت کردیم و با یکدیگر در تعامل بودیم. احسان نمی‌دانست که من مشغول کار کردن روی متن هستم و ترانه‌ها را می‌سرود و به من می‌داد اما وقتی با یک کارِ ساخته‌شده مواجه شد برایش شگفت‌آور بود. البته تاکیدی ندارم که ایده اولیه از چه کسی بود، چون ممکن است از روی فراموشی چیزی را از قلم بیاندازم. کلیت ماجرا این بود که درام عاشقانه، تراژدی، فلسفه، حماسه، سمبول و... دست به دست هم دادند تا به وسیله «شطرنج» مفهومی را به مخاطب منتقل کنند و در جایی هم مخاطب خود معنا بیافریند. حرف جالبی که احسان می‌زد این بود که این کار بیش از آن که پاسخگوی سوالات ذهنی مخاطب باشد، برایش سوال ایجاد می‌کند.

سیفى‌زاده و  قمی؛ همخوانی یا تک‌خوان؟   

قمصری در مورد نزدیک شدن آنچه هاله سیفی‌زاده و مارال قمی در «شطرنج» انجام می‌دهند به تک‌خوانی، توضیح داد: من سعی می‌کنم وقتی در کشور خودم هستم، تا جایی که ممکن است قانون‌مدار باشم و از آن سو چون سفر زیاد می‌روم، وقتی در خارج از کشور به سر می‌برم تصویر دلنشینی از آن‌چه در داخل می گذرد، ارائه دهم آنهم به‌رغم قوانین بعضا غیردلنشینی که اعمال می‌شود. ماجرای محدودیت صدای خانم‌ها یکی از این قوانین است. وقتی در فستیوال‌های خارج از کشور می‌خواهم از ایران حرف بزنم نمی‌دانم چطور می‌شود این موضوع در مورد صدای زن و مرد را برای دیگران توضیح داد. در نتیجه همیشه سعی کرده‌ام برای حل و فصل شدنش تلاش کنم و این تلاش در درجه اول به خاطر خودم است، به خاطر اینکه بتوانم کشورم را بیشتر دوست داشته باشم و به خاطر این که بتوانم پشتش بایستم.

قمصری در مورد اینکه در فضای مجازی از خواندن سیفی‌زاده و قمی در «شطرنج» به عنوان حرکتی جسورانه یاد شده گفت: بله، حتما اتفاق جسورانه و شجاعانه‌ای است. اینجا دارم از خودم تعریف می‌کنم، چون کاری بود که بعد از انجام دادنش با مشکلات زیادی رو‌به‌رو شدم. مرا خواستند و بازخواست کردند. البته چند شب کنار صدای سیفی‌زاده و قمی از هم‌خوان استفاده کردم ولی باور کنید احساس می‌کردم یک جای کار غلط است.

آهنگساز آلبوم «سمت دور، سوی آه» ادامه داد: بوده‌اند گروه‌هایی و کنسرت- نمایش‌هایی که قبلا این کار، استفاده از صدای زن، را انجام داده‌اند، ولی مجوز آن‌ها از طرف دفتر موسیقی صادر نمی‌شده و پشت‌شان به شدت گرم بوده است. یعنی همه مدل نهادی پشت‌شان بوده و کارهای بزرگ هم برگزار کرده‌اند و حتی یک خواننده خانم هم، برایشان تک‌خوانی کرده است ولی من هر مجوزی که می‌گیرم از دفتر موسیقی است و فرضا برای گرفتن یک مجوز آلبوم، هشت ماه منتظر می‌مانم. یعنی در مقابل من موانع بیشتری نسبت به دیگران وجود دارد چون همیشه با مسئولین زاویه داشته‌ام.

قمصری در مورد مشکلات قانونی تک‌خوانی زنان گفت: الان بعضی از خوانندگان مَرد در غیاب خوانندگان زن اعتماد به نفسی کاذب دارند که جلوی پیشرفت خودشان را می‌گیرد. من کمتر خواننده مردی را می‌شناسم که نت‌خوانی بلد باشد و این بسیار دردناک است، چه در خوانندگان حرفه‌ای و چه در خوانندگان نیمه‌حرفه‌ای، یعنی الفبای موسیقی را بلد نیستند و نمی‌خواهند بلد شوند چون با خودشان فکر می‌کنند؛ چه نیازی است؟! ما که داریم تلویزیون‌مان را می‌رویم، کنسرت‌مان را می‌دهیم، تک‌آهنگ‌مان را منتشر می‌کنیم و همیشه هم که پادشاهیم!

قسمت نمایشی می‌توانست نباشد؟   

قمصری در جواب منتقدانی که معتقدند بخش موسیقایی «شطرنج» خود به قدر کافی گویا هست و می‌تواند در غیاب بخش نمایشی هم کارکرد خود را داشته باشد، گفت: قسمت موسیقی به تنهایی می‌تواند جذابیت کامل داشته باشد اما گویایی‌اش کامل نیست. هر جایی که موسیقی و نمایش با هم اجرا شود، موسیقی سریع‌تر جذب می‌کند اما این سرعت به این معنی نیست که جذاب‌تر هم هست. نمایش، بعدتر مورد تفکر قرار می‌گیرد و تبدیل به رساننده محتوای اثر و پیام آن می‌شود. ما در «شطرنج» دو داستان موازی داریم. در انتهای نمایش مشخص می‌شود که این دو زوج تجلی یکدیگرند؛ یعنی سرباز سیاه و اسب سفیدِ فضای سورئالیستی و زن و شوهرِ فضای رئالیستی. کثرتِ در عینِ وحدتی که بدون حضور بخش نمایشی نمی‌توانستیم نشانش دهیم و آن‌چه می‌خواستیم بگوییم ابتر می‌ماند.

ادامه اجراها

آهنگساز آلبوم «برف‌خوانی» در مورد احتمال ادامه اجراهای «شطرنج» گفت: این کار برای من یک اثر گروهی کامل است و به شدت به آن حس دارم. ما جدا از اجراهای تهران که به دلیل استقبال مخاطبان در حال تمدید است به شیراز خواهیم رفت و همین طور امیدواریم که بتوانیم در خراسان روی صحنه برویم که در نوع خود اتفاق عجیبی خواهد بود. همچنین دوست داریم به شهرهایی اجرا برویم که ساکنینش کمتر نمایش دیده‌اند یا اساسا کنسرت- نمایش ندیده‌اند.

اتفاقاتی مثبت در دفتر موسیقی

از «شطرنج» می‌گذریم و به این می‌رسیم که روز 29 اردیبهشت خبر آمد؛ برداشته شدن محدودیت افراد حقیقی در ارائه تقاضای صدور مجوز تک‌آهنگ، افزایش اعتماد به اهالی موسیقی بی‌کلام اصیل و دستگاهی ایران، موسیقی بی‌کلام نواحی و موسیقی بی‌کلام کلاسیک و ایجاد تسهیلاتی برای متقاضیان پروانه استودیوهای صدابرداری ازجمله تغییرات تازه در دفتر موسیقی است.

قمصری در مورد این تغییرات گفت: به نظرم در دفتر موسیقی اتفاقات خوبی در حال شکل‌گیری است. هر اصلاحی و هر قدم رو به جلویی باید با نگاهی مشفقانه، تشویق شود. من نیز بابت این تغییرات به دفتر موسیقی تبریک می‌گویم و فکر می‌کنم حاصل تاثیر حضور علی ترابی است. من در زندگی‌ام از هیچ مدیری تعریف نکرده‌ام ولی با علی ترابی که حرف می‌زنم احساس می‌کنم در حال صحبت کردن با یک انسان محترم هستم، هر چند از زمانی که به دفتر موسیقی آمده است هیچ صحبتی با هم نداشته‌ایم و لذتی که از معاشرت کردن با او برده‌ام مربوط به ایام پیش از حضورش در دفتر موسیقی است.

او تصریح کرد: به نظرم نکته آزاردهنده در حوزه موسیقی برای هنرمندان این است که بعضی نورچشمی‌ها از یکسری تسهیلات عجیب و غریب برخوردار می‌شوند و به گونه‌ای است که اگر تصمیم بگیرند در ورزشگاه 100 هزار نفری آزادی اجرا بروند می‌توانند به در دسترس بودن آن‌چه در تخیل‌شان هست امیدوار باشند. ولی امثال ما وقتی می‌خواهیم در یک سالن 200 نفری هم اجرا بگذاریم باید در ذهنمان به این فکر کنیم که اگر نشود چه؟! این اگر نشودها و ای کاش‌ها همیشه در ذهن امثال ما هست. این تبعیض اولین چیزی است که باعث ایجاد دشمنی بین موزیسین‌ها می‌شود و همین نفاق می‌آورد و این عدم اتحاد موجب می‌شود موزیسین‌ها هنگام مطرح کردن مطالباتشان نتوانند به حرفی مشترک برسند. یعنی همه چیز به شکلی زنجیروار به یکدیگر متصل است.

او افزود: امیدورام قوانینی در جهت آزادی بیشتر موسیقی و هنر وضع شود تا ما بتوانیم در عرصه هنر چیزهایی ببینیم که به واسطه‌اش جهان، ایران را به گونه‌ای دیگر بشناسد. چون هر کشوری تلاش می‌کند با هنرش چهره لطیفی از جامعه‌اش را به نمایش بگذارد. ما با یکدیگر تعارف نداریم و می‌دانیم که با ورزش‌مان نمی‌توانیم فرهنگ‌مان را به نمایش بگذاریم. چرا دنیا با یک تصویر ناقص از ایران مواجه است؟! چون هنرش را فقط یک استاد علیزاده، یک استاد کلهر و یک استاد شجریان به جهان شناسانده و ما جوان‌هایی که می‌رویم در فستیوالی شرکت می‌کنیم و جز این‌ها چیز سازماندهی‌شده‌ای وجود ندارد.  

گفتگو: نرگس کیانی 

ادامه مطلب...

در گفت‌وگو با ایلنا مطرح شد؛

کنسرت الیاس یالتین تاش برگزار می‌شود/مجوزهای لازم اخذ شده است

روابط عمومی منطقه آزاد کیش اعلام کرد: مجوزهای لازمی که باید برای برگزاری کنسرت الیاس یالتین تاش گرفته می‌شد، اخذ شده و اگر اتفاق غیرمترقبه‌ای رخ ندهد، این کنسرت در تاریخ اعلام شده برگزار می‌شود.

به گزارش خبرنگار ایلنا، ایرج شرف‌زاده (مدیر روابط عمومی و اطلاع‌رسانی منطقه آزاد کیش) در پاسخ به این سوال که واکنش مدیران فرهنگی این منطقه به آنچه روز گذشته (شنبه 19 خرداد 97) از سوی روابط عمومی دفتر موسیقی معاونت هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در مورد کنسرت الیاس یالتین تاش (آهنگساز، خواننده و ترانه‌سرای ترکیه‌ای) منتشر شده چیست، گفت: ما مجوزهای لازم را اخذ کرده‌ایم.

روز گذشته در خبری که از سوی روابط عمومی دفتر موسیقی برای رسانه‌ها ارسال شد این دفتر ضمن تایید دریافت درخواست صدور مجوز برای خواننده مذکور توسط شرکتی ایرانی (موسسه فرهنگی، هنری و تبلیغاتی اکسیر نوین)، «عدم تناسب برنامه و خواننده یاد شده با مختصات فرهنگی کشور» را دلیل عدم صدور مجوز اعلام کرد و مسئولیت هرگونه برنامه‌ موسیقایی فاقد مجوز در مناطق آزاد کشور را برعهده مسئولان و مدیران مناطق یاد شده دانست.

شرف‌زاده ضمن تاکید بر این نکته که اگر اتفاق غیرمترقبه‌ای رخ ندهد کنسرت الیاس یالتین تاش 13 و 14 تیر 97 ساعت 23:59 در تالار شهر واقع در جزیره کیش برگزار می‌شود، گفت: ما مجوزهای لازم را که باید می‌گرفتیم، گرفته‌ایم. ما باید از نیروهای انتظامی و اداره اماکن مجوز می‌گرفتیم که گرفته‌ایم.   

ادامه مطلب...

پیمان خازنی:

تاریخ مصرف اجرای «مرغ سحر»ها به پایان رسیده است

پیمان خازنی قرار است پروژه «هفت شهر عشق» را در همکاری با آستیاژ ضیائی (محقق و فعال حوزه‌ شهری) و کامیار نعمت‌اللهی (نوازنده‌ تار و دانشجوی مقطع دکترای اتنوموزیکولوژی) در دانشگاه کلنِ آلمان روی صحنه ببرد.

به گزارش ایلنا، پیمان خازنی (نوازنده‌ تار و آهنگساز) پروژه‌‌ «هفت شهر عشق» را با نگاهی به هویت اقلیم‌های بزرگ فرهنگی ایران در دانشگاه کلن آلمان روی صحنه می‌برد.

خازنی ضمن اعلام این خبر گفت: حضور آهنگسازان و نوازندگان ایرانی روی صحنه‌های بین‌المللی می‌تواند اتفاق خوبی باشد مشروط به این که اثر ارائه شده دارای استانداردها و رویکردهای متناسب با موسیقی ایرانی رو به تعالی و رشد باشد نه این که ایده‌ها و نگاه‌های نخ‌نما را برای بارها اجرا کرد.

وی در ادامه افزود: تاریخ مصرف اجرای «مرغ سحر»ها به پایان رسیده است. به نظرم وقت این رسیده است تا تجربه‌های جدید جای تکرار مکررات را در اجراهای صحنه‌ای بگیرد. صحنه‌های داخلی که موسیقیدانان جوان بار تولید موسیقی‌اش را برعهده دارند، شاهد ایده‌هایی ناب است که نگاهی رو به جلوتر از اجراهای موسیقی ایرانی در سطح بین‌الملل دارد.

این آهنگساز که سال گذشته در ایتالیا اجرایی با محوریت نگارگری و موسیقی دستگاهی اجرا کرده بود، درباره‌ اجراهای خارج از ایران گفت: در این سال‌ها در اجراهای خارج از ایران با بی‌مسئولیتی عمل شده است. موسیقیدان‌های ما یا به اجرای آثار نخ‌نما شده پرداخته‌اند یا با اهرم بداهه‌نوازی صحنه را فقط به پایان رسانده‌اند. ولی ما در اجرای پیش رو تلاش می‌کنم بینارشته‌ای حرکت کنیم تا با ایجاد مفاهیم جدید بتوانم رفتاری متفاوت را روی صحنه رقم بزنیم.

در پروژه‌‌ «هفت شهر عشق» که با همکاری انجمن ایده‌پردازان صبا روی صحنه می‌رود، در ابتدا آستیاژ ضیائی (محقق  و فعال حوزه‌ شهری) درباره‌ هویت و فرهنگ در خراسان، شیراز، اصفهان، آذربایجان، تهران، یزد و گیلان سخنرانی می‌کند و در ادامه پیمان خازنی با همراهی کامیار نعمت‌اللهی (نوازنده‌ تار و دانشجوی مقطع دکترای اتنوموزیکولوژی) در  دانشگاه کلنِ آلمان هفت قطعه متناسب با مفهوم هویت و شهر در ایران اجرا خواهد کرد.

ادامه مطلب...

افشین علاء:

در ترانه دچار آفت شدیم

افشین علاء با بیان این‌که در ترانه دچار مشکل هستیم می‌گوید: بعد از انقلاب در ترانه دچار آفت شدیم؛ یکی کارهای سفارشی بسیار و دیگری راه افتادن موسیقی زیرزمینی به‌خاطر منع موسیقی که با موزیک و کلام مبتذل همراه بود.

این شاعر  در گفت‌وگو با ایسنا، درباره سخنان مقام معظم رهبری در دیدار با شاعران مبنی بر این‌که  «سرود و ترانه خوب در ایجاد نشاط و حرکت‌های اجتماعیِ مفید، بسیار اثرگذار است و باید از فرصت علاقه‌مندی مردم به شعر در جهت انتقال مفاهیم مورد نیاز جامعه به بهترین شکل استفاده کرد» اظهار کرد: در قدیم متل‌ها و ترانه‌هایی که در کوچه و بازار خوانده می‌شد جزو فرهنگ شفاهی ما بود که بازتاب‌دهنده بسیاری از نگرش‌ها، احساسات و  عواطف مردم  جامعه بود. امروز هم  این موضوعات چه در ایران و چه در جهان در قالب ترانه مطرح می‌شود، یعنی ترانه و آواز جدای از موسیقی، از نظر کلامی یکی از بازتاب‌دهنده‌های  نیازهای فرهنگی جامعه است.

او سپس  افزود: متل‌ها شعرهای غیرمکتوبی بودند  که دهان به دهان می‌چرخیدند و به خاطر آهنگین بودن‌شان اثرگذار و ماندگار می‌شدند. آن‌ها قالب‌هایی در ادبیات ایران بودند که جایگزین ادبیات رسمی و جدی می‌شدند و  امروزه با عنوان ترانه آن‌ها را می‌شناسیم. ترانه یک نیاز اجتماعی  و انسانی است. شعر نسل ما قالبی را می‌خواهد که از طریق کلام آهنگین در شادی‌ها شاد باشد و در مصیبت‌ها احساس همدردی و اندوه  کند، در واقع  هیجان و عواطف را  در خود بروز دهد که آن ترانه است و با موسیقی معنا می‌یابد.

علاء خاطرنشان کرد: ترانه باید بدون موسیقی، کلام قابل ارزیابی و ارزشمندی باشد. نباید به بهانه عام بودن مخاطب، یا بهانه این‌که زبانش رسمی نیست و یا قالبش شعر نیست، هر مضمون پیش پا افتاده‌ای  را وارد عرصه ترانه کرده و قالب‌های جدیدی را خلق و با آن موسیقی و ترانه را لوث کنیم.

او درباره تأثیرگذاری ترانه نسبت به شعر اظهار کرد: ترانه در مخاطب عام تأثیر بسزایی دارد. درست است که مردم ایران با شعر عجین هستند و خیلی از شعرهای شاعران ماندگار می‌شود اما ترانه به خاطر  سهل‌الوصول‌ بودنش و این‌که‌ همراه با  موسیقی است، در در ذهن مردم می‌ماند. خیلی از ترانه‌های قبل از انقلاب با گذشت ۴۰-۵۰ سال  حرف اول را بین مردم می‌زنند و مردم آن‌ها را زمزمه می‌کنند. از بخش مبتذل که بگذریم، ترانه‌های ماندگار  قبل از انقلاب حاصل تلاش شاعران و ترانه‌سرایان  باسواد و ریشه‌دار و موسیقی‌دان‌های اصیل و حرفه‌ای بوده‌اند.

این شاعر با بیان این‌که بعد از انقلاب هم کارهای ماندگار داشته‌ایم، در عین حال گفت: اما بعد از انقلاب به دو آفت دچار شدیم؛ یکی در حوزه  ادبیات و فرهنگ رسمی  کشور که  کارهای مناسبتی و سفارشی بسیاری انجام شد. همچنین به‌خاطر  منع و بگیر و ببندهای دیگر،  موسیقی‌های  زیرزمینی راه  افتاد که با موزیک و کلام مبتذل همراه بود. کسانی که توانسته‌اند  ترانه را با شعر و آهنگ زنده نگه دارند حق بزرگی بر گردن ما دارند.

او سپس با تأکید بر این‌که در زمینه ترانه مشکل داریم بیان کرد: تیتراژهای تلویزیونی به‌خاطر توجه به اِلمان‌هایی غیر از قوت اثر، آدم را اذیت می‌کنند؛ از عجیب و غریب بودن صدای خواننده گرفته تا عجیب و غریب بودن مضامین شعرها که گاهی مهمل و بی‌معنا است.

علاء درباره افراد برجسته‌ای که در زمینه ترانه بعد از انقلاب کار کرده‌اند، گفت: در این حوزه اشراف زیادی ندارم  و نمی‌توانم افرادی را نام ببریم. اما افراد بسیاری  در این زمینه کار کرده‌اند که بیشتر در زمینه سرود بوده است. در سال‌های اخیر  به ترانه توجه بیشتری شده است. شخصا کارهای محسن چاووشی را می‌پسندم زیرا هم به ادبیات کهن تکیه دارد و هم در آثارش نوآوری دیده می‌شود.

او همچنین درباره چرایی کمرنگ شدن سرود در سال‌های اخیر اظهار کرد: سرودهای انقلابی می‌تواند اثرگذار و ماندگار باشد و کم‌رنگ شدن آن  اتفاق خوبی نیست.  شاید دلیل کمرنگ شدن آن هجوم رسانه‌های مختلف و آموزه‌های ماهواره‌ای باشد که موسیقی را  به کالایی فانتزی  تبدیل کرده است. ترانه‌های فانتزی با سبک‌های مختلفی رایج شده  و جاذبه‌هایی برای نسل جدید است  که همه آن‌ها زیبا نیست. اگر نسل جوان به این سمت گرایش دارد قابل مذمت نیست اما اگر  نهادهای فرهنگی - چه رسمی و چه غیررسمی - بخواهند به این وضع  دامن بزنند و کارهای فاخری را که در  سرود و موسیقی حماسی اتفاق افتاده، فراموش کنند و فقط به دنبال معیار جذاب بودن باشند و به آن بپردازند، کار خراب می‌شود.

این شاعر در ادامه اضافه کرد: من در تلویزیون می‌بینم برای شهدا، خلیج فارس و مضامین حماسی و استکبارستیزی کارهایی را می‌سازند که فقط مضمون‌شان کلمات ارزشی دارد، اما اجرای‌شان همان اجرای آهنگ‌های لس‌انجلسی است.  انگار که اعتراف می‌کنیم ما به شیوه‌های تبلیغی آن‌ها نیاز داریم، این تبلیغ‌ها در رسانه‌های ما بیداد می‌کند و این‌گونه کسی نمی‌تواند ارزش‌های انقلاب را تبلیغ کند. یعنی اگر  ما ادای خواننده‌های لس‌آنجلسی و رپرها را دربیاوریم ولی چفیه گردن‌مان بیندازیم و پیراهن‌مان روی شلوارمان باشد و مضمون‌های شعری که می‌خوانیم انقلابی باشد، این بیشتر طنز است.  این آفاتی است که متولیان رسمی فرهنگ کشور دچار آن شده‌اند و باید چاره‌اندیشی کنند.

ادامه مطلب...
صفحه1 از117

آیا میدانید

  • چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

    ساز مورد علاقه خود را انتخاب کنید

    چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

      چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟ (نکته: این نوشته، برای کسانی است که در انتخاب ساز مردد بوده و نیاز به راهنمایی دارند). شاید نخستین پرسش برای کسی که، ایده و آشنایی با موسیقی ندارد، و قصد یادگیری موسیقی داری این باشد: چه سازی را انتخاب کنم؟ انتخاب ساز، کاملا سلیقه ای است، و انتخاب ساز، در واقع انتخاب و دنبال کردن سلیقه فرد و برداشت شخص از موسیقی است. برای انتخاب ساز به منظور یادگیری موسیقی، چند عامل نقش مهمی دارند که به آنها اشاره میکنیم: سلیقه و علاقه فرد به صدای سازی که یا دیده، یا صدایش را شنیده، و آشنایی هرچند اندک نسبت آن ساز دارد. شکل ظاهری ساز نیز نقش به سزایی در انتخاب دارد. کسی که آشنایی چندانی با موسیقی ندارد، برای شروع نوازندگی و انتخاب، به شکل ظاهری ساز نیز نظر دارد. سبک و کاربرد ساز یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز است. در واقع کاربرد ساز در سبک های موسیقی پاپ، کلاسیک، سنتی و... میتواند یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز باشد. مشورت و راهنمایی صحیح، می تواند راه بسیار خوبی برای انتخاب ساز باشد. ولی در نهایت، خود شخص است که تصمیم گیرنده نهایی است. چند توصیه…

از ما بپرسید

  • چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه

    چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه

    چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه برقراری ارتباط نوازنده در حین اجرای زنده، با شوندگان حاضر در سالن، مبحثی بسیار جدی و جالب است که برای تحلیل و چگونگی و راه های مختلف برای تاثیر گذاری بیشتر آن نیاز به نوشتاری مفصل دارد که به زودی در مورد آن، در این سایت بحث شده و نوشته هایی برای خواندن شما عزیزان آماده و عرضه خواهد شد. بیست و هفتم خرداد هشتاد و نه  

درباره ی موسیقی هنری ایران

logo persian004 موسیقی هنری ایران، نخستین روزنامه الکترونیکی روزانه موسیقی ایران

همکاری: پیام به این شماره تلگرام
09226521131