گفتگوی ایلنا با خشایار اعتمادی؛

موسیقی پاپ خواستار سندیکایی مستقل از خانه‌موسیقی است/دلایل شکست طرح انجمن موسیقی امروز ایرانیان در مرحله آخر

گروهی از فعالان عرصه موسیقی که اعتقاد داشتند "موسیقی پاپ" باید سندیکای مستقلی از "خانه موسیقی" داشته باشد؛ ده سال قبل تلاش‌هایی برای راه‌اندازی "انجمن موسیقی امروز ایرانیان" آغاز کردند که تا ثبت اساسنامه پیش رفت؛ اما در آخرین مرحله ناکام ماند. خشایار اعتمادی که در بطن این ماجرا بوده همچنان بر استقلال موسیقی پاپ از خانه‌موسیقی تاکید دارد.

خشایار اعتمادی درباره "انجمن موسیقی امروز ایرانیان"که قرار بود سندیکای فعالان عرصه موسیقی پاپ باشد به خبرنگار ایلنا گفت: سال 1386 به همراه مرحوم آقای فرید سلمانیان، مرحوم افشین یداللهی، فردین خلعتبری، آقای حسین‌خانی، بنده و سه چهار نفر دیگر اقدام به راه‌اندازی "انجمن موسیقی امروز ایرانیان" کردیم. مراحل این کار بسیار خوب و درست پیش رفت و حدود 8 ماه روی اساسنامه آن کار شد. اساسنامه بسیار با دقت تنظیم و نوشته شد. در اساسنامه این انجمن کمیته‌های مختلفی ازجمله کمیته نوازندگان، آهنگسازان، استودیودارها، تهیه‌کنندگان،  شرکت‌های موسیقی و کمیته خواننده‌ها دیده شد. همچنین در کانون‌ها، بخش اقتصاد موسیقی پاپ و کانون رسانه و تبلیغات، پخش مدرن، تدریس و ارتقای آماتورها به حرفه‌ای شدن، چه در حوزه تولید و چه در حوزه اجرای صحنه‌ای درنظر گرفته شد. ضمن اینکه مبحث برگزاری جشنواره‌های پاپ به صورت سالانه در اساسنامه مطرح شد.

این خواننده موسیقی پاپ که در آن زمان به عنوان مدیرعامل و رئیس هیئت مدیره "انجمن موسیقی امروز ایرانیان" تا پیش از مجمع عمومی انتخاب شد، در ادامه افزود: خوشبختانه کار ثبت اساسنامه هم صورت گرفت و با مراجع ذیصلاح نیز صحبت‌ها انجام شد. "انجمن موسیقی امروز ایرانیان" از مرحله تایید وزارت ارشاد در دوران جناب آقای صفارهرندی گذشته بود و می‌شد گفت که تقریبا کار تمام بود. حتی در آن زمان؛ موسیقی پاپ به عنوان حوزه‌ای از موسیقی آنقدر قابلیت، کاریزما و پتانسیل پیدا یافته بود که به لحاظ دیدگاه هنرمندان و از نظر تکثر خوانندگان و دوستدارانش می‌توانست به تنهایی صاحب یک انجمن، سندیکا یا خانه‌ای برای خودش باشد. ما در اساسنامه‌ی این انجمن جدا از بحث بیمه، صندوق و بحث‌های دیگر را هم لحاظ کرده بودیم و در شرایطی که به نظر می‌رسید کار تمام شده، به یکباره اتفاقاتی افتاد که موجب شد "انجمن موسیقی امروز ایرانیان" رسما راه‌اندازی نشود.

وی همچنین درباره اتفاقاتی که از راه‌اندازی "انجمن موسیقی امروز ایرانیان"ممانعت کرد، چنین یاد می‌کند: درحالیکه به نظر می‌رسید کار از تایید وزارت ارشاد گذشته است؛ به ناگهان وزیر ارشاد آقای صفارهرندی تغییر کردند و جناب حسینی به‌جای ایشان تشریف آوردند. متاسفانه آقای فرید سلمانیان هم که نقش محوری در این انجمن داشتند، به رحمت خدا رفتند. چیزی نمانده بود تا ما مجمع عمومی انجمن را تشکیل بدهیم؛ اما انتخابات سال ٨٨ از راه رسید و در وزارت ارشاد خیلی از مسائل تغییر کرد. همزمان با این تغییرات و فوتِ آقای سلمانیان؛ انگیزه‌ها هم کمرنگ شد. 

خشایار اعتمادی در ادامه افزود: محوریت حرکت تاسیس انجمن با آقای سلمانیان بود و بار مهمی از این کارها بر دوش ایشان و یکی دو نفر دیگر قرار داشت. بعد از فوت آقای سلمانیان که حدود20 سال سابقه مدیریت در عرصه موسیقی داشت، برخی اختلاف سلیقه‌ها میان اعضا پیش آمد و دیگر کار پیش نرفت. با اینکه از ابتدا کارها را با مشورت همگان پیش می‌بردیم و افراد وزینی چون فردین خلعتبری، افشین یداللهی،‌ دو وکیل، نمایندگانی از تهیه‌کنندگان و خوانندگان موسیقی پاپ با ما همکاری داشتند اما نتیجه نهایی حاصل نشد.

این موزیسین گفت: پس از توقف فعالیت‌ها، بازهم برای پیش بردن تاسیس انجمن؛ کارهای بسیاری صورت گرفت. من خودم به مجلس رفتم و با اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس صحبت کردم؛ همچنین به اکثر مراجع ذیصلاح مراجعه کردم. در واقع ما در مرحله هیات امنا بودیم و بعد تعیین هیات مدیره و طبیعتا قرار بود به شکل درست اجرایی کار برسیم و طبعا شکل دادن یک انجمن به واسطه یک یا دو نفر اتفاق نمی‌افتد. با لطف دوستان تا تشکیل مجمع عمومی و اخذ رای‌گیری برای هیئت مدیره ثابت، من در هیئت امنا، هم رئیس هیئت مدیره بودم و هم مدیرعامل. ما با خرد جمعی کارها را انجام می‌دادیم و پیشنهادات را مورد بررسی قرار می‌دادیم اما بازهم انجمن موسیقی امروز ایرانیان شکل نهایی‌اش را نگرفت. 

این خواننده؛ تلاش برای راه‌اندازی دوباره انجمن را ناکام عنوان کرد و افزود: سال 1392، با اصرار ناشران از معاونت هنری، جلسه‌ای درباره تشکیل انجمن ناشران برگزار شد. ازسوی معاونت؛ بنده هم دعوت شده بودم. در آن جلسه از ایده کانون ناشران در زیرمجموعه "انجمن موسیقی امروز ایرانیان" دفاع کردم که مورد قبول معاونت واقع شد و من اساسنامه مذکور را نه به ناشران بلکه به نماینده معاونت هنری دادم اما دیگر پیگیری نشد.

وی افزود: در ادامه بازهم اتفاق خاصی نیفتاد تا اینکه چندی پیش از طرف مدیر محترم خانه موسیقی از ما دعوت به عمل آمد در آنجا حضور پیدا کنیم. به ما گفتند که قصد دارند کانون موسیقی پاپ را در خانه موسیقی راه‌اندازی کنند و یکی از کانون‌ها به فعالان این حوزه اختصاص یابد. من با این پیشنهاد خانه موسیقی مخالفت نکردم البته همچنان اعتقاد دارم موسیقی پاپ این شانیت را دارد که برای خودش سندیکا، نهاد و خانه مستقلی داشته باشد و باید به جوان‌ها اعتماد کرد تا برای خودشان سندیکا یا نهادی داشته باشند تا مطالبات‌شان را پیگیری کند. اما درنهایت اتفاقی که در خانه موسیقی قرار بود رخ دهد، اتفاق بدی نبوده و نیست.

وی در مورد نوع نگاه و برخورد نهادهای مختلف با مسئله "انجمن موسیقی امروز ایرانیان" به خبرنگار ما گفت: هر وقت سندیکایی شکل می‌گیرد برخی دغدغه‌ها شاید ازسوی برخی نهادها پیش بیاید. گرچه این دغدغه‌ها در مورد راه‌اندازی "انجمن موسیقی امروز ایرانیان" معاند و بازدارنده‌ نبود اما از برخی نگرانی‌ها یا حساسیت‌ها در حوزه پاپ خبر می‌داد. به هرحال قرار بود بسیاری از هنرمندان صاحب‌نام و مهم عرصه موسیقی پاپ با این انجمن، سندیکایی را برای رسیدگی صنفی به امورشان تشکیل بدهند.

اعتمادی درباره نحوه بروز این حساسیت‌ها در مسیر تاسیس انجمن گفت: تمامی این نهادهای خاص که حساسیت‌ها و دغدغه‌هایی داشتند؛ همراهی نشان دادند. حتی پلیس امنیت و وزارت اطلاعات در جریان کارهای ما بودند و ما هم خواسته‌مان همین بود که نظارت و همراهی در این زمینه وجود داشته باشد؛ چراکه می‌خواستیم در چارچوب قانون حرکت کنیم و عاری از اشتباه باشیم پس انتظار داشتیم چنین نظارت‌هایی صورت بگیرد تا خدای‌ناخواسته اشتباهات امروز ما باعث شرمندگی‌مان برای زمان‌های دیگر نشود. ما در تمام این مدت با دوستان در این نهادها در ارتباط بودیم و گاه سوالاتمان را با آنها درمیان می‌گذاشتیم تا به نتیجه بهتری برسیم.

خشایار اعتمادی درعین حال وضعیت نهایی انجمن موسیقی امروز ایرانیان را نامعلوم توصیف کرده و گفت: به هرحال هرچه زمان می‌گذرد؛ کار سخت‌تر می‌شود. امروز 10 سال از زمانی که تصمیم گرفتیم انجمن را راه‌اندازی کنیم، گذشته. من هنوز باور قلبی‌ام بر این است که موسیقی پاپ به این صلابت و تجربه دست یافته تا فعالانش سندیکا و انجمن مستقلی برای مسائل خود داشته باشند. الان خانه موسیقی با نگاه مثبتی مشغول راه‌اندازی کانونی در این زمینه در زیرمجموعه خود هست که البته مخالف آن نیستیم. اما اگر 10 سال قبل موفق می‌شدیم انجمن را راه‌اندازی کنیم پراکندگی که این روزها در عرصه موسیقی پاپ شاهد آن هستیم، به وجود نمی‌آمد. اگر این انجمن توسط بخش خصوصی و درچارچوب قانون شکل می‌گرفت و حرکت می‌کرد، مشکلات و معضلاتی که در حوزه موسیقی پاپ وجود دارد شاید بسیار کمتر شده بود. امروز قطعا کار در این زمینه مشکل‌تر شده. اگر قرار باشد شبیه این انجمن در خانه موسیقی شکل بگیرد قطعا اولویت دوم ماست زیرا همچنان به شکل‌گیری انجمن مستقل اعتقاد داریم و امیدوارم در آینده‌ای نزدیک این اتفاق بیفتد.

ایلنا گزارش می‌دهد؛

مجوز ندادن به موسیقی رپ غیرقانونی‌ست/ علما هم با مداحی رپ مشکلی ندارند/«رپ به شرط سلامت» می‌تواند مجوز بگیرد

در حالی هنوز وزارت ارشاد حتی از به کار بردن واژه "موسیقی رپ" واهمه دارد و مدام تاکید می‌کند به هیچ اثری از این گونه موسیقی مجوز نداده و نمی‌دهد؛ این موسیقی سال‌هاست از تلویزیون و نهادهایی چون حوزه هنری و تریبون‌های حسینیه‌ها شنیده می‌شود و طرفداران بسیاری نیز دارد.

به گزارش خبرنگار ایلنا، حاشیه‌هایی که طی یک هفته اخیر با انتشار خبر همراهی حمید صفت (خواننده موسیقی رپ) در نمایش «لامبورگینی» به کارگردانی سیامک صفری به وجود آمد؛ یکبار دیگر مسئله روشن نبودن تکلیف «موسیقی رپ» و برخوردهای چندگانه را با فعالان این عرصه، به بحث روز موسیقی ایران تبدیل کرد.

در حالی هنوز وزارت فرهنگ ارشاد اسلامی در روزهای پایانی دولت یازدهم حتی از به کار بردن واژه «موسیقی رپ» نیز واهمه دارد و مدام تاکید می‌کند به هیچ اثری از «موسیقی رپ» مجوز نداده و نمی‌دهد که این موسیقی سال‌هاست از تلویزیون و نهادهایی چون حوزه هنری و نیز از تریبون‌های حسینیه‌ها شنیده می‌شود و طرفداران بسیاری نیز دارد. البته در این بین؛ طیف گسترده‌ای از فعالان «موسیقی رپ» نیز وجود دارند که به دلیل روشن نبودن تکلیف وزارت ارشاد با این گونه‌ از موسیقی، سال‌هاست به‌صورت زیرزمینی فعالیت می‌کنند.

 «موسیقی رپ دقیقا چیست که تا این حد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی حتی از نزدیک شدن به آن نیز پروا دارد؟» این سئوالی است که احتمالا دست‌اندرکاران این وزارتخانه و دفتر موسیقی چندان توضیح روشنی برای آن ندارند و دقیقا به همین دلیل است که از پاسخ به سئوالات خبرنگار ایلنا در این زمینه با احتیاطی مثال‌زدنی امتنا می‌کنند و می‌گویند «نگاه وزارت ارشاد به موسیقی رپ‌‌ همان است که در گذشته بوده و هیچ تغییری نکرده و برای اطلاع از نگاه ما به مطالبی که در گذشته درباره موسیقی رپ گفته شده؛ مراجعه کنید. ما هیچ وقت مجوزی در زمینه موسیقی رپ صادر نکرده‌ایم...»

مداحان و ذاکران نیز از موسیقی رپ که‌‌ همان «بحرطویل» است، استفاده می‌کنند

ترسی که وزارت ارشاد از طرح شدن «موسیقی رپ» در دل دارد را در بسیاری از نهاد‌های دیگر نمی‌توان یافت. رضا مهدوی که حدود ۲۰ سال به عنوان مدیر مرکز موسیقی حوزه هنری فعالیت کرده است؛ درباره بحث مجوز نگرفتن «موسیقی رپ» به خبرنگار ایلنا گفت: در جامعه ما نوع رفتاری خاص تثبیت شده و آن اینکه با هر پدیده‌ای که در جوامع غربی؛ کهنه شده و در جامعه ما نو به نظر می‌رسد، مخالف صورت می‌گیرد؛ آن هم نه مخالفتی از روی علم؛ بلکه از سر برداشت شخصی و کاملا سلیقه‌ای. متاسفانه این رویه در سطوح مختلف کشور ما سیطره پیدا کرده و در زمینه موسیقی نیز نمود جدی‌تری دارد. برای مثال «موسیقی رپ»‌‌ همان «بحرطویلی» است که ذاکران و مداحان ما با الحان مقدس سال‌ها آن را اجرا کرده و می‌کنند.

در سال ۱۳۸۵ یک نمونه مداحی رپ با صدای عبدالرضا موسوی در مرکز موسیقی حوزه هنری تولید کردیم و تلویزیون نیز آن را پخش کرد؛ آلبوم این کار با عنوان «ذبح نور» منتشر شد و علما نیز آن را گوش کردند و هیچ نکته‌ای در آن نیافتند که مسئله ساز باشد.

رضا مهدوی در ادامه افزود: «موسیقی رپ» در جامعه غربی به عنوان وسیله‌ای برای اعتراض به کار می‌رفته و البته در برخی از آثار نیز شامل کلمات بی‌ادبانه است اما در ایران وضعیت متفاوت است و استفاده از واژه‌های بی‌ادبانه در «موسیقی رپ» هرگز وجود ندارد. ما در سال ۱۳۸۵ یک نمونه مداحی رپ با صدای عبدالرضا موسوی در مرکز موسیقی حوزه هنری تولید کردیم و تلویزیون نیز آن را پخش کرد؛ آلبوم این کار با عنوان «ذبح نور» منتشر شد و علما نیز آن را گوش کردند و هیچ نکته‌ای در آن نیافتند که مسئله ساز باشد؛ نکته جالب اینکه در‌‌ همان زمان انتشار این آلبوم نیز وزارت ارشاد می‌گفت ما «موسیقی رپ» را به رسمیت نمی‌شناسیم.

وزارت ارشاد می‌تواند برای موسیقی رپ مجوز صادر کند تا این موسیقی از یک کانال رسمی منتشر شود و به صورت منزه در اختیار مردم قرار بگیرد و در کنار اهداف نظام قرار بگیرد. این گونه موسیقی می‌تواند اصطلاحاً به شکل «رپ لطیف» یا «موسیقی رپ به شرط سلامت» مجوز بگیرد.

این موزیسین در ادامه گفت: وزارت ارشاد یک مرکز اصلی تصمیم گیرنده در کنار صداوسیما محسوب می‌شود و صدور مجوز برای گونه‌ای از موسیقی مانند «موسیقی رپ» به این معنا نیست که قرار است قبح ناهنجاری‌ها شکسته شود. وزارت ارشاد می‌تواند برای موسیقی رپ مجوز صادر کند تا این موسیقی از یک کانال رسمی منتشر شود و به صورت منزه در اختیار مردم قرار بگیرد و در کنار اهداف نظام قرار بگیرد. این گونه موسیقی می‌تواند اصطلاحاً به شکل «رپ لطیف» یا «موسیقی رپ به شرط سلامت» مجوز بگیرد. موسیقی رپ به هیچ عنوان خطرناک نیست و نباید جنبه سلبی پیدا کند و با آن مقابله صورت بگیرد.

مدیرکل سابق مرکز موسیقی حوزه هنری همچنین عنوان کرد: بهتر است یک جشنواره اختصاصی موسیقی پاپ راه‌اندازی شود که یکی از بخش‌های آن موسیقی رپ باشد؛ آن وقت در چنین فضایی می‌توان موسیقی رپ را نیز کار‌شناسی کرد و کار‌شناسان و صاحبنظران برای همیشه تکلیف این موسیقی را مشخص کنند و کتابی در این زمینه استخراج کنند تا به کسانی داده شود که در این زمینه نگرانی دارند. متاسفانه همچنان بسیاری از استعدادهای موسیقی که در زمینه موسیقی رپ فعالیت می‌کنند در نطفه خفه می‌شوند و سر از جاهای دیگری درمی‌آورند که عاقبت خوشی ندارد. بالاخره موسیقی رپ نیز روزی جایگاه رسمی خودش را پیدا می‌کند ولی بهتر است امروز این اتفاق بیفتد. البته طی سال‌های اخیر در صداوسیما نمونه‌هایی از موسیقی رپ در سریال‌ها مورد استفاده قرار گرفته است.

در تلویزیون برنامه‌ای با عنوان شوک؛ تمام فعالان موسیقی زیرزمینی را به نهله‌های شیطان پرستی و امثالهم مربوط می‌کردند که از اساس این مسئله درست نبود؛ اصلاً چیزی با عنوان المان‌های موسیقی شیطان‌پرستی وجود ندارد که بتوان گفت براساس این المان‌های موسیقایی، این تعداد موزیسین در این حوزه فعالیت می‌کنند.

رضا مهدوی گفت: در تلویزیون برنامه‌ای با عنوان شوک تولید شد که درباره موسیقی رپ بد‌ترین نوع تولید در حوزه موسیقی بود. در این برنامه تمام فعالان موسیقی زیرزمینی را به نهله‌های شیطان پرستی و امثالهم مربوط می‌کردند که از اساس این مسئله درست نبود؛ اصلاً چیزی با عنوان المان‌های موسیقی شیطان‌پرستی وجود ندارد که بتوان گفت براساس این المان‌های موسیقایی، این تعداد موزیسین در این حوزه فعالیت می‌کنند. اینکه کسی مو‌هایش را تاج خروسی درست کند یا روی بدنشان خالکوبی داشته باشد هیچ ارتباطی با خود موسیقی پیدا نمی‌کند؛ همین کار‌ها را در هر موسیقی دیگری نیز می‌توان انجام داد. از موسیقی به عنوان یک ابزار و یک هنر می‌توان هم استفاده خوب و هم استفاده نامطلوب انجام داد. به این واسطه این حرف‌ها که نمی‌شود انگ زد.

ژانر خوب و ژانر در موسیقی نداریم

خانه موسیقی از تمام گونه‌های موسیقی حتی رپ حمایت می‌کند

با وجود نگاه غیرواقعی بسیاری از مدیران و تصمیم‌گیران دولتی و غیردولتی نسبت به «موسیقی رپ» که آن را بسیار آسیب زننده می‌دانند اما فعالان جدی عرصه موسیقی چنین نگاهی را از پایه غلط می‌دانند و به هیچ عنوان نمی‌پذیرند. اهالی موسیقی تقسیم‌بندی‌های دولتی را مبنی بر ژانر خوب و ژانر بد در موسیقی صحیح نمی‌دانند.

حمیدرضا نوربخش (مدیرعامل خانه موسیقی) که خود؛ خواننده موسیقی اصیل ایرانی است، درباره نوع نگاه «خانه موسیقی» نسبت به «موسیقی رپ» به خبرنگار ایلنا گفت: اصولاً ما در خانه موسیقی از همه گونه‌های موسیقی که درست و هنجارمند باشند، حمایت می‌کنیم. ما که نمی‌توانیم برای گونه‌های مختلف موسیقی تقسیم‌بندی خوب و بد داشته باشیم. هرگونه موسیقی که هنجارمند باشد و از قواعد هنری تبعیت کند؛ از موسیقی پاپ گرفته تا راک و سنتی و کلاسیک و رپ را می‌پذیریم و تاییدشان می‌کنیم.

هرگونه موسیقی که هنجارمند باشد و از قواعد هنری تبعیت کند؛ از موسیقی پاپ گرفته تا راک و سنتی و کلاسیک و رپ را می‌پذیریم و تاییدشان می‌کنیم.

مدیرعامل خانه موسیقی در ادامه افزود: هر گونه‌ای از موسیقی اصول، قواعد و هنجارهایی دارد و از قوانینی تبعیت می‌کند. از این رو کسانی که گونه‌های مختلف موسیقی را اجرا می‌کنند باید دارای شرایطی باشند و این قواعد و قوانین را بدانند. موسیقی که برخلاف هنجار باشد و از نظر محتوایی نیز مشکل داشته باشد به طور طبیعی پذیرفتنی نخواهد بود و جامعه نیز آن را پس می‌زند.

نوربخش به طور ویژه در مورد موسیقی رپ عنوان کرد: موسیقی رپ می‌تواند موسیقی هنجارمند باشد و از قواعد پیروی کند و دارای پیام و محتوایی خوبی باشد. موسیقی رپ، امروز در همه جای دنیا شنیده می‌شود و طرفداران بسیاری نیز دارد. اگر موسیقی رپ قواعدی را که مدنظر است داشته باشد هیچ ایرادی نخواهد داشت.

مجوز ندادن وزارت ارشاد به موسیقی رپ غیرقانونی است

پیروز ارجمند (مدیرکل سابق دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی) نیز درباره موسیقی رپ به خبرنگار ایلنا گفت: زمانی که من در وزارت ارشاد سمت گرفتم به دنبال تدوین آیین‌نامه یا برنامه استراتژیکی بودم تا بتوانم براساس آن برنامه‌ریزی‌هایمان را صورت بدهم؛ اما زمانی که مشغول به کار شدم چیزی در این زمینه نیافتم. یعنی هیچ متنی که سیاست کاری و هدف گذاری را به طور شفاف در زمینه موسیقی بیان کند وجود نداشت. از این رو یک شورای راهبردی که متشکل از مشاور مذهبی، جامعه‌شناس و متخصصان موسیقی می‌شد، ایجاد کردم. سیاست کاری ما به این شکل بود که هیچ گونه‌ای از موسیقی در نظرمان ممنوع نبود مگر اینکه با مبانی شرعی و قانونی و عرفی ما ناسازگار باشد.

این آهنگساز در ادامه افزود: اما کار ما در سه سبک موسیقی متال، راک و رپ با مشکلاتی همراه شد. تا آن زمان هیچ مجوزی در این سه ژانر صادر نشده بود. به هر حال در حوزه موسیقی راک و متال با کارهایی که با شیب ملایم پیش بردیم این موسیقی‌ها را از ممنوعیت خارج کردیم و گروه‌ها فعالیت رسمی‌شان را شروع کردند که نتیجه بسیار مثبتی به دنبال داشت و مشخص شد بسیاری از مخالفت‌ها هیچ مبنای درستی ندارد.

جلسه‌هایی را با برخی افراد را که در ساختار حاکمیت حضور داشتند، برگزار کردم و درباره موسیقی رپ مسائل مختلفی را شرح دادم و گفتم «ما با ممنوعیت‌های غیرقانونی که برای موسیقی رپ ایجاد می‌کنیم مسیر را برای موسیقی زیرزمینی ناسالم بازمی‌گذاریم.» من به این نتیجه رسیده بودم که براساس مولفه‌های ما ۵۰ درصد از موسیقی که به صورت زیرزمینی تولید می‌شود موسیقی سالمی است.

وی همچنین عنوان کرد: در همین زمان درباره موسیقی رپ نیز به همین نتیجه رسیدیم. من جلسه‌هایی را با برخی افراد را که در ساختار حاکمیت حضور داشتند، برگزار کردم و درباره موسیقی رپ مسائل مختلفی را شرح دادم و گفتم «ما با ممنوعیت‌های غیرقانونی که برای موسیقی رپ ایجاد می‌کنیم مسیر را برای موسیقی زیرزمینی ناسالم بازمی‌گذاریم.» طبق تحقیقاتی که در حوزه هنری درباره موسیقی زیرزمینی انجام داده بودم به این نتیجه رسیده بودم که براساس مولفه‌های ما ۵۰ درصد از موسیقی که به صورت زیرزمینی تولید می‌شود موسیقی سالمی است. در واقع با ممنوعیت‌های غیرقانونی که برای موسیقی زیرزمینی ایجاد می‌شود به نوعی موسیقی سالم را از بین می‌بردند. دقیقا به همین دلیل من عنوان کردم که به موسیقی رپ نیز مجوز می‌دهیم مشروط بر اینکه کارهایی که به دفتر موسیقی می‌رسد از کیفیت مطلوبی برخوردار باشد. ما اعلام کردیم کارهایی که شعر و موسیقی مناسب داشته باشد برای انتشار مجوز دریافت می‌کنند.

پیروز ارجمند افزود: ما در گروه واژه‌گزینی فرهنگستان زبان برای واژه «رسیتاتیو» از واژه «گفت آواز» استفاده کردیم که می‌توانست برای ژانر موسیقی رپ نیز کاربرد داشته باشد. از این رو گفتیم به موسیقی «گفت آواز» نیز مجوز می‌دهیم منتهی به شرطی که کارهایی ارائه شود که کیفیت لازم را داشته باشد. ما به هیچ عنوان قانونی نداریم که طبق آن بتوانیم از مجوز دادن به یک ژانر در موسیقی امتنا کنیم.

صدور مجوز نمایش «لامبورگینی» باید توسط مرکز هنرهای نمایشی انجام شود

بررسی موسیقی نمایش توسط دفتر موسیقی خلاف قانون است

عملا برای ممانعت از صدور مجوز اجرا و انتشار آثار «موسیقی رپ» هیچ منع قانونی وجود ندارد که بتوان به آن استناد کرد؛ اما با این وجود تاکنون هیچ مجوزی در زمینه «موسیقی رپ» صادر نشده است.

بر دو اساس در زمینه موسیقی تصمیم‌گیری می‌شود؛ یکی منشور سیاست‌گذاری کلان فرهنگی است که در سال ۱۳۷۰ مصوب شد؛ و دوم مصوباتی که در شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسیده است. در هیچکدام از این‌ها به ممنوع بودن موسیقی رپ اشاره نشده است.

پیروز ارجمند درباره معیارهای قانونی برای صدور مجوز موسیقی گفت: بر دو اساس در زمینه موسیقی تصمیم‌گیری می‌شود؛ یکی منشور سیاست‌گذاری کلان فرهنگی است که در سال ۱۳۷۰ مصوب شد؛ و دوم مصوباتی که در شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسیده است. در هیچکدام از این‌ها به ممنوع بودن موسیقی رپ اشاره نشده است. این محدودیت و ممنوعیت‌هایی که در موسیقی می‌بینید به دو عامل بازمی‌گردد که یکی ناآگاهی مدیران فرهنگی ما از تخصص موسیقی است و دیگری به دلیل وجود مدیرانی است که کارمند هستند و قدرت ریکس‌پذیری در تصمیم‌گیری‌ها ندارند.

مدیرکل سابق دفتر موسیقی وزارت ارشاد افزود: مسئله هنر موسیقی با سایر حوزه‌ها تفاوت‌های بسیاری دارد؛ در موسیقی می‌توان گفت که در جامعه ما، مصرف‌کننده ۱۰۰ درصدی برای موسیقی وجود دارد. در این میان موسیقی رپ نیز مخاطب چند ده میلیونی دارد و این مخاطبان به دنبال این نیستند که ببینند وزارت ارشاد به چه اثری مجوز داده یا نداده است. آن‌ها موسیقی را که می‌خواهند گوش خواهند داد. در واقع آن‌ها به نظرات ما اصلا توجهی ندارند و برایشان اصلا مهم نیست. در چنین شرایطی این وزارت ارشاد است که از ممنوعیت یک ژانر موسیقی مانند رپ بیشترین ضرر را می‌کند؛ چراکه مردم را از شنیدن موسیقی خوب و متناسب با معیارهای جامعه‌مان محروم می‌کند.

خاستگاه موسیقی رپ به عنوان یک موسیقی اعتراضی است که علیه‌ نژادپرستی به وجود آمده و حتی با مبانی فرهنگی ما و آرمان‌های انقلاب اسلامی ایرانی نیز سازگاری دارد. درواقع می‌توان از موسیقی رپ برای اعتراض به مشکلات اجتماعی و یافتن راه‌هایی برای علاج آن‌ها استفاده کرد.

این موسیقیدان در ادامه گفت: متاسفانه همچنان موسیقی رپ نادیده گرفته می‌شود و به جای روشن کردن تکلیف آن، سعی می‌کنند صورت مسئله را پاک کنند. خاستگاه موسیقی رپ به عنوان یک موسیقی اعتراضی است که علیه‌ نژادپرستی به وجود آمده و حتی با مبانی فرهنگی ما و آرمان‌های انقلاب اسلامی ایرانی نیز سازگاری دارد. درواقع می‌توان از موسیقی رپ برای اعتراض به مشکلات اجتماعی و یافتن راه‌هایی برای علاج آن‌ها استفاده کرد.

اینکه برخی افراد برای برخی کلیپ‌ها و قطعات خاص حتی در تلویزیون رسمی کشور بتوانند از موسیقی رپ استفاده کنند و هیچ محدودیتی برایشان وجود نداشته باشد اما برای بقیه فعالان موسیقی رپ فعالیت رسمی ممنوع باشد اصلا اتفاق خوشایندی نیست.

وی همچنین عنوان کرد: نکته‌ای که وجود دارد این است که باید تکلیف وزارت ارشاد با موسیقی رپ مشخص شود؛ اینکه برخی افراد برای برخی کلیپ‌ها و قطعات خاص حتی در تلویزیون رسمی کشور بتوانند از موسیقی رپ استفاده کنند و هیچ محدودیتی برایشان وجود نداشته باشد اما برای بقیه فعالان موسیقی رپ فعالیت رسمی ممنوع باشد اصلا اتفاق خوشایندی نیست.

در زمینه موسیقی رپ، صداوسیما پیشرو‌تر از وزارت ارشاد بوده است و در سریال‌های تلویزیونی نیز از این موسیقی استفاده کرده است.  اولین کاری که در حوزه موسیقی رپ از صداوسیما پخش شد مربوط به سریالی بود که رضا عطاران خوانندگی تیتراژ آن را برعهده داشت و گمان می‌کنم حدود ده سال قبل بود که پخش شد.

ارجمند درباره برخورد صداوسیما با موسیقی رپ نیز گفت: در تلویزیون نیز به این باور رسیده‌اند که از موسیقی رپ می‌توان استفاده‌های خوبی کرد. جالب اینکه در زمینه موسیقی رپ، صدا و سیما پیشرو‌تر از وزارت ارشاد بوده است و در سریال‌های تلویزیونی نیز از این موسیقی استفاده کرده است. به خاطر می‌آورم زمانی که گیتار الکتریک را به عنوان آهنگساز سریال خط قرمز استفاده کردم در وزارت ارشاد آموزش و صدای گیتار الکتریک ممنوع بود؛ در صورتی که گیتار الکتریک یک ساز است و بستگی دارد که شما چه استفاده‌ای از آن می‌کنیم. اولین کاری که من به خاطر دارم در حوزه موسیقی رپ از صدا و سیما پخش شد مربوط به سریالی بود که رضا عطاران خوانندگی تیتراژ آن را بر عهده داشت و گمان می‌کنم حدود ده سال قبل بود که پخش شد.

تنها در زمینه اجرای «اپرا» است که دفتر موسیقی و مرکز هنرهای نمایشی به‌طور مشترک به آن مجوز می‌دهند و در بقیه موارد مرکز هنرهای نمایشی می‌تواند به صورت مستقل مجوز صادر کند. اگر مخالفتی مانند آنچه برای اجرای حمید صفت در تئا‌تر لامبورگینی اتفاق افتاده صورت بگیرد و دفتر موسیقی قصد بررسی و صدور مجوز برای بخش موسیقی آن را داشته باشد رفتاری غیرقانونی اتفاق افتاده است.

ارجمند همچنین با اشاره بررسی موسیقی نمایش «لامبورگینی» به کارگردانی سیامک صفری توسط دفتر موسیقی گفت: تنها در زمینه اجرای «اپرا» است که دفتر موسیقی و مرکز هنرهای نمایشی به طور مشترک به آن مجوز می‌دهند و در بقیه موارد مرکز هنرهای نمایشی می‌تواند به صورت مستقل مجوز صادر کند. اگر مخالفتی مانند آنچه برای اجرای حمید صفت در تئا‌تر لامبورگینی اتفاق افتاده صورت بگیرد و دفتر موسیقی قصد بررسی و صدور مجوز برای بخش موسیقی آن را داشته باشد رفتاری غیرقانونی اتفاق افتاده است. موسیقی متن نمایش و فیلم از آنجا که به صورت کاربردی برای صحنه‌ها استفاده می‌شود توسط خود شورای مرکز هنرهای نمایشی برای صدور مجوز مورد بررسی قرار می‌گیرد.

با تمام این تفاسیر، از روی شواهد و قرائن به نظر می‌رسد همچنان هیچ عزم جدی برای روشن شدن تکلیف «موسیقی رپ» از سوی متولیان اصلی آن در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وجود ندارد و باز هم می‌بایست شاهد رفتارهای دوگانه‌ای باشیم که اجازه می‌دهد برخی سازمان‌ها و نهادهای خاص بتوانند از موسیقی رپ در هر رسانه‌ای که می‌خواهند استفاده کنند؛ اما طیف گسترده‌ای از فعالان این عرصه باید در فضای زیرزمینی و در تبعیض کامل به فعالیت پنهانی خود ادامه دهند.

نکته گزنده و تلخ این ماجرا به افرادی بازمی‌گردد که در برابر انواع و اقسام اجراهای موسیقی رپ حتی در قالب مداحی و آثار سفارشی برخی نهاد‌ها سکوت کرده‌اند اما تا نامی از این موسیقی برای تبدیل شدن به یک روال قانونی به میان می‌آید فریاد وامصیبتا سر می‌دهند.

درپي سخنان موهن كارگردان "قلاده هاي طلا" كه در ستاد يكي از نامزدهاي رياست جمهوري در مورد استاد آواز ايران، محمدرضا شجريان ايراد شده بود هيات مديره خانه موسيقي طَي بيانيه اي هتک حرمت این استاد برجسته را محکوم کرد.

در اين بيانيه آمده است:

عرصه فرهنگ و هنر،عرصه ادب،احترام و تعامل است و از اصول اوليه فعاليت در اين حوزه ، حفظ شوؤن فرهنگي و تلاش براي اعتلا و ارتقاي سطح فرهنگ و ادب جامعه است؛جاي شگفتي است كه فردي منتسب به فرهنگ و هنر با ادبياتي دور از شان و شخصيت هنري در مورد اسطوره آواز و يكي از مفاخر ملي ایران سخناني سخيف به كار مي برد.

لازم به ياد آوري است كه پس از پيروزي انقلاب شكوهمندی كه خاستگاهي فرهنگي داشت انتظار مردم اين بود كه سياست و سياستمداران مان فرهنگي شوند اما متاسفانه شاهد هستيم كه به جای آن فرهنگ ما سياسي و هنرمندان ما سياست زده شده اند.

خانه موسيقي ضمن محكوم كردن اينگونه رفتارو گفتار زشت و ناپسند اميدوار است تا جامعه فرهنگ و هنر ايران همگام با ديگر اقشار مختلف با حضور گسترده پاي صندوق هاي راي در روز جمعه ٢٩ارديبهشت با انتخاب نامزد اصلح و اخلاق مدار ضمن پاسخ معنا دار به اینگونه هتک حرمت ها يك بار ديگر آينده اي روشن و درخشان را براي ايران زمين رقم بزنند.

خانه موسیقی ایران فراخوان آلبوم برتر موسیقی دوسالانه کشورمان در بخش «آلبوم موسیقی ملی ایران» را منتشر کرد.

به گزارش خبرگزاری مهر، فراخوان معرفی آلبوم برتر موسیقی دو سالانه که قرار است در مراسم جشن خانه موسیقی اعلام شود از سوی دبیرخانه منتشر شد.

در متن این فراخوان آمده است:

«خانه موسیقی در نظر دارد چهارمین دوره معرفی آلبوم برتر موسیقی (دوسالانه) را در سال جاری برگزار کند. متقاضیان شرکت در این مسابقات با توجه به شرایط اعلام شده ذیل می توانند آثار خود را حداکثر تا تاریخ ۱۵ تیرماه ۱۳۹۶ به دبیرخانه جشن خانه موسیقی ارائه کنند.

آلبوم موسیقی ملی ایران

۱- موسیقی سنتی

۲- موسیقی کلاسیک ـ ارکسترال (آثاری که با استفاده از سازها و فرم های کلاسیک ساخته شده است)

این آلبوم ها باید نخستین بار در مقطع زمانی شهریور ۱۳۹۴ تا پانزدهم تیر ۱۳۹۶ به صورت رسمی منتشر شده باشد.

نحوه ارسال آثار:

۱- مراجعه به سایت خانه موسیقی و تکمیل فرم مربوط به مسابقه و ارسال پستی به همراه دو نسخه از اثر یاد شده به نشانی خانه موسیقی.  

۲- مراجعه حضوری در محل خانه موسیقی و دریافت فرم و ثبت نام.

نشانی: تهران، خیابان فاطمی غربی، نرسیده به جمالزاده، پلاک ۲۷۰ / تلفن:۶۶۹۱۷۷۱۱ - ۶۶۹۱۷۷۱۲ فکس:۶۶۹۰۲۱۴۶

لازم به ذکر است بخش رقابتی جشن سال گذشته به معرفی کتاب برتر در رشته های مختلف اختصاص داشت. »

درباره ی موسیقی هنری ایران

logo persian004 موسیقی هنری ایران، نخستین روزنامه الکترونیکی روزانه موسیقی ایران

همکاری: پیام به این شماره تلگرام
09226521131