چپ دست بودن چه تاثیری بر نوازندگی دارد؟

و این پرسش که اگر من چپ دست هستم، بهتر است نواختن و آموزش ساز را همانند افراد راست دست شروع کنم؟

همه کسانی که چپ دست هستند، این پرسش را در نخستین جلسه می پرسند. و جالب اینجاست که بیشتر مصر هستند که ساز را برعکس نوازندگان راست دست بنوازند.

از گذشته تا به حال، تعداد زیادی نوازنده چپ دست بودند و هستند که ساز را برعکس نوازندگان راست دست میگرفتند، چه در موسیقی ایران، چه در سایر نقاط و کشورها.

حال ببینیم این تغییر دادن چه مقدار می تواند منطقی باشد.

بیشتر سازهایی که توسط نوازندگان چپ دست دستخوش تغییر می شوند، سازهای زهی هستند.

سازهایی که با جابه جایی سیم ها و خرک و احیانا پل، از حالت عادی به سازی برای نوازندگی چپ دست تغییر شکل می دهند. هرچند در بعضی از سازها این تغیرات کامل نمی شوند، مانند سه تار که ضخامت صفحه را نمی شود تغییر داد، مگر اینکه ساز بر اساس تغییر برای یک نوازنده چپ دست ساخته شود.

ولی سازهای دیگر امکان این تغییر را ندارند. مانند پیانو، سازهای بادی و در سازهای ایرانی هم میتوان به سنتور اشاره کرد.

نوازندگانی که سازها را تغییر می دهند، مشکلاتی نیز دارند که مهمترینشان اینست که برای تمرین، نوازندگی، آموزش و در کلاس، باید ساز خود را همراه داشته باشند. برای این نوازندگان، خرید ساز هم مشکل است، زیرا هیچ سازنده یا فروشنده ای برای امتحان و آزمایش صدا و کیفیت سازش توسط شما، اجازه تغییر جای سیم و خرک و پل و... را نمی دهد. بنابراین، برای آزمایش یک ساز جدید، حتما باید یک نوازنده راست دست مورد اطمینان با خود، همراه داشته باشید.

حال ببینیم با توجه به عدم امکان تغییر در سازهای بادی و خصوصا پیانو، آیا اساسا این کار علمی و منطقی است یا خیر؟

واقعیت این است که تغییر دادن سازها توسط نوازندگان چپ دست، استفاده حداکثر از امکانی است که وجود دارد، چه بسا اگر امکان تغییر ترتیب کلاویه های پیانو هم وجود داشت، این کار انجام میشد.

در نوازندگی یک اصل وجود دارد که نوازنده باید هنگام تمرین و نواختن، راحت باشد، این راحتی می تواند در تغییر مکانیسم ساز برای چپ دست ها هم به کار گرفته شود. ولی این راحتی کاملا مقطعی بوده و طی هفته های نخست یادگیری ساز دیگر حس نمی شود.

ولی از دید کسی که سال هاست به آموزش پرداخته، واقعیت این است که راست دست یا چپ دست بودن، هیچ تاثیری در نوازندگی ندارد، و این تصور که اگر من چپ دست هستم اگر ساز را مانند راست دست ها بنوازم، نمیتوانم به خوبی نوازندگی کنم، تصوری کاملا اشتباه است.

زیرا وقتی شما شروع به نوازندگی می کنید، هر دو دست شما قرار است کارهایی را انجام دهند که تا به حال حتی مشابه آن را تجربه نکرده اند. حال دست راست یا چپ، هیچ فرقی نمی کند. نهایتا و تنها تفاوتش اینست که مثلا برای نوازندگی تار، اگر راست دست باشید، مضراب زدن را کمی زودتر و انگشت گذاری را کمی دیرتر و اگر چپ دست باشید انگشت گذاری را کمی زودتر و مضراب زدن را کمی دیرتر به اصطلاح راه می افتید.

هرچند در نهایت، این دو به صورت موازی و همزمان پیش می روند و این کمی زودتر و کمی دیرتر اصلا حس نمی شوند.

از دید علمی، قضیه متفاوت است. روانشناسان تاکید بر این دارند که حتما باید نوازندگان چپ دست، ساز را تغییر دهند. زیرا اساس و مبنای ذهنی این افراد کاملا عکس راست دست ها است و نواختن ساز هم باید بر این اساس متفاوت باشد.

ولی همانطور که در بالا گفته شد، از نظر عملی، این عقیده فقط برای دو سه هفته آغازین برجسته است و کم کم رنگ می بازد. می توان به این نتیجه رسید که روانشناسان محترم احیانا سررشته ای از موسیقی و آموزش موسیقی ندارند که در عمل ببینند تفاوتی وجود ندارد.

تا به حال نیز هیچ نوازنده درجه یکی رمز موفقیتش را چپ دست بودن یا راست دست بودن اعلام نکرده و همگی به تمرین و متد و استاد و ساز خوب و... به عنوان دلایل موفقیت اشاره کرده اند.

و جمله پایانی اینکه، کسی از یک استاد درجه یک نمی پرسد شما راست دست هستید یا چپ دست!

رضا کلانتری، دهم مرداد نود و هفت

 

چرا در کلاس نمی توانم درس ها را خوب اجرا کنم؟

راه مقابله بر استرس زمان اجرا و نواختن ساز در حضور استاد چیست؟

چرا در خانه بهتر می توانم ساز بزنم؟

چرا در کلاس نمی توانم درس ها را درست اجرا کنم؟

دلیل افت کیفیت اجرا در کلاس آموزشگاه موسیقی چیست؟

برای همه هنرجویان این اتفاق پیش آمده که سر کلاس و برای اجرای درس، نمی توانند مانند زمان تمرین در خانه اجرا کنند.

دلایل این اتفاق را بررسی می کنیم.

همیشه اجرا برای استاد و در کلاس آموزشگاه موسیقی با افت همراه است و البته کاملا طبیعی، زیرا نگرانی از اجرای اشتباه درس باعث می شود حضور ذهن و تسلط کم شود.

وقتی شما در خانه تمرین می کنید، در واقع یک جمله و یک درس را چندین بار بدون نگرانی از اشتباه اجرا می کنید.

ولی در زمان اجرا در کلاس آموزشگاه موسیقی و در حضور استاد، شاید فقط یک بار فرصت اجرا داشته باشید، و همین باعث بروز استرس و فشار عصبی بر شما شده و در نتیجه باعث افت کیفیت اجرا و احتمالا اجرای اشتباه جملات می شود.

یکی از راه هایی که برای رهایی از این مشکل وجود دارد، تمرین اجراست. شما باید اجرا و نواختن ساز برای دیگران را تمرین کنید.

می توانید با اجرا برای نزدیکان خود شروع کنید. تمرین اجرا را از اجرا برای یک نفر آغاز کنید.

پس از آن می توانید به مرور بر تعداد بینندگان و شنوندگان خود بیفزایید. ولی تعداد و جنس نفرات را به هیچ وجه، به صورت ناگهانی تغییر ندهید. اجرا و آداب اجرا و چگونگی تسلط بر اجرا را در نوشته ای دیگر بررسی خواهیم کرد، ولی با توجه به ارتباط موضوع، باید بدانید که اجرا برای دوستان و خانواده، برای شما بسیار متفاوت است و باید با کسانی که نسبت به هم علاقه دوطرفه دارید شروع کنید.

شاید بگویید تمرین روزانه شما در خانه را، خانواده شما می شنوند، ولی اجرای اختصاصی برای شخص و اجرای با زمان مشخص و تمرکز برای شنیدن و دیدن، با شنیدن اتفاقی فرق دارد.

باید کم کم به جایی برسید که اجرا در حضور جمع، برای شما لذت بخش و باعث انگیزه شود که البته با تمرین زیاد به دست می آید.

در پایان اجرا هم در مورد چگونگی اجرا نپرسید، زیرا قضاوت در مورد اجرای شما باید توسط کارشناس موسیقی و نوازنده سازتان انجام شود، نه کسانی که اطلاعی از ساز و موسیقی مورد نظر شما ندارند، چرا که ممکن است نظری نه چندان مطلوب نسبت به اجرا شما داده شود و باعث تضعیف روحیه شما شود.

همیشه چگونگی و کیفیت اجرای درس هایتان را از استادتان بپرسید.

در پایان، این را بدانید که، همیشه اجرا در تنهایی، تفاوت بسیاری با اجرا در حضور تماشاگر دارد و این برای همه وجود دارد.

نوشته رضا کلانتری

پانزدهم مهر نود وهفت

 

آموزشگاه موسیقی و انتخاب اساتید و مدرسان موسیقی

تعداد بسیار زیادی آموزشگاه موسیقی در شهرهای مختلف مشغول فعالیت هستند و با توجه به اقبال عمومی نسبت به یادگیری موسیقی، باید به اندازه کافی استاد و مدرس موسیقی دارای صلاحیت تدریس در این آموزشگاه ها مشغول به کار باشند.

اساتید آموزشگاه های موسیقی را عموما، فارغ التحصیلان دانشگاه ها و هنرستان های موسیقی تشکیل می دهند و هم اکنون نسبت به گذشته، تعداد اساتید با مدرک غیرمرتبط با موسیقی بسیار کم شده است.

حال ببینیم این تعداد نسبتا زیاد، جوابگوی نیاز آموزشگاه های موسیقی هستند یا خیر؟

اگر از نظر تعداد بررسی کنیم، میبینیم تعداد زیادی مدرس موسیقی داریم که می توانند در آموزشگاه های موسیقی تدریس کنند، ولی آیا همگی صلاحیت تدریس دارند؟

تدریس و آموزش موسیقی، نیازمند داشتن تجربه و سابقه کار تدریس و نوازندگی در سطح مناسب است. اکثر فارغ التحصیلان موسیقی، و البته دانشجویان موسیقی سابقه و تجربه ای از تدریس موسیقی ندارند و درصد کمی هستند که تجربه تدریس دارند.

شاید یک نوازنده خیلی خوب، الزاما معلم و مدرس خوبی نباشد، پس پارامترهای انتخاب استاد و معلم موسیقی متفاوت است و با ملاک های انتخاب یک نوازنده خوب فرق دارد.

آموزشگاه های موسیقی که کادر با تجربه و تحصیل کرده و اساتید خوب دارند، می توانند مکان مناسبی برای یادگیری موسیقی باشند.

هر چند تعداد این گونه آموزشگاه ها بسیار کم است، ولی می شود با کمی دقت و پرس و جو، چنین آموزشگاه هایی را یافت.

برای انتحاب استاد و آموزشگاه موسیقی، به سابقه آموزشگاه و سابقه و پیشینه استاد دقت کنید.

هفدهم مرداد نود و هفت

رضا کلانتری

 منبع: http://www.musicshamim.com

http://www.musicshamim.com/index.php/faq/498

 

آیا میدانید

  • چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

    چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

      چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟ (نکته: این نوشته، برای کسانی است که در انتخاب ساز مردد بوده و نیاز به راهنمایی دارند). شاید نخستین پرسش برای کسی که، ایده و آشنایی با موسیقی ندارد، و قصد یادگیری موسیقی داری این باشد: چه سازی را انتخاب کنم؟ انتخاب ساز، کاملا سلیقه ای است، و انتخاب ساز، در واقع انتخاب و دنبال کردن سلیقه فرد و برداشت شخص از موسیقی است. برای انتخاب ساز به منظور یادگیری موسیقی، چند عامل نقش مهمی دارند که به آنها اشاره میکنیم: سلیقه و علاقه فرد به صدای سازی که یا دیده، یا صدایش را شنیده، و آشنایی هرچند اندک نسبت آن ساز دارد. شکل ظاهری ساز نیز نقش به سزایی در انتخاب دارد. کسی که آشنایی چندانی با موسیقی ندارد، برای شروع نوازندگی و انتخاب، به شکل ظاهری ساز نیز نظر دارد. سبک و کاربرد ساز یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز است. در واقع کاربرد ساز در سبک های موسیقی پاپ، کلاسیک، سنتی و... میتواند یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز باشد. مشورت و راهنمایی صحیح، می تواند راه بسیار خوبی برای انتخاب ساز باشد. ولی در نهایت، خود شخص است که تصمیم گیرنده نهایی است. چند توصیه…

از ما بپرسید

  • چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه

    چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه

    چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه برقراری ارتباط نوازنده در حین اجرای زنده، با شوندگان حاضر در سالن، مبحثی بسیار جدی و جالب است که برای تحلیل و چگونگی و راه های مختلف برای تاثیر گذاری بیشتر آن نیاز به نوشتاری مفصل دارد که به زودی در مورد آن، در این سایت بحث شده و نوشته هایی برای خواندن شما عزیزان آماده و عرضه خواهد شد. بیست و هفتم خرداد هشتاد و نه  

درباره ی موسیقی هنری ایران

logo persian004 موسیقی هنری ایران، نخستین روزنامه الکترونیکی روزانه موسیقی ایران

همکاری: پیام به این شماره تلگرام
09226521131