شجریان، شجریان است

«استاد شجریان در زمانه‌ای که موسیقی پیش‌پاافتاده به لطایف‌الحیل از رادیو و تلویزیون پخش می‌شد، یک تنه در مقابل ابتذال ایستادند و ... پیام‌آور مبارزه با ابتذال حاکم بر رادیو و تلویزیون در دهه ۵۰ بود. رادیو و تلویزیون نه این که بر شهرت استاد شجریان نیفزود بلکه این رسانه از صدای آسمانی استاد شجریان حرمت یافت.»

به گزارش ایسنا، نعمت احمدی، حقوقدان، در یادداشتی در روزنامه اعتماد نوشت: «۹سال پیش وقتی که استاد شجریان در سلامت کامل بودند و دوستداران ایشان که بی‌شمارند از شکایت استاد از رادیو و تلویزیون با اطلاع شدند، فکر نمی‌کردند ۹ سال به یک شکایت ساده و به استناد قانونی که در دهه چهل برای حمایت از حقوق مولفان و مصنفان و پدیدآورندگان آثار هنری تصویب شد، زمان لازم باشد، قانون حمایت از حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان در ماده ۲۳ خود مقرر داشته است... هر کس تمام یا قسمتی از اثر دیگری را که مورد حمایت این قانون است، به نام خود یا به نام پدیدآورنده بدون اجازه او - نشر یا پخش یا عرضه کند - به حبس تادیبی از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد. ماده قانونی که نه تفسیرپذیر است و نه ابهام دارد بلکه صریح و روشن اعلام می‌دارد... هر گاه متخلف از این قانون شخص حقوقی باشد علاوه بر تعقیب جزایی شخص حقیقی مسئول که جرم ناشی از تصمیم او باشد، خسارات شاکی خصوصی از اموال شخص حقوقی جبران خواهد شد و در صورتی که اموال شخص حقوقی به تنهایی تکاپو نکند، ما‌به‌التفاوت از اموال مرتکب جرم جبران خواهد شد. قانونی صریح و بدون ابهام.

استاد شجریان هم به استناد همین قانون و با توجه به این که مالکیت ایشان بر آثار هنری تولید شده روشن و مشخص است و به دفعات نارضایتی خود را از پخش آثارشان اعلام و کتبا مخالفت خود را در خصوص پخش آثارشان جز - ربنا - که مالکیت آن را از آن همه می‌دانستند، اعلام کردند مشمول مواد صدرالذکر می‌شدند و صراحتا درخواست کردند که آثارشان از رادیو و تلویزیون پخش نشود.

فکر نکنم دانشجوی سال اول حقوق هم ابهامی در این مورد که استاد شجریان حق دارند از دستور‌دهندگان پخش آثارشان بعد از اعلام عدم رضایت داشته باشند. به رای صادره که بخشی از آن توسط وکیل محترم آقای شجریان رسانه‌ای شد از دو منظر باید نگاه کرد: نخست این که یک شکایت ساده در دادگستری ۹ سال طول خواهد کشید، این بخش از واقعیت تلخ رای صادره را بیشتر باید مورد توجه قرار داد، شخص شناخته‌شده‌ای مانند استاد شجریان به استناد قانونی که حاکمیت دارد و با ارایه ادله کافی که کتبا اعلام کرده‌اند، رضایت ندارد آثارشان از رادیو و تلویزیون پخش شود، مسئولان رادیو و تلویزیون هم در زمان ارسال نامه استاد شجریان و نیز زمان طرح شکایت معلوم و مشخص بودند و ظاهرا با استدلالات و نیز پاسخ‌هایی که وکیل محترم پرونده داده‌اند ابهامی در قضیه نبوده و در رای دادگاه هم نیامده است اشخاص حقیقی که دستور پخش آثار استاد را از رادیو و تلویزیون بعد از اعلام آقای شجریان داده‌‌اند برای دادگاه ناشناس نیست، پس معطل و پشت در دادگاه ماندن شاکی ظرف ۹ سال گذشته به چه علت بوده و طی این سال‌ها مرجع قضایی یاد شده دنبال چه نقطه کور و ابهامی بوده است؟ در این قضیه و پرونده ساده متاسفانه ۹ سال وقت لازم بود که به رایی برسیم که در زیر به آن خواهم پرداخت اما در مورد رای صادره و استناد به این مهم که رادیو و تلویزیون باعث شهرت استاد شجریان شده است، ظاهرا قاضی صادرکننده رای به هر علت به هنر علاقه‌ای ندارد والا اگر به هنر خصوصا آواز و ترانه علاقه داشتند چنین استدلالی نمی‌کردند.

از بدو تاسیس رادیو در سال ۱۳۱۹ در ایران و بعدها تلویزیون، بخشی از برنامه‌های رادیو و تلویزیون به موسیقی اختصاص یافته است؛ چه زمانی‌ که برنامه‌ها به صورت زنده پخش می‌شد یعنی خواننده و نوازنده در استودیو حاضر می‌شدند و به صورت زنده به اجرای برنامه می‌پرداختند چه بعدا که با گسترش وسایل ضبط و تولید برنامه‌های از قبل ضبط شده ازطریق رادیو و تلویزیون پخش می‌شد صدها بلکه هزاران نفر این توفیق را پیدا کردند که صدای‌شان از این رسانه پخش شود همزمان با حضور استاد شجریان در رادیو و تلویزیون افراد دیگری هم بودند کدام‌یک از این هنرمندان در جایگاه استاد شجریان نشستند؟ اتفاقا استاد شجریان در زمانه‌ای که موسیقی پیش‌پا‌افتاده به لطایف‌الحیل از رادیو و تلویزیون پخش می‌شد، یک تنه در مقابل ابتذال ایستادند و زمانی‌ که کاباره‌های پر‌مشتری کشور دنبال ستاره‌ای مانند استاد شجریان بودند جمله معروف - من مزه عرق دیگران نمی‌شوم - پیام‌آور مبارزه با ابتذال حاکم بر رادیو و تلویزیون در دهه ۵۰ بود. رادیو و تلویزیون نه این که بر شهرت استاد شجریان نیفزود بلکه این رسانه از صدای آسمانی استاد شجریان حرمت یافت:

بزرگش نخوانند اهل خرد

که نام بزرگان به زشتی برد

سال‌های پیش در روزنامه اعتماد و در نقد کسانی که در مذمت استاد شجریان و این که نتوانستند با توجه به استقبال عمومی از برنامه استاد شجریان بلیت ورود به کنسرت را تهیه کنند، به طعنه گفته بودند، اتفاقا چیزی هم از دست ندادیم تکرار اصواتی که سال‌هاست به صورت یکنواخت تکرار می‌شود؛ نگارنده نوشتم شجریان شجریان است و حال هم می‌گویم هنر ایرانی از آغاز پیدایش خود در عرصه‌های مختلف تک‌ستارگانی تقدیم هنر دوستان فارسی زبان کرده است که تعدادی از آنان بر قله رفیعی قرار دارند که امکان رسیدن به جایگاه آسمانی آنان اگر نشدنی نباشد به این زودی‌ها امکان‌پذیر نیست. ظرف ۷۰۰ سال گذشته شاعری مانند حافظ در شعر فارسی ظهور نکرد، سعدی تکرارناپذیر است، برای فردوسی نمی‌توان نمونه‌ای پیدا کرد و در عرصه‌ای که استاد شجریان سرآمد آن است آیا این سعادت را داریم که ستاره‌ای دیگر نزدیک به مدار استاد شجریان ظهور کند؟ این رای در تاریخ حقوق کشور در تاریخ هنر کشور خواهد ماند؛ در حالی‌ که شجریان شجریان است؛ ستاره‌ای دور و دست‌نیافتنی در آسمان هنر ایران. خدایش به سلامت دارد.»

 

 

انتقادی دیگر به رویکرد صدا و سیما در حوزه موسیقی

«متاسفانه نهادهای مسئول از جمله صدا و سیما، به موسیقی سنتی و ملی توجه لازم را ندارند و در برنامه‌های موسیقی صدا و سیما، موسیقی سنتی و ملی ما سهمی ندارد. متاسفانه ما به موسیقی ملی که از سرمایه‌های فرهنگی کشور است و سال‌ها در جامعه نقش داشته است توجه نمی کنیم.»

به گزارش ایسنا، جلسه کمیسیون هنر و معماری شورای عالی انقلاب فرهنگی و خانه موسیقی با حضور اعضای کمیسیون و هیات مدیره خانه موسیقی برگزار شد.

محمد حسین ایمانی خوشخو ـ رییس کمیسیون هنر و معماری شورای عالی انقلاب فرهنگی ـ  در این جلسه گفت: هر روز که پیش می‌رویم ضرورت یک نظام نامه مشخص در حوزه موسیقی در کشور بیشتر احساس می‌شود و بر اساس همین ضرورت سند موسیقی با نظرات کارشناسان موسیقی در کمیسیون هنر و معماری تهیه شد و امیدواریم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با جدیت بیشتری سند را پیگیری کند و در شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب شود.

او ادامه داد: متاسفانه نهادهای مسئول از جمله «صدا و سیما» به موسیقی سنتی و ملی توجه لازم را ندارند و در برنامه‌های موسیقی صدا و سیما، موسیقی سنتی و ملی ما سهمی ندارد. متاسفانه ما به موسیقی ملی که از سرمایه‌های فرهنگی کشور است و سال‌ها در جامعه نقش داشته است توجه نمیکنیم.

ایمانی خوشخو تاکید کرد: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و مهمتر از همه صدا و سیما باید در زمینه موسیقی سنتی و ملی برنامه ریزی و فعالیت کنند. آموزش و پرورش نیز بعضا در مدارس موسیقی‌های کم‌ارزش را بر موسیقی اصیل و فاخر ترجیح می‌دهد.

رییس کمیسیون هنر و معماری شورای عالی انقلاب فرهنگی اضافه کرد: موسیقی همیشه در عرصه‌های اجتماعی حضور داشته است و با جدیت استادان و هنرمندان موسیقی و نسل جوانی که در حوزه موسیقی ملی و سنتی فعالیت می کنند، موسیقی ملی و سنتی از بین نمی رود، اما ضرورت دارد که نهادهای مسئول توجه جدی به این موسیقی داشته باشند. البته موسیقی پاپ هم لازم است و به فضای فعالیت نیاز دارد. 

ایمانی خوشخو بیان کرد: بسیاری از موانع و مسائل موجود در حوزه موسیقی ناشی از سو تدبیرهای مدیریتی است که میتوان با جدیت و تعامل آنها را برطرف کرد.

او درباره استفاده از ظرفیت‌های شرکتهای دانش بنیان و پارک های علم و فناوری در حوزه فرهنگ و هنر گفت: شرکتهای دانش بنیان و پارک‌های علم و فناوری در شرایط امروز فرصت‌هایی هستند که می توانند در حوزه فرهنگ و هنر نیز مورد استفاده باشد. نخستین پارک علم و فناوری در حوزه فرهنگ با عنوان پارک علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی با پیگیری‌هایی که در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری انجام شد در دانشگاه علم و فرهنگ راه اندازی شد و در روزهای آینده افتتاح می شود. این پارک می تواند در حوزه فرهنگ و هنر مولد باشد و طرح‌ها و ایده‌ها را اجرایی کند.

همچنین محمد سریر ـ عضو شورای عالی خانه موسیقی ـ اظهار کرد: شورای عالی خانه موسیقی خطوط اصلی موسیقی را در نظر دارد و شورای عالی انقلاب فرهنگی هم میتواند مصوباتی در زمینه موسیقی داشته باشد. در زمینه آثار موسیقی که منتشر میشود، سراشیبی شدیدی وجود دارد البته این آثار خواهان دارد اما از آن سو اندیشه ورزی در هنر کمرنگ می شود. لازم است مخاطب تغذیه فکری و اندیشهای شود اما آثار مناسب موسیقی در پخش صدا و سیما جایی ندارد چون احساس میشود مخاطب ندارد در حالی که میتوان برای ساعتهای خاصی برنامه ریزی کرد. بنابراین باید در زمینه سیاستگذاری در صدا و سیما فکر شود و شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز در این زمینه فعال تر باشد.

او ادامه داد: در خانه موسیقی بیشتر هدف این است که با نگاههای تازه بخشهای مختلف فعال در حوزه موسیقی بازنگری شود و در برنامه های موسیقی از حوزه سرگرمی فرتر برویم.

داریوش پیرنیاکان ـ عضو دیگر شورای عالی خانه موسیقی ـ نیز دراین جلسه گزارشی درباره ثبت جهانی سازهای ایرانی ارائه کرد و گفت: پرونده ساز کمانچه را تدوین کردیم و ابتدا با همکاری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ثبت ملی شد و بعد هم به نام ایران و با شراکت آذربایجان در یونسکو ثبت جهانی شد اما متاسفانه رسانهها و صدا و سیما به این اتفاق توجه نداشتند.

او که در خانه موسیقی صحبت می‌کرد، ادامه داد: پرونده ساز عود نیز برای ارائه به یونسکو تدوین شده و در مراحل نهایی است، البته ساز عود نیز با کشورهایی مشترک است.

همچنین سید محمد میرزمانی ـ رئیس هیات‌مدیره خانه موسیقی ـ در سخنانی گفت: حمایت دولت از انجمن‌ها و تشکل‌های دولتی به مرور کم شده است. موسیقی در روابط اجتماعی تاثیر فرهنگی دارد و با توجه به جایگاه آن لازم است که برای موسیقی هزینه شود. در حال حاضر صدا و سیما به ندرت موسیقی تولید می کند و از آثار تولید شده استفاده می کند.

حسن ریاحی ـ عضو شورای عالی خانه موسیقی ـ نیز اظهار کرد: تکنولوژی امکاناتی میدهد و چیزهایی را از انسان می گیرد، اشتغال هنرمندان موسیقی و اینکه جوانان از موسیقی ملی خود دور شده اند، فقط مساله ایران نیست و در کشورهای مختلف این مسائل وجود دارد.

در این جلسه هنگامه اخوان ـ عضو هیئت مدیره خانه موسیقی ـ نیز از نبود فضا برای اجرای خوانندگان زن برای بانوان در بعضی استان‌ها انتقاد کرد.

حمیدرضا نوربخش (مدیرعامل خانه موسیقی)، هوشنگ کامکار (عضو شورای عالی خانه موسیقی) و داود گنجه‌ای (عضو شورای عالی خانه موسیقی) نیز در این جلسه حضور داشتند.

 

پاسخ دفتر موسیقی رسانه ملی به یک گزارش

ارکستر سمفونیک صدا و سیما تعطیل نیست/ استناد به یک نشریه صنعتی

دفتر موسیقی و سرود سازمان صدا و سیما در پی انتشار گزارشی مبنی بر مسکوت ماندن فعالیت های این مجموعه، توضیحاتی را ارائه داد.

به گزارش خبرنگار مهر، دفتر موسیقی سازمان صدا و سیما در پی انتشار گزارشی مبنی بر مسکوت ماندن فعالیت های این مجموعه در گروه هنر خبرگزاری مهر با ارائه یک پیوست رسانه ای توضیحاتی را ارائه داد.

در متن کامل توضیحات آمده است: «احتراما معروض می دارد روز دوشنبه بیست و یکم خرداد ماه در آن مجموعه خبری با عنوان صدایی از ارکستر سمفونیک صدا و سیما بگوش نمی رسد/۲ سال سکوت، درج شده که لازم دانستیم در پاسخ آن مطلب ذیل را به عرض هنرمندان و خاصه مخاطبان آن خبرگزاری وزین برسانیم. مستدعی است دستور درج پاسخ را صادر فرمابید.

اما بعد لابد با این بنده هم عقیده اید که فرق خبرنگار و غیر خبرنگار در دانسته هایی است که اولی به سبب پیگیری و پژوهشی خود به دست می آورد و می داند، دانسته هایی که غیر خبرنگار آن را نمی داند و می خواهد از طریق خبرگزاری ها و بنگاه های خبری به دست آورد. در واقع وجه تمایز خبرنگار و عامی، در همان دانسته ها و دانش خبری است والا بی آن دانسته و دانش خبرنگار و عامی، یکی است. بر همین مبنا وظیفه هر نهاد خبری و اطلاع رسان، عرضه دانسته ها و داشته‌های خبری خبرنگاران خود است، این مساله ساده اولین تعریض بر مطلب درج شده در خصوص ارکستر سمفونیک سازمان صدا و سیماست، مجموعه‌ای که طبق برنامه ریزی کار خویش را به بهتر شکلی و خوشتر لونی پیش می برد تا آنجا که در همین دو سال سکوت به قول خبرنگار مربوطه، ده‌ها برنامه ملی و رسمی را اجرا کرده است، آخرینش همین چند ماه قبل بود در سالن اجلاس سران در حضور رهبر معظم انقلاب که خبرش با طول و تفسیر در منابع مختلف خبری درج شد.

همراهی ارکستر سمفونیک سازمان با بخش های خصوصی و اجرای برنامه های مختلف آخرین طرح اجرا شده است که شاهد مدعا را از همراهی ارکستر سازمان با فعالان عرصه صنعت باز می توان یافت، برنامه‌ای که خبرش با عکس و تفصیل در نشریه صنعت به طبع رسید به رغم اینها، به خبرنگار محترم آن خبرگزاری این اخبار نرسیده، اینها را ندیده، نشنیده و نخوانده، اما بی شک خبر نداشتن او به معنای تعطیلی کار ما نیست. آنچه موجب تعجب شد و البته از سابقه حرفه‌ای خبرگزاری محترم مهر به دور بود، تقسیم نادانسته های خبری با مردمان و مخاطبان بود. درست مثل این که من به خبرگزاری شما نیایم و اخبارش را پیگیری نکنم و در جریان ماوقعشی نباشم و آن وقت بلند بلند اعلام کنم خبرگزاری مهر تعطیل است، مدتی است خبری از آن به گوش نرسیده که تازه این شاید از من عامی قابل قبول باشد اما از خبرنگار و از خبرگزاری این دست استناد ارائه این جنسی اخبار ناپسند است و بی شک دور از راه و رسم حرفه‌ای است که فرق خبرنگار و غیر خبرنگار، دانسته های خبری است نه نادانسته ها و هر خبرگزاری وظیفه دارد دانسته‌های خبری خبرنگارانش را با مخاطبان تقسیم کند نه نادانسته‌هایش را.

البته روز ماضی (۲۰ خرداد ماه) خبرنگار آن خبرگزاری با مدیر دفتر موسیقی و سرود تماس گرفت که به دلایلی صحبت به وقت دیگر موکول شد گویی آن عزیز تاب و طاقتش سرآمده بود و حوصله انتظار و تحقیق و پژوهشی نداشت که درست روز بعد (یعنی دوشنبه ۲۱ خرداد) در آن خبرگزاری چنین مطلبی درج شد گرچه به جد امیدواریم این دو مساله با هم مرتبط نباشند ا... اعلم بذات الصدور.

غرض برای شما و همه مخاطبانتان عرضی می کنیم ارکستر سمفونیک سازمان صدا و سیما بحمدا... با قوت و جدیت کارش را انجام می دهد و طبق برنامه ریزی انجام شده پیش می رود، در آخر تصویر خبر درج شده در نشریه صنعت جهت اطلاع شما و مخاطبانتان به پیوست تقدیم می شود که نمونه‌ای از یکی از ده‌ها اجرای ارکستر سمفونیک سازمان صدا و سیما بود که در پایان سال نود پنج تقریبا دو ماه و نیم قبل اجرا شد.

در خاتمه برای شما و همه فعالان عرصه فرهنگ و هنر خاصه اصحاب خبر آرزوی توفیق روز آفزون داریم.»

توضیح خبرگزاری مهر:

-گروه هنر خبرگزاری مهر از دریافت مطلب فوق از سوی دفتر موسیقی و سرود سازمان صدا و سیما ابراز مسرت می‌کند زیرا این از نشانه های آن است که حتی اگر یک دفتر در اطلاع‌رسانی فعالیت های مورد ادعای خود روند پویا و به‌روزی ندارد، مشغول رصد کردن است و هستند کسانی در آن مجموعه که مطالب حوزه مربوطه را خوانده و بررسی می‌کند. 

-نکته دیگر اینکه فارغ از لحن مطلبی که در اختیار خبرگزاری مهر قرار گرفته و در آن چندین بار بر کلمه «عامی» به عنوان مردمی که شغل آنها ارتباط مستقیمی با حیطه خبری ندارد تاکید شده است، باید گفت ما خبرنگاران خود را نماینده مردمی می دانیم که این روزها خوب یا بد شهروندخبرنگارانی هستند که هم در تولید محتوای خبری و تصویری و هم در رصد و تحلیل خبرها دستی بر آتش دارند و درباره مجموعه فعالیت های ارکستر صدا و سیما هم می توانند با جستجو در رسانه های رسمی کشور به آمار دقیقی از این فعالیت ها دست پیدا کنند.

-همچنین پاسخ دفتر موسیقی رسانه ملی درباره سکوت دو ساله فعالیت های ارکستر سمفونیک سازمان صدا و سیما در حالی است که خبرنگار مهر در پایان گزارش خود ضمن ارائه توضیحاتی از فضای فعلی این مجموعه تاکید کرده بود: «چرا با گذشت دوسال از رونمایی ساختار جدید این ارکستر و تاکید زیاد مدیران رسانه ملی مبنی بر استمرار فعالیت ها و تولید کار حتی در بیرون از مجموعه صدا و سیما و شاید هم تولید کارهای مختلف در درون این مجموعه توسط ارکستر صدا و سیما برای مناسبت های مختلف، اما مدیران مربوطه این مجموعه که شاید هم در درون سازمان فعالیت های خوبی دارند، نسبت به رسانه ای شدن فعالیت ها اقدامی نمی کنند و اساسا مایل به انتشار اخباری در این زمینه نیستند؟» موضوعی که نشان می دهد نگارنده متن تلاش کرده در شرایطی منصفانه به تحلیل فضای موجود بپردازد.

-حتی با وجود در نظر گرفتن این فرضیه که ارکستر سمفونیک سازمان صدا و سیما طی سال های اخیر فعالیت های چشمگیری داشته، اما فقدان ارائه یک گزارش جامع و مشروح از سوی مدیریت دفتر موسیقی سازمان صدا و سیما درباره جزئیات فعالیت ها، ساختار جدید ارکستر، معرفی مناسب رهبر ارکستر و نوازندگان، برپایی حداقل یک نشست رسانه ای، گفتگوی کارشناسان دفتر موسیقی با رسانه ها در این زمینه در جهت روشنگری و اطلاع رسانی مناسب می توانست بسیاری از شبهات موجود را مرتفع کند. و اساسا چه بهتر بود در نامه ارسالی اخیر هم گزارش مبسوطی از این فعالیت ها ارائه می شد.

- در نامه ارسال شده به خبرگزاری مهر اشاره شده که «برنامه‌ای که خبرش با عکس و تفصیل در نشریه صنعت به طبع رسید» و «در آخر تصویر خبر درج شده در نشریه صنعت جهت اطلاع شما و مخاطبانتان به پیوست تقدیم می شود». در عکس پیوست نوشته شده «ویژه نامه همایش تعالی سازمانی» که این نشریه قطعا روزنامه کثیرالانتشار و یا خبرگزاری رسمی نیست که اخبار آن در اختیار جامعه کثیری از مخاطبان باشد و آیا انتشار یک خبر و عکس در چنین نشریه ای شاهد مدعای فعال بودن ارکستر صدا و سیما در ۲ سال اخیر است؟

به پیوست مطلب چاپ شده در نشریه صنعت ارائه می‌شود: «ارکستر سمفونیک یکی از مهمترین نمادهای توسعه یافتگی فرهنگی و اجتماعی در هر کشور است. تا همین چند سال پیش در بین کشورهای اطراف، تنها جمهوری اسلامی ایران این مجموعه را دارا بود. ارکستر سمفونیک سازمان صدا و سیما تنها ارکستر رسمی و آماده اجرا در کشور است که عمده برنامه های رسمی و شاخص در حوزه های سیاسی، اجتماعی و صنعتی با حضور این مجموعه و اجرای آن رونق می یافت. مجموعه ارکستر سمفونیک سازمان صدا و سیما با حضور بیش از ۷۰ نوازنده به همراه ۴۰ نفر گروه کر جلوه و هیبتی شورانگیز دارد. رهبر ارکستر سمفونیک سازمان صدا و سیما، سهراب کاشف از شاخص ترین چهره های این عرصه است.

ارکستر سمفونیک سازمان صدا و سیما در تعامل با مرکز تعالی سازمانی سازمان مدیریت صنعتی لحظاتی به یادماندنی را برای مخاطبان در چهاردهمین همایش تعالی سازمانی رقم زده است.»

با وجود وعده‌های قبلی

صدایی از ارکستر سمفونیک صدا و سیما به‌گوش نمی‌رسد/ ۲ سال سکوت

در حالیکه از رونمایی ساختار جدید ارکستر سمفونیک سازمان صدا و سیما بیش از ۲ سال می‌گذرد، اما هنوز برنامه مشخص و مدونی از سوی این مجموعه به مخاطبان ارائه نشده است.

به گزارش خبرنگار مهر، ساختار جدید ارکستر سمفونیک سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران نهم اردیبهشت ماه سال ۹۴ با حضور محمد سرافراز رییس سابق رسانه ملی رسما رونمایی شد. در آن برنامه اعضای ارکستر سمفونیک رسانه ملی متشکل از ۸۵ نوازنده و ۴۰ نفر گروه کر به رهبری نادر مرتضی پور ضمن اجرای سرود ملی جمهوری اسلامی ایران، سمفونی «خلیج فارس»، سرود «همدلی و همزبانی» به خوانندگی محمد عبدالحسینی و سرود «فصل همدلی» به خوانندگی ستار سهرابی را به طور زنده اجرا کردند.

محمد سرافراز پس از شرکت در مراسم رونمایی از ساختار جدید ارکستر سمفونیک سازمان صدا و سیما در بخشی از سخنان خود در جمع خبرنگاران گفت: «در این روز مبارک، ما در واقع شاهد احیای ارکستر سمفونیک سازمان بعد از سال‌ها و به شکل رسمی بودیم و این ارکستر سمفونیک در آینده به شکل گسترده‌تر به اجرا می‌پردازد.»

این ساختار جدیدی که رییس سابق رسانه ملی از آن سخن می گفت حتی تا چند ماه بعد از این برنامه نیز خروجی مشخصی نداشت و اهالی موسیقی و رسانه عملا از نحوه فعالیت های این مجموعه خبر رسمی دریافت نکردنداما این ساختار جدیدی که رییس سابق رسانه ملی از آن سخن می گفت حتی تا چند ماه بعد از این برنامه نیز خروجی مشخصی نداشت و اهالی موسیقی و رسانه عملا از نحوه فعالیت های این مجموعه قدیمی و پرستاره موسیقی ایران خبر رسمی دریافت نکردند. البته روز چهارشنبه ششم آبان ماه نادر مرتضی پور رهبر وقت ارکستر سمفونیک سازمان صدا و سیما که چندی بعد بی سروصدا از این مجموعه خداحافظی کرد در گفتگو با خبرنگار مهر با تاکید بر اینکه فعالیت های ارکستر سمفونیک صدا و سیما تعطیل نشده است، توضیح داد: «برنامه ریزی برای ارکستر سمفونیک سازمان صدا و سیما کار دشواری است و نیازمند هماهنگی های فراوانی در کلیت ماجراست به همین دلیل هنوز نمی توانم برنامه دقیقی را برای برنامه های پیش روی ارکستر اعلام کنم. به طور حتم فعالیت های ارکستر سمفونیک سازمان صدا و سیما تعطیل نشده است و ما بعد از ایام سوگواری محرم و صفر جزییات بیشتری از برنامه ها را در اختیار مخاطبان قرار می دهیم. البته طی این مدت هم مدیران ارشد مرکز موسیقی و سرود سازمان صدا و سیما سیاستگذاری های اصلی ارکستر سمفونیک رسانه ملی را تبیین می کنند که بعد از نهایی شدن قطعا فعالیت های ما نیز شکل جدی تری به خود خواهد گرفت.»

اگرچه در ۲۳ دی ماه همان سال و بعد از خروج نادر مرتضی پور کهنه کار، سهراب کاشف موزیسین و آهنگساز جوان و تحصیلکرده کشورمان به طور غیر رسمی به عنوان رهبر جدید ارکستر سمفونیک صدا و سیما در رسانه ها معرفی شد اما باز هم این مجموعه با سابقه موسیقایی که طی سالیان گذشته با زنده یاد محمد بیگلری پور توفیقات زیادی را در عرصه اجراهای زنده به دست آورده بود در محاق بی خبری ماند و این بی خبری همچنان ادامه دارد. البته در همین مدت در برخی از گزارش ها و برنامه های سیاسی با حضور مقامات عالی رتبه کشور که از سوی رسانه ملی پخش می شد هر از چندگاهی تصویری از ارکستر نوازندگان که به نظر می آمد شاکله اصلی آن از اعضای ارکستر سمفونیک سازمان صدا و سیما هستند به چشم می خورد، اما این مساله جنبه رسمی تر و بیرونی تری به خود نگرفت.

یکی از نکات جالب توجهی که در عرصه فعالیت های ارکستر سمفونیک سازمان صدا و سیما دیده می شود تاکید همه مدیران سازمان بر استمرار فعالیت های این مجموعه در حوزه ارائه موسیقی فاخر و ملی است؛ موضوعی که در حد گفته ها مانده و فعلا خروجی مشخصی ندارد. گواه این ادعا صحبت های یک سال گذشته محمدباقر معلم مدیر دفتر موسیقی و سرود سازمان صدا و سیماست که در پاسخ به خبرنگار مهر مبنی بر اینکه چه آثار شاخصی از مجموعه ارکستر سمفونیک سازمان صدا و سیما منتشر می شود، گفت: «ارکستر سمفونیک اساسا نماد توسعه یافتگی در هر کشوری است. تا چند سال پیش جمهوری اسلامی ایران جزو معدود کشورها در حوزه آسیا بود که ارکستر سمفونیک داشت. ما در کشور چندین ارکستر داشته ایم که به شکل فصلی و موسمی کار می کرده اند و بعضی از آنها تعطیل شده اند اما ارکستر سازمان صداوسیما پیوسته فعالیت داشته است و البته این مساله از برکت گفتار رهبر انقلاب اسلامی است که راه اندازی این ارکستر به دیدار تاریخی معظم له از این رسانه باز می گردد و توصیه ایشان برکتی داشت که همچنان برای نظام سرمایه ای به حساب می آید. ارکستر سمفونیک یکی از بخش ها و اجزای دفتر موسیقی است که طبیعتا توسط آن قطعات عالیتری نوشته و اجرا می شود و شاید برای چنین قطعه ای ۱۰۰ تا ۱۵۰ نفر طی چندین ماه تمرین می کنند. تجلی ارکستر سمفونیک در سال خواه ناخواه بیش از یک تا دو بار نیست که برای همین خروجی هم تمام طول سال تدارک دیده شده است. مثل المپیک که هر چهار سال یک بار انجام می شود اما یک ورزشکار تمام این چهار سال را زحمت می کشد تا بتواند به نتیجه برسد. ارکستر سمفونیک هم خدا را شکر در شرایط فعلی به بهترین شکل در حال فعالیت است و برنامه های متعددی برای آن چیده شده و حتی مذاکراتی هم صورت گرفته است که برای بیرون از سازمان نیز اجرا داشته باشد. در بخش درون سازمانی هم برنامه ای دارد که برای هفته دفاع مقدس در حال تدارک است و ما امیدواریم به این هفته برسد.»

به هر ترتیب نمی توان از نقش غیر قابل انکار ارکستر سمفونیک سازمان صدا و سیما در سالیان گذشته به ویژه در دوران پس از پیروزی انقلاب اسلامی به راحتی عبور کرد. کما اینکه زنده‌یاد محمد بیگلری پور در زمان حیات خود خدمات بسیار ارزشمند و قابل توجهی را در عرصه تولیدات به اصلاح فاخر و ملی موسیقایی انجام داد که در ادامه با حضور هنرمندان بزرگی چون نادر مرتضی پور و سهراب کاشف جوان می تواند محل خوبی برای یک رقابت سالم و سازنده با مجموعه ارکسترهای دولتی و دیگر ارکسترهای موفق کشورمان در تولید آثار موسیقایی ارزشمند باشد.

اما هنوز این سوال مهم و اساسی در میان است که چرا با گذشت دوسال از رونمایی ساختار جدید این ارکستر و تاکید زیاد مدیران رسانه ملی مبنی بر استمرار فعالیت ها و تولید کار حتی در بیرون از مجموعه صدا و سیما و شاید هم تولید کارهای مختلف در درون این مجموعه توسط ارکستر صدا و سیما برای مناسبت های مختلف، اما مدیران مربوطه این مجموعه که شاید هم در درون سازمان فعالیت های خوبی دارند، نسبت به رسانه ای شدن فعالیت ها اقدامی نمی کنند و اساسا مایل به انتشار اخباری در این زمینه نیستند.

به هر حال وقت آن رسیده مدیران رسانه ملی به ویژه دفتر موسیقی و سرود سازمان صدا و سیما حداقل در این دوساله که خروجی مشخصی از فعالیت های ارکستر سمفونیک سازمان صدا و سیما به بیرون از سازمان راه نیافته گزارش جامع و کاملی را از این مجموعه به رسانه ها ارائه دهند؛ مجموعه ای که سرنوشت آن نباید به سرنوشت پروژه های ناتمام یا نیمه تمام یا بی خبری چون «سند موسیقی ملی» کشور دچار شود.

سالار عقیلی در رونمایی آلبوم جدیدش:

مردم از آواز و موسیقی ایرانی دور شده‌اند/ صدا و سیما مقصر است

مراسم رونمایی از آلبوم «دوران عشق» به خوانندگی سالار عقیلی در حالی برگزار شد که این خواننده از کم توجهی به مقوله آواز در موسیقی ایرانی و سیاست های رسانه ملی در حوزه موسیقی انتقاد کرد.

به گزارش خبرنگار مهر، سالار عقیلی در ابتدای این نشست خبری که صبح پنجشنبه چهارم خرداد ماه در فروشگاه شهر کتاب ابن سینا برگزار شد با اشاره به نحوه تولید آلبوم «دوران عشق» بیان کرد: آلبومی که امروز شاهد رونمایی آن هستید نتیجه زحمات جمشید صفرزاده و همکاری من با او در گروه «سور» است. البته ما همراه با این گروه اثر دیگری را هم تولید کردیم که به زودی در دسترس دوستداران موسیقی ایرانی قرار می گیرد. به هر صورت آلبوم «دوران عشق» اثری است که برای تولید آن تلاش بسیاری انجام گرفته که ما برای آن دستگاه «چهارگاه» را انتخاب کردیم زیرا براین باوریم این دستگاه تقریبا در موسیقی ایرانی فراموش شده است. البته ما در این اثر گوشه منصوری را نیز با همراهی کمانچه علیرضا دریایی اجرا کردیم که تقریبا در حال فراموشی بود و خاطرم هست وقتی در خدمت استاد صدیق تعریف درس آواز یاد می گرفتم این گوشه از جمله درس هایی بود که آموختم و بعدها متوجه شدم که این گوشه را استاد ایرج حدود چهل سال پیش خوانده بود.

همسرم اولین مشاور من در انتخاب آثار پیشنهادی است

وی با اشاره به ساعت برگزاری مراسم هم اظهار کرد: شاید شما بپرسید که چرا این نشست در صبح برگزار می شود که باید در پاسخ بگویم دستگاه «چهارگاه» در موسیقی ایرانی همواره خبر از طلوع و سپیده دم می‌دهد و چون تمام این اثر در این دستگاه اجرا شده ما هم تصمیم گرفتیم مراسم رونمایی را در این ساعت برگزار کنیم.

عقیلی به موضوع حضور همسرش در انتخاب آثار پیشنهادی گروه ها و هنرمندان موسیقی نیز گفت: همسرم حریر شریعت زاده اولین مشاور من در انتخاب آثار پیشنهادی است به این ترتیب که وقتی اثری برای خواندن به من پیشنهاد می شود در ابتدا به همسرم می دهم تا اثر را بشنود و اگر او تایید کند من آن کار را می خوانم و جالب است شما بدانید معمولا هم وقتی او تایید می کند کار با استقبال خوبی از سوی مخاطبان همراه می شود. به عنوان نمونه همین آلبوم «یارمست» به هنرمندی مجید مولانیا که به من پیشنهاد شد در ابتدا با جواب منفی من همراه شد اما وقتی همسرم کار را شنید به من توصیه کرد کار را بخوانم و من وقتی پذیرفتم دیدم این اثر یکی از پرفروش ترین آلبوم های موسیقی شد و امیدوارم در آلبوم «دوران عشق» هم اتفاق بیفتد.

از شنیدن موسیقی پاپ ابایی ندارم

خواننده آلبوم «دوران عشق» در ادامه صحبت های خود عنوان کرد: من همواره در مصاحبه ها و گفتگوهای خود گفته ام که موسیقی اصیل ایرانی مانند تخت جمشید و سی و سه پل می ماند که هیچوقت از بین نمی رود و جزیی از فرهنگ و ریشه ما هستند. البته طی سالیان اخیر ابزاری چون ماهواره و دیگر رسانه ها که پدید آمدند بیشتر سمت و سوی گرایش مخاطب را به موسیقی پاپ هدایت کرده و روی آن تاکید دارند، موسیقی که خودِ من هم نوع خوب آن را دوست دارم و از گفتن این علاقه ابایی ندارم حتی من در بسیاری از موارد هم پیش آمده که در اتومبیلم آهنگ های گوگوش را می شنوم. همسرم هم می داند که من عاشقانه این آثار را دوست دارم و به گوش دادن آنها علاقه دارم چرا که موسیقی خوب، خوب است. اما به نظرم صدا و سیمای ما همان قدر که ماهواره دائما موسیقی پاپ را به گوش مخاطبانش می رساند به موسیقی اصیل ایرانی توجه ندارد و ما واقعا از رسانه ملی به طور جدی چیزی از موسیقی سنتی نمی شنویم.

صدا و سیمای ما همان قدر که ماهواره دائما موسیقی پاپ را به گوش مخاطبانش می رساند به موسیقی اصیل ایرانی توجه نداردوی ادامه داد: اگر ما موسیقی اصیل ایرانی را نشنویم و نبینیم نمی توانیم به آن علاقه مند شویم. متاسفانه ما محل عرضه و نمایش مناسبی برای موسیقی سنتی نداریم و فقط صدا و سیمای خودمان را داریم که به موسیقی اصیل ایرانی توجهی ندارد و از سوی دیگر هم ماهواره ها به موسیقی پاپ می پردازند. به هرحال ما خودمان مشغول سعی و تلاش هستیم که با آثاری مانند آلبوم «دوران عشق» که من در آن بیش از ۳۰ دقیقه فقط آواز خواندم فضایی برای آشنایی مخاطب با موسیقی ایرانی ایجاد کنیم. حتی در آلبوم «مایه ناز» که آن را همراه با همسرم به یاد استاد بنان تولید کردیم نزدیک چهل دقیقه آواز خواندم تا گامی برای نزدیکی مخاطبان به موسیقی اصیل ایرانی برداشته شود.

 «ولش کن» مردم را از آواز دور می کند

این خواننده موسیقی ایرانی با اشاره به فعالیت برخی از هنرمندان در این عرصه گفت: البته خود هنرمندان هم در کم توجهی به موسیقی ایرانی کمی تقصیر دارند و به نظر می آید باید مقداری جدی تر به این موضوع بپردازند. بنده در بسیاری از موارد مشاهده کرده ام که خیلی از دوستان هنرمندم معتقدند چون مردم چندان به آواز میلی ندارند پس ما بیاییم فقط از تصنیف استفاده کنیم بنابراین همین ماجرای «ولش کن» باعث می شود مردم از آواز دور شوند.

عقیلی با نقل خاطره ای از استاد حسن کسائی نوازنده فقید موسیقی ایرانی در ارتقای سطح سلیقه موسیقایی مخاطبان بیان کرد: ما اگر بگوییم «آقا ولش کن، مردم آواز دوست ندارند و فلان جا را فقط با تصنیف پر کنیم» به طور حتم روز به روز شاهد فراموشی آواز خواهیم بود. ولی وقتی ما خودمان این خوراک را به شرط خوب بودن به مردم بدهیم فضا به سمت درستی هدایت می شود. این وظیفه ماست که نگذاریم آواز فراموش شود. البته فراموشی به زمانه نیز بستگی دارد زیرا در دوره ای هستیم که دوره سرعت و تکنولوژی است و ما نمی توانیم زیاد بنشینیم و در یک مدت طولانی آواز گوش کنیم اما بدانید این آواز برای ما همچنان زیبایی دارد.

ماجرای نام یک آلبوم به افتخار محمدرضا شجریان

وی در ادامه این مراسم رونمایی به سوال یکی از حاضران پیرامون آلبوم تازه انتشار یافته دیگرش به نام «میهن» از ساخته های محمدجلیل عندلیبی هم اشاره کرد و گفت: این آلبوم از ساخته های استاد عندلیبی است که ما حدود ۱۲ سال پیش کنسرت آن را برگزار کرده بودیم و چندی پیش همین اثر را با کیفیتی بالاتر ضبط کردیم که تحت عنوان «میهن» در دسترس علاقه مندان قرار گرفت. نام آلبوم برگرفته از اثر استاد عندلیبی است که پیش از این با عنوان «طنین یاد تو» به خوانندگی استاد شجریان اجرا شده بود. جناب عندلیبی هم دوست داشت این اثر دوباره اجرا شود که من هم به ایشان گفتم «حالا که چنین تمایلی وجود دارد پس آلبوم را حتما به استاد شجریان تقدیم کنیم.»

عقیلی در پاسخ به سوال دیگری مبنی بر اینکه چرا با وجود داشتن یک گروه موسیقایی در اغلب موارد با گروه ها و هنرمندان دیگر فعالیت می کند؟ توضیح داد: به هر حال هر هنرمند و هر آهنگسازی حس و حال ویژه خود را دارد که من دوست دارم این حس و حال متنوع را تجربه کنم. برای من فرقی نمی کند یک هنرمند آهنگساز چه سن و سالی دارد بلکه اگر بدانم فلان کار زیباست و می تواند در قلوب مردم جای بگیرد و از اثر خوششان می آید من آن کار را می خوانم. شما یک وقت می بینید در همین آهنگسازان نوجوان و جوان استعدادهای درخشانی پیدا می شود که حیرت زده می شویم. به همین منظور روی چنین مواردی تعصب خاصی ندارم اما اگر کار خوبی نباشد بدون هیچ تعارفی آن را نمی خوانم.

کم توجهی رسانه ملی به موسیقی ایرانی در روزگار هجوم ماهواره ها

این خواننده موسیقی ایرانی با انتقاد دوباره از سیاستگذاری رسانه ملی در حوزه توجه به موسیقی اصیل ایرانی  عنوان کرد: انتقاد من از صدا و سیما به این دلیل است که اولا چرا نباید تصویر ساز در تلویزیون نمایش داده شود؟ چرا صدای هنرمندی مانند استاد محمدرضا شجریان از صدا و سیما پخش نشود؟ شما اگر اینها را پخش کنید آن وقت می بینید که مردم چه استقبالی از موسیقی ایرانی می کنند. شما در ماهواره می بینید که از صبح تا شب موسیقی پاپ در حال پخش شدن است؟ حال سوال من این است: «آیا در صدا و سیمای ما به موسیقی سنتی به این شکل  بها داده می شود؟» اتفاقا من چند روز پیش به همسرم می گفتم که دیگر صدا و سیما و تلویزیون با آمدن تلگرام و اینستاگرام معنایی ندارد و هر کسی برای خودش رسانه دارد.

جمشید صفرزاده آهنگساز آلبوم «دوران عشق» هم در این مراسم گفت: من همواره امیدوارم که با تولید و ارائه چنین آثاری بتوانیم در ارتقای سطح سلیقه مخاطبان گام های موثری برداریم. به هر روی مجموعه «دوران عشق» اسفند ماه سال ۹۵ در بازار موسیقی منتشر و با استقبال بسیار خوبی از سوی مخاطبان مواجه شد و ما امروز دور دیگری از آلبوم را پیش روی مخاطبان می گذاریم که علاوه بر نسخه صوتی، نسخه تصویری آن نیز در اختیار علاقه مندان قرار می گیرد.

فخرالدین صدیق شریف بازیگر پیشکسوت تئاتر، سینما و موسیقی هم که در مراسم رونمایی آلبوم «دوران عشق» حضور پیدا کرده بود با ابراز خرسندی از انتشار این آلبوم گفت: به اعتقاد من صدای سالار عقیلی خود عشق است که من همواره با شنیدن صدای او در آثارش اشک ریختم بنابراین امیدوارم نام این خواننده در موسیقی ایران جاودانه بماند.

آیا میدانید

  • چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

    ساز مورد علاقه خود را انتخاب کنید

    چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

      چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟ (نکته: این نوشته، برای کسانی است که در انتخاب ساز مردد بوده و نیاز به راهنمایی دارند). شاید نخستین پرسش برای کسی که، ایده و آشنایی با موسیقی ندارد، و قصد یادگیری موسیقی داری این باشد: چه سازی را انتخاب کنم؟ انتخاب ساز، کاملا سلیقه ای است، و انتخاب ساز، در واقع انتخاب و دنبال کردن سلیقه فرد و برداشت شخص از موسیقی است. برای انتخاب ساز به منظور یادگیری موسیقی، چند عامل نقش مهمی دارند که به آنها اشاره میکنیم: سلیقه و علاقه فرد به صدای سازی که یا دیده، یا صدایش را شنیده، و آشنایی هرچند اندک نسبت آن ساز دارد. شکل ظاهری ساز نیز نقش به سزایی در انتخاب دارد. کسی که آشنایی چندانی با موسیقی ندارد، برای شروع نوازندگی و انتخاب، به شکل ظاهری ساز نیز نظر دارد. سبک و کاربرد ساز یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز است. در واقع کاربرد ساز در سبک های موسیقی پاپ، کلاسیک، سنتی و... میتواند یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز باشد. مشورت و راهنمایی صحیح، می تواند راه بسیار خوبی برای انتخاب ساز باشد. ولی در نهایت، خود شخص است که تصمیم گیرنده نهایی است. چند توصیه…

از ما بپرسید

  • چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه

    چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه

    چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه برقراری ارتباط نوازنده در حین اجرای زنده، با شوندگان حاضر در سالن، مبحثی بسیار جدی و جالب است که برای تحلیل و چگونگی و راه های مختلف برای تاثیر گذاری بیشتر آن نیاز به نوشتاری مفصل دارد که به زودی در مورد آن، در این سایت بحث شده و نوشته هایی برای خواندن شما عزیزان آماده و عرضه خواهد شد. بیست و هفتم خرداد هشتاد و نه  

درباره ی موسیقی هنری ایران

logo persian004 موسیقی هنری ایران، نخستین روزنامه الکترونیکی روزانه موسیقی ایران

همکاری: پیام به این شماره تلگرام
09226521131