با حضور موسیقیدان‌هایی چون نادر مشایخی؛

کارنامه هنری هرمز فرهت بررسی می‌شود

کارنامه هنری هرمز فرهت موسیقیدان و آهنگساز کشورمان که سال‌ها نیز ریاست دانشکده موسیقی دوبلین را برعهده داشته در فرهنگسرای ارسباران بررسی می‌شود.

به گزارش ایلنا، فعالیت‌های هرمز فرهت با حضور نادر مشایخی، آروین صداقت کیش، کارن کیهانی، حسین قنبری و علی عظیمی‌نژادان شنبه ۹ دی ساعت ۱۸ در فرهنگسرای ارسباران بررسی می‌شود.

در سومین نشست از سلسله نشست‌های نقد و بررسی آهنگسازان معاصر ایران علی عظیمی نژادان (کار‌شناس مجری برنامه) درباره زندگی هنری و دوره‌های مختلف آهنگسازی و پژوهشی هرمز فرهت سخن خواهد گفت. حسین قنبری (آهنگساز و پژوهشگر موسیقی و فرهنگ) نیز به صورت اختصاصی درباره قطعه «پیانویی توکاتا» ساخته فرهت سخنرانی می‌کند.

همچنین نادر مشایخی (آهنگساز و رهبر ارکستر) ، آروین صداقت‌کیش (پژوهشگر موسیقی و آهنگساز) و کارن کیهانی (آهنگساز و پژوهشگر و نوازنده سنتور) ویژگی‌های مختلف آثار و آراء فرهت را مورد بررسی قرار می‌دهند.

پخش کلیپ از ساخته‌های آهنگسازی و مصاحبه‌های صوتی و تصویری فرهت بخش دیگر نشست است.

هرمز فرهت متولد سال ۱۳۰۷ در تهران است. وی دارای لیسانس آهنگسازی از دانشگاه کالیفرنیا، فوق لیسانس آهنگسازی از دانشگاه میلز و دکترای آهنگسازی و اتنوموزیکولوژی از دانشگاه کالیفرنیا است. وی رساله دکترای خود را در رشته اتنوموزیکولوژی «دستگاه در موسیقی ایرانی» ارائه کرد که یکی از معتبر‌ترین نوشته‌ها در زمینه موسیقی دستگاهی در ایران و غرب به شمار می‌رود و برای اولین بار به همت مهدی‌ پورمحمد به زبان انگلیسی ترجمه شده است.

فرهت سال‌ها در دانشگاه تهران استاد موسیقی و مدیرگروه موسیقی بود. وی از سال ۱۳۵۸ تاکنون در جمهوری ایرلند به سرمی‌برد و در سال‌های ۱۹۸۲-۱۹۹۵ رییس دپارتمان موسیقی دانشگاه ترینیتی دوبلین بود.

کوارتت‌های زهی ۱و۲و۳و۴و۵و۶ راپسودی مازندرانی، کنسرتو برای کلارینت و ارکس‌تر، سوییت گالانته، سیمفونیا، کنسرتانت، قطعه پیانویی توکاتا، دیورتیمنتو برای چهار ساکسیفون و موسیقی فیلم‌های گاو، آقای هالو و پستچی و دایره مینا (از ساخته‌های داریوش مهرجویی)، آرامش در حضور دیگران از فعالیت‌های هنر ی فرهت به شمارمی‌رود.

علاقه‌مندان برای حضور در این نشست می‌توانند به فرهنگسرای ارسباران به نشانی خیابان شریعی، بالا‌تر ازسیدخندان، خ جلفا مراجعه یا با شماره ۲۲۸۷۲۸۱۸ تماس بگیرند.

نادر مشایخی تماشای کدام فیلم را پیشنهاد کرد؟

 نادر مشایخی آهنگساز و نوازنده، شامگاه 30 مهر ماه با حضور در پردیس «کورش» همراه حسین شهابی کارگردان و سایر عوامل فیلم «آزاد به قید شرط» به  تماشای این فیلم نشست.

به گزارش ایسنا، طبق گزارش رسیده، مشایخی در گپ و گفتگو با حسین شهابی کارگردان فیلم «آزاد به قید شرط» به بازی‌های یکدست و روان بازیگران فیلم اشاره کرد و گفت:بازی‌های روان و یکدست،دیالوگهای پر محتوا و بی‌نظیر و ساختار ساده و صمیمی فیلم من را به شدت تحت تاثیر قرار داد.

رهبر سابق ارکستر سمفونیک تهران ضمن قدردانی از عوامل این فیلم سینمایی برای ساخت آن افزود: از مردم می‌خواهم تماشای این فیلم را از دست نداده و حتما به تماشای آن بنشینند.

سازنده سمفونی «فیه ما فیه» به ساخت آثاری از این قبیل برای آشنای مردم و جامعه با شرایط زندانیان و یا کسانی که دچار مشکلاتی از این قبیل هستند اشاره کرد و افزود:در سینمای ایران ساخت آثاری با این مضومن بسیار کم است و مردم نباید این اتفاق مهم (تماشای فیلم آزاد به قید شرط)را از دست دهند، چرا که فرصت خوبی برای دیدن شرایط حاکم بر زندگی شخصی و خانوادگی افرادی است که خواسته یا ناخواسته وارد زندان شده و پس از آزادی با چه مشکلاتی دست به گربیان هستند.

رهبر سابق ارکستر سمفونیک تهران پس از پایان فیلم ضمن قدردانی از عوامل این فیلم سینمایی برای ساخت آن گفت: مردم و حتی مسولین باید به تماشای این فیلم بنشینند تا بتوانند از نزدیک با شرایط خاص زندگی پس از زندان این افراد آشنا شوند.

آخرین ساخته حسین شهابی با نگاهی متفاوت به شرایط آزادی مشروط زندانیان و مشکلاتی که پیش روی آنهاست ساخته شده که از26 مهر در سینماهای کشور به نمایش درآمد.

نادر مشایخی:

چالش اصلی در حوزه موسیقی، تعلیم است

یک میزگرد تخصصی آموزشی با موضوع «بررسی چالش و فرصت‌های هنر موسیقی، نقاشی، خوشنویسی و ادبیات معاصر» برگزار شد.

به گزارش ایسنا به نقل از روابط عمومی فرهنگسرای ارسباران، نادر مشایخی - آهنگساز و رهبر ارکستر -، محمد صالح‌علاء - نویسنده و شاعر - و جواد بختیاری - نقاش و خوشنویس - در این میزگرد حضور داشتند.

نادر مشایخی با اشاره به پیچیدگی‌های خاص ذهنی و تفکر ایرانیان و سرهم‌بندی و روابط علی و معلولی در هنر ایرانی، گفت: زیبایی‌شناختی را می‌توان یاد گرفت، اما نمی‌توان یاد داد، این باور در اروپا هم وجود دارد.

او همچنین در زمینه یادگیری هنر ایرانی به کسب تجربه، تمرین، تکرار، خطا و آزمون در کنار راهنما و استاد تاکید کرد.

صالح‌علاء نوشتن را یکی از دشوارترین کارهای دنیا دانست و ادامه داد: فکر می‌کنم جهان‌بینی ما به مثابه انسان شرقی با غربی‌ها متفاوت و تولید زیبایی‌های ما با رابطه علت و معلولی نیست و موافقم که در حوزه زیبایی‌شناسی و ادبیات با این‌که من درس خواندم و تدریس می‌کنم، اما نمی‌توانم زیبایی‌شناسی را یاد دهم. یک نقاش وقتی یک پرتره، نقاشی و خط را تولید می‌کند، زیبایی ملزم به اثر همان زیبایی‌شناختی است.

جواد بختیاری نیز در بخش دیگر این میزگرد، بیان کرد: مخاطب، از چالش‌های امروز در عرصه هنر است. مکاتب زیادی در عرصه هنرهای تجسمی، ادبیات، موسیقی شکل گرفت که مکاتب کلاسیک قدمت بیشتری دارد. در این دوران، سوپراستارها بیش از سه یا چهار سال نمی‌توانند حضور پررنگی در عرصه‌های مختلف هنری داشته باشند، چراکه تعداد هنرمندان زیاد و تنوع‌طلبی در مخاطبان ایجاد شده است. امروزه با رشد اطلاعات و داده‌ها تعلق‌خاطر و عشق‌های قدیم را نمی بینیم.

وی افزود: شتاب تنوع‌طلبی مخاطب‌، هوش و زکاوت بیشتر هنرمند را می‌طلبد و البته این چالش در همه رشته‌های هنری وجود دارد تا جایی که شاهدیم تعلق‌خاطر و پایداری مخاطب کوتاه شده و در همه امور زندگی انسان امروزی پدیدار شده است.

نادر مشایخی نیز اظهار کرد: ذهن انسان امروز به سمت سرمایه‌داری می‌رود، چون سلایق و ذائقه مخاطب از سوی آن‌ها کنترل می‌شود تا جایی که آن‌ها با ایجاد نیاز، بازار، تجارت و سود خود را با رقابت در این بازار به‌دست می‌آورند. البته در ایران به لحاظ تاریخی، در یک زمان خاص قرار داریم و در چند سال آینده، در این شرایط تغییرات زیادی به‌وجود می‌آید.

این آهنگساز تاکید کرد: این شنونده است که از صدا، جنبه عاطفی می‌گیرد و آن را به موسیقی تبدیل می‌کند و موسیقی اگر شنیده نشود، موسیقی نیست.

وی همچنین گفت: در کتاب «زیبایی‌شناسی ناپدیدی» اثر پل ویریلیو آمده: ادراک ناشی از ناپدید شدن ذهن از جسم و غیبت از شرایط تسلط فناوری ارتباطات بر زندگی روزمره انسان امروزی زیبایی‌شناسی ناپدید شدن است. این وضعیت نوع بیماری جامعه اطلاعاتی است که شخص برای زمانی محدود از جسم و زندگی اطراف خود که تحت سلطه رسانه است، دور می‌شود.

بختیاری با اشاره به کنترل سلیقه مخاطب از سوی نظام سرمایه‌داری غرب، بیان کرد: ذهن مخاطب شناور شده و از مراکزی که با تشکیلات که فرمان جریان‌سازی و تغییر در کل جهان را صادر می‌کنند، پیروی دارد. دلتنگی از هنر امروز رخت بربسته است.

مشایخی نیز در ادامه افزود: ما باید نوع تفکر و لزوم ابزارها و سرمایه‌هایی را که داریم، احساس و کاربرد صحیح آن‌ها را درک کنیم.

وی چالش اصلی در موسیقی را در قدم اول، یعنی تعلیم موسیقی دانست و با اشاره به صحبت‌هایی از کیهان کلهر - نوازنده کمانچه - که بر این باور بود «تعلیم موسیقی نزد استاد راهنما طی ۱۵ تا ۲۰ سال امکان‌پذیر است» آموزش موسیقی به مدت دو سال در آموزشگاه‌ها و مراکز آموزشی را قابل تامل دانست.

این رهبر ارکستر تاکید کرد: نیاز نیست موسیقی ایرانی را جهانی کنیم، همین که از شندیدن آن لذت ببریم و الهام بگیریم کافی است. زیاد شدن نوازندگان، بداهه‌پردازی را از موسیقی می‌گیرد و نت باید طوری باشد که هر نوازنده‌ای در هر جای دنیا از آن سردرآورد.

صالح‌علاء - نویسنده و شاعر - نیز با اظهار ارادت نسبت به نادر مشایخی، تاکید کرد: مشایخی صلاحیت دارد درباره موسیقی نظر دهد، چون او رهبر ارکستر سمفونیک ایران بوده و ارکستر شامل تمام سازهاست و سرودهای ملی را با ارکستر سمفونیک می‌نوازند و به اجرا درمی‌آورند.

جواد بختیاری - نقاش و خوشنویس - نیز تاکید کرد: هنر خوشنویسی برآمده از جان مردم ایران است. خوشنویسی یک مسیر متعالی را طی کرده که الان این هنر شناسنامه ایران است و خط نستعلیق، بار زیبایی‌شناسی هنر ما را به دوش می‌کشد و باید روزی برسد که در هر خانه‌ای یک تابلو با خط نستعلیق دیده شود.

او ادامه داد: دوست دارم در جامعه‌ای نفس بکشم که از فعالیت‌های خوشنویسی لذت می‌برد. گروهی از افراد دلسوز دور هم جمع شدند تا راهکارهای لازم را برای علاقه‌مندانی که می‌خواهند آینده مطلوبی برای این هنر ترسیم کنند، بیندیشند.

این خوشنویس افزود: هنرمندان می‌توانند با اشاعه زیبایی‌شناسی و هنر خود، نقطه مثبت خوشنویسی و فرصت طلایی پیش روی خوشنویسی ایران را با ارتقای اعتماد به نفس، خلاقیت هنری در حوزه چیدمان، روش‌ها و تکنیک‌های نوین در هنر خوشنویسی به مسیر تعالی سوق دهند.

نادر مشایخی:

آزار دادن شهرام ناظری با لغو کنسرت‌هایش اخلاقی نیست/محدودکردن موسیقی مانند محدودیت زبان فارسی‌ست

نادر مشایخی که قرار است 13 و 14 مرداد "اینتر ارکستر تهران" را در فرهنگسرای ارسباران رهبری کند با انتقاد از جریان لغو کنسرت‌های اخیر، نوع برخورد با شهرام ناظری را بی وجدانی دانست.

نادر مشایخی در گفتگو با خبرنگار ایلنا، ضمن بیان این مطلب گفت: جریان لغو کنسرت‌ها را باید ریشه‌یابی کنیم. با این خط‌کشی‌ها که گاه درباره موزیسین‌ها نیز اتفاق می‌افتد و براساس برخی تعاریف می‌گویند از این خط به این طرف خوب است و از این خط به آن طرف بد است، اصلا موافق نیستم. ما باید نشان بدهیم مسئله اصلی موسیقی چیست؟

این موسیقیدان در ادامه افزود: سریال لغو کنسرت‌ها مدام دارد تکرار می‌شود بدون اینکه توجه شود موسیقی ابزاری مانند زبان فارسی است. فی‌المثل در زبان فارسی افرادی از الفاظ رکیک استفاده می‌کنند یا عده‌ای اشتباه صحبت می‌کنند اما آیا صحیح است که به همین دلایل؛ زبان فارسی را حرام اعلام کرده یا به شدت محدود کنیم. در واقع زبان فقط ابزار انتقال است. موسیقی نیز مثل زبان، ابزار انتقال است، منتهی موسیقی ابزار انتقال عواطفی‌ست که با زبان غیرممکن است. پس محدود کردن آن و شرط گذاشتن برای آن درست مانند محدود کردن زبان فارسی است.

وی همچنین عنوان کرد: لغو پی در پی کنسرت‌ها باید ریشه‌یابی شوند. با لغو کنسرت‌ها واقعا چه اتفاقی می‌افتد؟ عملا هیچ اتفاقی جز تحمیل خسارت‌های مالی و معنوی نمی‌افتد. در همین مورد آخر شاهد بودیم آقای شهرام ناظری به قدری از جریان پیش آمده ناراحت شده که اجبارا کارشان به بیمارستان کشید. آزار دادن چنین استادی به اعتقاد من؛ عین بی‌اخلاقی است.

مشایخی گفت: فرهنگ ما ایرانی‌ها سه مطلب بسیار مهم دارد که باید روی آنها تاکید شود؛ مطلب اول اینکه ما می‌دانیم وجدان و اخلاق چیست و ما هم آدم‌های باوجدان و با اخلاقی هستیم. از آنجا که می‌توانیم از وجدان‌مان استفاده کنیم پس می‌توانیم قضاوت منصفانه کنیم. یعنی می‌توانیم انصاف هم داشته باشیم. این سه ویژگی مهم در فرهنگ ما وجود دارد و ما عموما در هر کاری انجام می‌دهیم موضوعاتی از این دست را باور داریم. این ویژگی‌ها همواره باید در قضاوت‌های ما نیز ملاک واقع شوند از طرفی نباید فراموش کرد که بخشی از بار قضاوت براساس دانش حرفه‌ای و سواد موسیقایی‌ست و طبعا کسی که دانش و شناخت کافی در موسیقی ندارد؛ می‌تواند دچار اشتباهاتی در قضاوت نیز بشود.

این موسیقیدان افزود: به مسئولان پیشنهاد می‌کنم مشاوران درستی انتخاب کنند. از آنجا که بخش زیادی از مدیران اطلاع علمی کافی در حوزه موسیقی ندارند؛ ناچار باید از مشاوران آگاه و صالحی استفاده کنند. ازطرفی با انتخاب و به کار گماردن شوراهای تصمیم‌گیر در حوزه موسیقی نیز مشکل حل نمی‌شود چون ازسویی اساتید موسیقی نمی‌توانند در حوزه تصمیم‌گیری و امور اجرایی وارد شوند و ازسوی دیگر بیم آن می‌رود که با واسپاری کامل موضوعات به شورای‌های موسیقی، کار به خودی و غیرخودی و باند و گروه کشیده شود و این امر خود نوعی بی‌نظمی و موجی از گلایه‌های جدید را به دنبال خواهد داشت. درست به همین دلیل است که شوراهای موسیقی تا امروز مزاحمت‌های زیادی برای اهالی موسیقی ایجاد کرده‌ و به نوعی همین شوراها که هم‌اکنون نیز مشغول به کار هستند، مانع از پیشرفت موسیقی بوده‌اند.

وی عنوان کرد: اینکه یک موسیقی را به صرف موسیقی بودن؛ با هر بهانه‌ای لغو کنیم، کار اشتباهی است. این هنر فقط موسیقی نیست بلکه ما موسیقی را ابزاری برای بیان اندیشه‌ها و افکار هنرمند می‌دانیم.

نادر مشایخی در ادامه درباره کنسرت "اینتر ارکستر تهران" که قرار است روزهای 13 و 14 مرداد در فرهنگسرای ارسباران روی صحنه برود نیز گفت: ما در اینتر ارکستر تهران تلاش داریم عادت‌های شنیداری مختلف را به گوش مخاطبان برسانیم. یعنی انواع فرهنگ‌های مختلف را کنار هم قرار می‌دهیم و نشان می‌دهیم اگر ما ایرانی‌ها قرار است موسیقی کلاسیک گوش دهیم حتما نباید فرهنگ خودمان را کنار بگذاریم. فرهنگ ما می‌ماند، فرهنگ موسیقی کلاسیک هم وجود دارد و اینها در کنار یکدیگر فرهنگ شنیداری دیگری به وجود می‌آورند. این ایده اصلی شکل‌گیری این ارکستر است.

این آهنگساز در ادامه افزود: در این کنسرت سعی کرده‌ایم فرهنگ‌ها و عادت‌های شنیداری مختلف را به مردم ارائه کنیم؛ چراکه اعتقاد داریم هر فرهنگ موسیقایی یک عادت شنیداری خاص خودش را دارد؛ برای مثال برای شنیدن موسیقی محلی کردستان نمی‌توانید ساکت در گوشه‌ای از سالن بنشینید چراکه این موسیقی نیاز به همکاری مخاطب دارد و حتی مخاطبان در آن با خواننده هم‌نوا می‌شوند. ما در کنسرت آینده خود از موسیقی باروک استفاده می‌کنیم و من اعتقاد دارم که از فرهنگ و عادت شنیداری موسیقی دوره باروک می‌توانیم برای ارتقای عادت شنیداری موسیقی ایرانی استفاده‌های زیادی کنیم.

وی همچنین عنوان کرد: ما در موسیقی ایرانی سعی می‌کنیم مسائل غیرموسیقایی را نیز مطرح کنیم. موسیقی ما فقط اصوات نیستند؛ بلکه این صوات تنها ابزاری برای انتقال عواطف مختلف هستند. این جریان در موسیقی باروک هم پیش می‌آمد. یعنی باخ اگر یک موزیسین و ابراستاد موسیقی است؛ تنها یک استاد موسیقی نیست بلکه یک استاد ایده است. این جریان از اساس و ساختار شاید با موسیقی تفاوت‌هایی داشته باشد اما از نظر فلسفه یکی هستند. ما در این کنسرت سعی می‌کنیم این موضوع را به نمایش بگذاریم.

نادر مشایخی افزود: من همچنین قصد دارم کاری را ارائه کنم که طی آن نشان دهم آهنگسازی و اجرا برای اولین بار به‌طور همزمان اتفاق می‌افتد؛ یعنی نقشه و اجرا همزمان انجام می‌شود. این در فرهنگ ما ایرانی‌ها نیز وجود دارد. شما اگر به فرش گبه نگاه کنید، می‌بینید که از ابتدای کار نقشه‌ای وجود ندارد بلکه نقشه و بافت گبه همزمان اتفاق می‌افتد. این رفتار در زمینه موسیقی نیز تاریخ هفت – هشت هزار ساله‌ای دارد. در سنگواره‌های مصری نیز این موضوع به وضوح نشان داده شده است؛ به چنین کاری بداهه یا کایرونومی می‌گویند. کایرونومی به آهنگسازی اطلاق می‌شود که به‌طور همزمان با رهبری اتفاق می‌افتد و ما برای اولین بار داریم سعی می‌کنیم این روش ساخت و اجرای بداهه موسیقی را به نمایش بگذاریم.

این موسیقیدان گفت: سه آهنگساز دوره باروک هستند که برای من اهمیت بسیار زیادی دارند. یکی از آنها باخ است که ما تنها یک قطره‌ای از این اقیانوس را می‌توانیم به نمایش بگذاریم. یکی هم ژان باتیست لی‌لی است که در اوایل قرن هفده می‌زیسته و ایده ارکستر سمفونیک از او بوده و شروع موسیقی کلاسیک ارکسترال از او بوده است. ما از کلودیو مونته وردی هم آثاری را اجرا می‌کنیم چراکه موسیقی از زمان وردی تغییر اساسی می‌کند. در واقع از زمان او نوع شنیدار موسیقی به گونه‌ای تغییر می‌کند که نتیجه‌اش را امروز ما شاهد هستیم.

مشایخی آثار باخ و اشعار ایرانی را با موسیقی مدرن رهبری می‌کند

"اینتر ارکستر تهران" فعالیت‌های دوباره‌اش را به رهبری نادر مشایخی از مرداد امسال از سر می‌گیرد و طی برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته قرار است هر ماه یک کنسرت را روی صحنه ببرد.

نادر مشایخی در گفتگو با خبرنگار ایلنا؛ ضمن اعلام این خبر گفت: برنامه‌ای برای "اینتر ارکستر تهران" در مرداد ماه امسال به اجرا درخواهد آمد. بعد از ماه رمضان ما برنامه‌ریزی کرده‌ایم تا به‌طور مرتب هر ماه یک کنسرت را روی صحنه ببریم. ما در مرداد ماه اجرایی از موسیقی باخ و موسیقی تلفیقی را اجرا خواهیم کرد.

رهبر "اینتر ارکستر تهران" در ادامه افزود: ما می‌خواهیم ببینیم چگونه باخ با مذهب پیشرفته است و شعرای ایرانی با مذهب چگونه پیشرفته‌اند. قصد داریم این دو را با هم مقایسه کنیم. در واقع می‌خواهیم ببینیم ما با امکاناتی که در موسیقی داریم چه نوع از عواطف را می‌تونیم به مخاطبان‌مان انتقال بدهیم.

وی همچنین عنوان کرد: در واقع در کنسرت بعدی "اینتر ارکستر تهران" یک بخش به اجرای آثار باخ اختصاص دارد که با همان نگاه خاصی که به آن اشاره کردم آثار باخ را به اجرا درمی‌آوریم.

نادر مشایخی درباره بخشی که قرار است با استفاده از اشعار ایرانی و موسیقی مدرن برگزار شود نیز گفت: در بخش دیگر کنسرت مرداد ماه "اینتر ارکستر تهران" نیز ما موسیقی مدرن را با استفاده از اشعار ایرانی به اجرا درمی‌آوریم. به هر حال موسیقی مدرن به دلیل امکاناتی که دارد، می‌تواند ظرافت‌های شعر ایرانی به اجرا دربیاورد؛ من ما چنین تجربه‌ای را روی صحنه نشان خواهیم داد.

"اینتر ارکستر تهران" اولین کنسرت خود را به رهبری نادر مشایخی دوشنبه ۲۳ اسفند ۱۳۹۵ در تالار آسمان فرهنگستان هنر برگزار کرد. در اجرای افتتاحیه این ارکستر قطعاتی از آروو پرت آهنگساز معاصر اهل استونی، ژان باتیست لولی، آهنگساز باروک فرانسوی، یوهان سباستین باخ با خوانندگی بهرنگ شگرف کار و نوازنده ابوا، سیما تاجیک اجرا شد. همچنین دو قطعه از ساخته‌های نادر مشایخی با همکاری سولیست مهمان از کشور اتریش (رنالد دپه نوازنده کلارینت و ساکسیفون) در این کنسرت به اجرا درآمد.

مشایخی در کنسرت افتتاحیه "اینتر ارکستر تهران" عنوان کرده بود: به‌طور معمول در کنسرت‌های سمفونیک تنها قطعاتی از چند دوره مختلف نواخته می‌شود ولی ما می‌خواهیم در هر اجرا رپرتوار جدیدی را جدای از اجرای قطعات خلق کنیم و به مخاطب عرضه کنیم تا با خود به همراه ببرد. رپرتوار اجرایی اینتر ارکستر به تمام نوازندگان و همچنین به مخاطبانی که در سالن حضور دارند بستگی دارد و رپرتواری است که باید خود را با آنها وفق دهد.

نمی‌توانیم به جوان‌ها بگوییم چه گوش بدهند و چه گوش ندهند

یکی از مهمترین مسائلی که همواره مورد مناقشه اهالی موسیقی در تمام ژانرها بوده به مسئله ممیزی خود موسیقی که انتزاعی‌ترین هنرهاست؛ مربوط می‌شود. نادر مشایخی نیز همچون اکثر اهالی موسیقی با ممیزی شعر کاری ندارد اما ممیزی خود موسیقی را مسئله‌ای غیرقابل قبول می‌داند.

نادر مشایخی ضمن اشاره به مسئله ممیزی در موسیقی به خبرنگار ایلنا گفت: یکی از مشکلات موسیقی ما در ایران که البته لاینحل نیست اما پله پله جلو می‌رود مسئله مجوز موسیقی است. مجوز دادن به موسیقی کار بی‌معنی محسوب می‌شود. من بدون اینکه بخواهم فردی با ماجرا برخورد کنم همانطور که همواره گفته‌ام تمام این شوراهای موسیقی که مجوز می‌دهند باید منحل بشوند. باید به این سمت برویم که بالاخره به این جوانهایمان امکان بدهیم تا در قبال کارشان و کشورشان احساس مسئولیت کنند. وقتی جلو جوانها را می‌گیریم معلوم است که تلاش می‌کنند از هر روزنه‌ای که گیر می‌آورند کار غیرمتعارفی انجام بدهند.

این موسیقیدان افزود: باید شوراهای ممیزی موسیقی کنار گذاشته شود تا ببینید این جوانها چه کار می‌کنند. شش ماه این شوراهای موسیقی را تعطیل کنید تا ببینید موسیقی ایران چه می‌شود. من به این جوانها ایمان دارم. این جوان =ها را باید جدی بگیریم.

وی همچنین عنوان کرد: من کاری با شوراهای شعر ندارم اما شوراهای موسیقی نمی‌توانند متعارف کار کنند. اصلا ممیزی موسیقی امکان‌پذیر نیست. برای مثال من نمی‌توانم موسیقی رپ گوش بدهم و طبعا نیز نمی‌توانم درباره این موسیقی نیز نظر بدهم. من موسیقی رپ بلد نیستم و این موسیقی در زندگی من نقش بازی نمی‌کند؛ اما در زندگی یک پسر شانزده ساله نقش زیادی بازی می‌کند.

مشایخی ادامه داد: من نمی‌توانم برای یک جوان شانزده ساله تعیین کنم چه موسیقی گوش بدهد و چه موسیقی گوش نکند. وقتی ما موسیقی را ممیزی می‌کنیم درست مثل این است که بگوییم شما حق داری به چه چیزی فکر کنی و حق نداری به چه چیزی فکر کنی. این رویه اصلا امکان‌پذیر نیست و به نظرم باید این روند اصلاح شود و شوراهای ممیزی موسیقی تعطیل شوند چون هم موسیقی را نمی‌شود ممیزی کرد و هم تجربه نشان داده جامعه به حرف چنین شورایی گوش نمی‌دهد.

نادر مشایخی در بخش دیگری از گفتگویش با خبرنگار ایلنا؛ درباره ارکستر تحت امرش گفت: "اینتر ارکستر تهران" ارکستر مستقلی محسوب می‌شود. البته کمک‌های بسیاری از سوی فرهنگستان هنر به این ارکستر می‌شود و خوشبختانه به ما جای تمرین و امکاناتی می‌دهند که می‌توانیم فعالیت‌مان را ادامه بدهیم و البته بنیاد رودکی نیز بسیار به ما کمک می‌کند و آنها نیز جای تمرین را برای ما فراهم کرده‌اند.

این آهنگساز و رهبر ارکستر در ادامه افزود: از آنجا که این روزها ارکسترهای مختلفی دارند به وجود می‌آیند و همچنین کنسرت‌های زیادی برگزار می‌شود ارکسترهای بزرگی مانند ما به شدت با مشکل جای تمرین مواجه هستند. مشکل مالی هم که مثل همیشه برای اداره ارکسترهای بزرگ وجود دارد.

وی همچنین عنوان کرد: خوشبختانه بنیاد رودکی در این زمینه به ما کمک می‌کند و حتی اگر ساز بزرگی هم احتیاج داشته باشیم در اختیارمان می‌گذارد. به نظرم بنیاد رودکی و دفتر موسیقی در این زمینه درست کار می‌کنند. سالن‌های بزرگ و خوبی در این شهر برای تمرین ارکسترها وجود دارد که می‌توان حداقل در اختیار ارکسترهایی که با مشکل مکان تمرین روبرو هستند؛ قرار بگیرند و مشکلشان را حل کنند.

مشایخی در مورد ارکستر شهرداری که بعدها تعطیل شد نیز گفت: زمانی که قرار بود ما ارکستر شهرداری را راه بیندازیم ارکسترهای سمفونیک و ملی منحل شده بودند و هنوز علی رهبری به ایران نیامده بود. در آن زمان وقتی ما داشتیم ارکستر شهرداری را راه می‌انداختیم ارشاد نیز کارهای بازگشایی ارکسترهای سمفونیک را تسریع کرد. در آن زمان ۶۰ درصد از نوازنده‌های ما کسانی بودند که در ارکستر سمفونیک ساز می‌زدند. وقتی ارکستر سمفونیک بازگشایی شد ما این تدبیر را در پیش گرفتیم که نوازنده‌های جوان را به ارکستر بیاوریم.

مشایخی گفت: پس از ارکستر شهرداری وقتی ما خواستیم "اینتر ارکستر تهران" را راه بیندازیم سه مرحله در پیش داشتیم: اول اینکه نوازنده‌های جوانی را جذب کنیم که رفتار ارکستری را بفهمند؛ در ارکستر باید بیشتر گوش داد تا اینکه نوازندگی کرد. مرحله دوم کار ما این است که رپرتوار استاندارد را کنار بگذاریم؛ در اروپا هم در کنسرت‌ها الزاما قطعات استاندارد نمی‌نوازند. یعنی فرم کنسرت را هم باید تغییر داد. سومین مرحله این است که ما باید با فرهنگ‌های شنیداری دیگر به نوعی تطبیقی کار کنیم. منظور من ادغام و یا فیوژن نیست بلکه معتقدم که باید فرهنگ‌های شنیداری مختلف را همجوار کنیم تا فرم و شکل جدیدی به وجود بیاید. این تنها راهی است که می‌شود امکانات جدید را کشف کرد. یعنی یک نوع از عادت شنیداری با نوع دیگری، هم زمان پیش می‌روند و چیز جدیدی به وجود می‌آورند.

این موسیقیدان افزود: اجرای موسیقی کلاسیک با ارکستر سمفونیک یک نوع عادت شنیداری است؛ در این عادت شنیداری، مخاطب و کسی که جریانات عاطفی را از طریق صوت ابراز می‌کند از هم دور هستند و نمی‌توانند به یکدیگر برسند. ارکستر بالا نشسته و اجرا می‌کند و مخاطب هم این پایین فقط دارد گوش می‌دهد. یعنی تنها فعالیتی که مخاطب انجام می‌دهد و البته کم هم نیست؛ شنیدن است.

وی همچنین عنوان کرد: ما در "اینتر ارکستر تهران" داریم سعی می‌کنیم که این فاصله را برداریم تا ارکستر و مخاطب به یکدیگر نزدیک شوند و صمیمیتی خاص بین‌شان به وجود بیاید. این صمیمیت چیزی است که در عادت فرهنگ شنیداری ما و موسیقی‌مان وجود دارد. به همین دلیل است که تا این حد رزنانس سازهای ایرانی پایین است؛ اگر سازها کم‌صدا هستند به دلیل این است که مخاطب نزدیک به موزیسین می‌نشیند؛ این نزدیکی برای موسیقی ایرانی الزامی است. برای همین است که من مدام می‌گویم در اجراها از میکروفن استفاده نکنید. میکروفن تمام ظرافت‌های موسیقی زنده را از آن گرفته است؛ در چنین شرایطی سه‌تار دیگر صدای سه‌تار نمی‌دهد؛ ما در این شرایط از سه‌تار صدای هوی‌سه‌تار می شنویم.

آیا میدانید

  • چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

    ساز مورد علاقه خود را انتخاب کنید

    چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

      چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟ (نکته: این نوشته، برای کسانی است که در انتخاب ساز مردد بوده و نیاز به راهنمایی دارند). شاید نخستین پرسش برای کسی که، ایده و آشنایی با موسیقی ندارد، و قصد یادگیری موسیقی داری این باشد: چه سازی را انتخاب کنم؟ انتخاب ساز، کاملا سلیقه ای است، و انتخاب ساز، در واقع انتخاب و دنبال کردن سلیقه فرد و برداشت شخص از موسیقی است. برای انتخاب ساز به منظور یادگیری موسیقی، چند عامل نقش مهمی دارند که به آنها اشاره میکنیم: سلیقه و علاقه فرد به صدای سازی که یا دیده، یا صدایش را شنیده، و آشنایی هرچند اندک نسبت آن ساز دارد. شکل ظاهری ساز نیز نقش به سزایی در انتخاب دارد. کسی که آشنایی چندانی با موسیقی ندارد، برای شروع نوازندگی و انتخاب، به شکل ظاهری ساز نیز نظر دارد. سبک و کاربرد ساز یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز است. در واقع کاربرد ساز در سبک های موسیقی پاپ، کلاسیک، سنتی و... میتواند یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز باشد. مشورت و راهنمایی صحیح، می تواند راه بسیار خوبی برای انتخاب ساز باشد. ولی در نهایت، خود شخص است که تصمیم گیرنده نهایی است. چند توصیه…

از ما بپرسید

  • چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه

    چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه

    چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه برقراری ارتباط نوازنده در حین اجرای زنده، با شوندگان حاضر در سالن، مبحثی بسیار جدی و جالب است که برای تحلیل و چگونگی و راه های مختلف برای تاثیر گذاری بیشتر آن نیاز به نوشتاری مفصل دارد که به زودی در مورد آن، در این سایت بحث شده و نوشته هایی برای خواندن شما عزیزان آماده و عرضه خواهد شد. بیست و هفتم خرداد هشتاد و نه  

درباره ی موسیقی هنری ایران

logo persian004 موسیقی هنری ایران، نخستین روزنامه الکترونیکی روزانه موسیقی ایران

همکاری: پیام به این شماره تلگرام
09226521131