شانزدهمین نشست آیین آواز برگزار شد؛

از بررسی شیوه نشستن خواننده در کنار گروه تا یک راه مهم مقابله با تکرار در آوازخوانی

آشنایی‌زدایی به معنای معیارزدایی نیست بلکه به معنای خلق معیارهای تازه است، در آواز ایرانی، مهمترین پایه ردیف است و قانون اساسی آواز ما هم "ردیف" آوازی ماست.

به گزارش ایلنا، شانزدهمین نشست آیین آواز سه‌شنبه شب در فرهنگسرای ارسباران برگزار شد.

در این برنامه که بیش از یک سال و نیم است توسط کانون موسیقی ارسباران ارائه می‌شود، میلاد کیایی آهنگساز و نوازنده قدیمی سنتور میهمان اصلی (استاد مدعو) این ماه بود و درباره «تلفیق شعر و موسیقی در آواز و فن بیان خوانندگی» صحبت کرد. او با برشمردن چهار عامل در این زمینه گفت: نخستین و مهمترین اصل در خوانندگی، انتخاب شعر است و اینکه خواننده باید دقیقاً بداند از کدام مقوله دارد در آوازش صحبت می‌کند. همچنین انتخاب دستگاه و آواز اجرایی نیز خیلی مهم است که مثلاً در ماهور بخوانیم یا آواز بیات اصفهان؟ دیگر عامل مهم این است که باید کلام شعر کاملاً مفهوم و واضح خوانده و بیان شود. سومین عامل مهم نیز درآمیختن درست و دقیق کلام با ملودی است و اینکه مثلاً میان یک کلمه بخصوص از شعر در زمان خواندن نباید به هیچ وجه وقفه و سکته ایجاد شود. چهارمین عامل نیز که شاید متفاوت از ای مقوله باشد اما در اجرا بسیار نقش ایفا می‌کند طریقه نشستن خواننده روی صحنه و احترام متقابل میان او و نوازندگان است که اثر مطلوبی بر اجرا می‌گذارد.

در دومین مبحث فنی و تئوریک این نشست که با عنوان «آشنایی‌زدایی در آواز» ارائه شد، علی شیرازی و جاوید عباسی فلاح (خواننده و پژوهشگر آواز) حاضر شدند. عباسی فلاح به عنوان توضیح اولیه در مورد «آشنا‌یی زدایی» و نخستین بازخوردهای تئوریک آن در هنر گفت: این اصطلاح را در آغاز ویکتور شکلوفسکی منتقد روسی و نماینده نخستین گروه از فرمالیست‌های روسیه به کار برد و اعتقاد داشت که اساساْ وظیفه هنر، ناآشنا کردن چیزها یا به عبارت دیگر پیچیده کردن چیزها و دور ساختن آنها ازحوزه عادت و روزمرگی است.» شیرازی هم پس از به دست دادن تعریف اولیه موضوع بحث، به ضرورت ارائه قسمت‌های آشنایی‌زدایانه در آواز ایرانی پرداخت که شامل ساخت انواع جمله‌های تحریری غیرردیفی اما وابسته به ردیف آوازی به همراه نگرشی تازه بر عنصر حس و حال در آواز، تلفیق شعر و موسیقی و بقیه مؤلفه‌ها برای گریز از رکود و تکرار در تولید و عرضه آثار آوازی و نشان دادن آوازهای با اصالت ایرانی که هم اکنون بسیار کم‌رنگ شده است. وی سپس در تکمیل این بحث افزود: «مبنای ظهور پدیده‌ها در موسیقی، آشنایی‌زدایی است و شاید اولین کسی که در کشور ما از این مقوله صحبت کرده دکتر شفیعی کدکنی بوده که زمینه حرف‌هایش هم طبعاً شعر و ادبیات بوده است و ما هنوز از نظر تئوریک با ظرفیت‌های این بحث در موسیقی ایرانی ناآشنا هستیم. البته به نظرم آشنایی زدایی خودش یک نوع آشناسازی است به این صورت که چیزی کشف شده اما کمتر فرصت ظهور پیدا کرده یا اصلاً فرصتش را نیافته و به همین دلیل در معرض ارائه عمومی قرار نگرفته است.

این خواننده و آوازپژوه در پاسخ به سؤال کارشناس مجری نشست مبنی بر اینکه چه چیزی بر افول آواز ایرانی تأثیر گذاشته است، گفت: در این چهار دهه عواملی چون بی عملی رسانه‌ها در مواجهه و بازتاب دادن به آواز و البته آموزش این هنر تأثیرات منفی خود را گذاشته‌اند. رسانه به این صورت که با ظهور رادیو و تلوزیون و ضبط کردن صدا و فیلم برداری اجراهای موسیقی، نقش اجراهای زنده و آوازخوانی‌ها که زمانی با زندگی ما عجین بودند در فضای جدید کمرنگ شده و آموزش آواز نیز به روز نشده و اثر منفی گذاشته است ولی در عین حال ما همیشه در حال آشنایی‌زدایی هستیم. در هنر هیچ پایانی وجود ندارد و بزرگترین مصداق‌های آشنا‌زدایی را می‌توان در شعرهای پارسی نیمایوشیج یافت که با وقوف بر شعر کلاسیک و کهن شعر نو را بنیادگذاری می‌کند.

وی افزود: آشنایی‌زدایی به معنای معیارزدایی نیست بلکه به معنای خلق معیارهای تازه است، در آواز ایرانی، مهمترین پایه ردیف است و قانون اساسی آواز ما هم "ردیف" آوازی ماست.

شیرازی ضمن بازخوانی درآمد همایون اثر استاد زنده‌یاد بدیع‌زاده آن را نمونه‌ای از ایجاز و اختصار در اجرای یک درآمد تحریری در کار این استاد برشمرد که ابتدا و در زمان خودش آشنایی‌زدایی به حساب می‌آمد و بعدها رواج لازم را پیدا کرد. جاوید عباسی فلاح نیز ضمن اجرای چند مثال آوازی در تکمیل این بحث کوشید.

سرانجام نوبت به اجرای چند آواز توسط خوانندگان دعوت شده به این نشست رسید. منصور رسولی با سه‌تار ادیب تیرانداز (در دستگاه همایون)، علیرضا گلبانگ با گروه همنوازان برومند شامل حمیدرضا برزویی (سنتور)، محمدیوسفی (نی)، هادی محمدی (سه تار) و کوروش حجازی (تمبک) در دستگاه شور، محمدهاشم احمدوند با سنتور میلاد کیایی (در دستگاه شور) و امیرعباس طغرایی نوجوان 17 ساله که خوانندگی و تارنوازی‌اش به صورت همزمان و انفرادی در دستگاه همایون تشویق ممتد حاضران در ارسباران را رقم زد.

 در فواصل مختلف برنامه نیز علیرضا معینی مجری خوش‌صدای تلویزیون و رادیو با صدای گرمش اشعاری را دکلمه می‌کرد و حاضران را به وجد می‌آورد. وی در پایان اعلام کرد که هفدهمین نشست آیین آواز از ساعت 18 سه‌شنبه 19 دی در فرهنگسرای ارسباران برگزار خواهد شد.

 

همراهی آواز هاشم احمدوند با ساز میلاد کیایی در نشست آیین آواز

در شانزدهمین نشست تخصصی آموزشی آیین آواز که ساعت ۱۸ سه‌شنبه ۲۸ آذر در فرهنگسرای ارسباران برگزار می‌شود، میلاد کیایی با ساز سنتور صدای محمدهاشم احمدوند را همراهی می‌کند.

به گزارش ایلنا، صدای محمدهاشم احمدوند یکی از صداهای متفاوت سال‌های اخیر در هنر آواز ایرانی است. او (متولد ۱۳۴۵ ملایر) موسیقی و آواز را از نوجوانی آغاز و برای ادامه و تکمیل آموخته‌ها به تهران آمد. دوره کامل ردیف آوازی را نزد کریم صالح عظیمی در کلاس‌های وقت رادیو فراگرفت. سپس برای آشنایی باشیوه آوازی اصفهان نزد شادروان حسین عمومی تعلیم دید و بعد به محضر علی اصغر شاهزیدی راه یافت. در آشنایی با ساز سه‌تار از محضر محسن نفر و شادروان محمدرضا لطفی بهره برد. او از راهنمایی‌های رامبد صدیف و فخری ملک‌پور نیز همواره بهره‌مند بوده است.

از آثار احمدوند می‌توان به آلبوم خنیاگران و همکاری با مجموعه آموزشی الحان الذاکرین اشاره کرد. او سالهاست به تدریس آواز ایرانی مشغول است و کنسرت‌هایی در داخل و خارج از کشور وفرهنگسراهای تهران به همراه برادران هنرمندش داود، محمد و یوسف احمدوند اجراک رده که می‌توان به آخرین کنسرتش در سال گذشته با ارکس‌تر ساربانگ به رهبری سعید اردیانی در تالار وحدت و برج میلاد اشاره کرد.

از دیگر فعالیت‌های احمدوند می‌توان به همکاری با رادیو فرهنگ و رادیو نوا به عنوان کار‌شناس آواز اشاره کرد. قطعه خانه مهر از ساخته‌های محمد احمدوند با آواز محمدهاشم احمدوند در جشنواره ترنم وحدت جزو قطعات بر‌تر انتخاب شده بود.

فرهنگسرای ارسباران در ضلع شمال غربی پل سیدخندان، خیابان جلفا (ارسباران) واقع شده و ورود به سلسله نشست‌های ماهانۀ آیین آواز برای همگان آزاد و رایگان خواهد بود.

برگزاری نشست آیین آواز در زنجان

پس از برگزاری پانزده برنامۀ پیاپی در فرهنگسرای ارسباران تهران؛ نشست آیین آواز از این پس در شهرستان‌ها برگزار می‌شود.

به گزارش ایلنا، زنجان به عنوان نخستین میزبان خارج از مرکز نشست تخصصی آموزشی آیین آواز، عصر پنجشنبه 9 آذر از ساعت 16:30 در فرهنگسرای امام(ره) پذیرای دوستداران آواز و موسیقی ایرانی خواهد بود.

در این نشست پس از افتتاح اولیۀ نشست که قرار است از این پس دست کم هر سه ماه یک بار تداوم یابد، علی شیرازی خواننده و مدیر برگزاری آیین آواز ارسباران تهران به عنوان کارشناس مدعو این برنامه درباره «آشنایی‌زدایی در آواز ایرانی» به سخنرانی و مباحثه مشغول خواهد شد.

جاوید عباسی (فلاح خواننده و مدرس آواز و مدیر برگزاری آیین آواز زنجان) در این مباحثه حضور دارد.

 ورود به سلسله نشست‌های آیین آواز برای عموم دوستداران هنر ایرانی آزاد و رایگان خواهد بود.

شهرام میرجلالی در نشست آیین آواز مطرح کرد:

«آواز، هنری مردانه است»

یک نوازنده تار، آواز را هنری مردانه دانست و گفت که خانم‌های خواننده بهتر است به اجرای تصنیف و ترانه مشغول باشند.

به گزارش ایسنا به نقل از روابط عمومی نشست آیین آواز، یازدهمین نشست آیین آواز عصر 27 تیرماه در فرهنگسرای ارسباران برگزار شد.

 این نشست با آواز حضور شهاب الدین قلم نویس در مایه دشتی آغاز شد. او یکی از دو هنرجوی برگزیده کلاس‌های حسام الدین سراج است که در این شب، به حاضران معرفی شد. آواز قلم نویس را دو نوازنده جوان به نام‌های بهزاد شایان‌فر (سنتور) و مهدی قاسمی (تمبک) همراهی کردند.

در ادامه نوبت به ارائه مبحث فنی و تئوریک رسید. ابتدا سراج به عنوان استاد میهمان این ماه به همراه علی شیرازی کارشناس مجری برنامه روی صحنه آمدند تا درباره موضوع «زیبایی شناسی آواز ایرانی» صحبت کنند.

شیرازی اعلام کرد: نخستین بار است که بحث تئوریک در دو بخش عرضه می‌شود و البته وقت محدودتری نسبت به گذشته در اختیار میهمانان قرار خواهد گرفت.

سراج نیز به تعریف زیبایی شناسی پرداخت و مصداق‌های آن را در هنر آواز ایرانی برشمرد. او همچنین از تحریر به عنوان مؤلفه‌ای مهم در هرچه زیباتر و غنی‌تر شدن آثار آوازی ما نام برد و در ادامه نیز بر ضرورت درستی ادای کلام و شعر در یکایک کلمات و حتی حروف شعری تأکید کرد.

 نکته جالب در میانه‌های ارائه این مبحث، اجرای قطعه‌های مثالی آوازی بود که سراج هم این کار را به سبک و سیاق نشست آیین آواز به خوبی انجام داد.

شیرازی نیز تاکید کرد که از ابتدای راه‌اندازی سلسله نشست‌های آیین آواز هم هدف اصلی، پرداختن به مباحث فنی و تئوریک در هنر آواز بوده تا به امید خدا بتوانیم بر بخشی از فقر تئوریک موجود در این هنر غلبه کنیم.

با پایان نخستین بخش مبحث فنی، سلیمان رضایی دومین هنرجوی کلاس‌های حسام الدین سراج به همراه امیر متولی (نوازنده سه‌تار) روی صحنه آمدند و آوازی را در دستگاه راست پنجگاه اجرا کردند.

 سپس قاسم رفعتی (خالق و مجری آواز مشهور سحرگهان) به درخواست سراج و شیرازی روی صحنه آمد و به همراه تار شهرام میرجلالی آواز زیبای دیگری را در مایه ابوعطا از خود به یادگار گذاشت.

در ادامه نوبت به دومین بخش مبحث فنی رسید که این بار با حضور میرجلالی برگزار شد و شیرازی هم او را همراهی کرد.

میرجلالی نیز شمه‌های دیگری از موضوع زیبایی شناسی آواز ایرانی را عرضه کرد و ضمن برشمردن عوامل مهمی که در زیبایی آواز دخالت و حضور دارند، طبق تجربه شخصی خودش آواز را هنری مردانه قلمداد کرد و گفت که خانم‌های خواننده بهتر است به اجرای تصنیف و ترانه مشغول باشند و آواز را به خوانندگان مرد بسپارند. این صحبت با انتقاد علی شیرازی همراه شد که تعدادی از آوازخوانان برتر یک سده اخیر را نام برد و سخن میرجلالی را با چالش روبرو کرد.

با پایان این بخش، سراج و میرجلالی، آوازی را در دستگاه سه‌گاه به عنوان حسن ختام این نشست اجرا کردند.

علی رستمیان، محمود مخدوم، فاضل جمشیدی، علیرضا فریدون‌پور، وحید تاج، هادی حسینی، محمدرضا گلبانگ، مجید پایدار، مهدی اصغرپور، محمود حشمت، مازیار عطاریان، عارف احسن، حسام‌الدین صحرایی، سعید ناظمی، محمد قزلباش، محمد کاریزنوی، علی اکبر کهربایی و علیرضا حاجی طالب از هنرمندان حاضر در این نشست بودند.

در پایان برنامه، کارشناس  مجری برنامه اعلام کرد که دوازدهمین نشست آیین آواز از ساعت 18 سه‌شنبه 24 مرداد در فرهنگسرای ارسباران برگزار خواهد شد

سراج و میرجلالی در «آیین آواز» اجرا می‌کنند

شهرام میرجلالی به یازدهمین نشست «آیین آواز» می‌آید.

به گزارش ایسنا، شهرام میرجلالی - نوازنده تار - قرار است صدای حسام‌الدین سراج - خواننده اصلی این نشست - را همراهی کند. این دو نفر، برنامه ساز و آوازی در دستگاه راست‌پنجگاه (از جمله دستگاه‌های پیچیده و دارای ظرافت بسیار از ردیف موسیقی ایرانی) را ارائه خواهند کرد.

یازدهمین نشست تخصصی آموزشی «آیین آواز» از ساعت ۱۸ سه‌شنبه، ۲۷ تیرماه در فرهنگسرای ارسباران برگزار خواهد شد. در این نشست همچنین دو نفر از شاگردان برگزیده حسام‌الدین سراج، پس از معرفی توسط این خواننده و مدرس به اجرای برنامه خواهند پرداخت. ویژگی مهم سلیمان رضایی و شهاب‌الدین قلم‌نویس که در دو اجرای روی صحنه خواهند آمد، جوانی این دو هنرجوی برتر کلاس‌های آواز سراج است.

فرهنگسرای ارسباران در ضلع شمال غربی پل سیدخندان (خیابان جلفا) واقع شده و ورود به سلسله نشست‌های «آیین آواز» آزاد است.

حسام‌الدین سراج به یازدهمین نشست «آیین آواز» می‌آید

یازدهمین نشست «آیین آواز» میزبان حسام الدین سراج خواننده و مدرس موسیقی می شود.

به گزارش خبرگزاری مهر، یازدهمین نشست «آیین آواز» میزبان حسام‌الدین سراج خواننده و مدرس باسابقه موسیقی می شود. در این نشست ماهانه تخصصی آموزشی که این ماه از ساعت ۱۸ سه‌شنبه ۲۷ تیرماه در فرهنگسرای ارسباران برگزار می شود سراج ضمن مشارکت در بحث فنی و تخصصی، در ادامه برنامه به اجرای آواز خواهد پرداخت. وی همچنین ۲ تن از شاگردان برگزیده کلاس‌های آوازش را به حاضران معرفی می‌کند که این ۲ هنرجو نیز به صورت مجزا و در ۲ بخش جداگانه به خوانندگی می‌پردازند.

ایده اصلی شکل‌گیری سلسله نشست‌های تخصصی آموزشی «آیین آواز» که مدت یک سال است به صورت ماهانه با هدف تجلیل از آواز خوانندگان و مدرسان پیشکسوت آواز و همچنین معرفی چهره‌های مستعد جوان و میانسال برگزار می‌شود، ابتدا از سوی حسام‌الدین سراج بود که با علی شیرازی (خواننده، آوازپژوه و مدیر این برنامه) در میان گذاشته شد. سپس وی با افزودن قسمت‌هایی به آن فکر اولیه از مردادماه سال گذشته این برنامه را با همکاری و حمایت فرهنگسرای ارسباران راه‌اندازی کرد که با بازخوردهای مثبتی از سوی اهالی موسیقی و آواز همراه بود و توانست تکان هرچند کوچکی به فضای راکد موسیقی آوازی بدهد.

حالا در یازدهمین برنامه، نوبت به حسام‌الدین سراج (مبدع اولیه این نشست) رسیده است تا به همراه ۲ شاگرد برتر خود در این نشست، حضور مشارکتی مستقیم داشته باشد.

فرهنگسرای ارسباران در ضلع شمال غربی پل سیدخندان (خیابان جلفا) واقع شده و ورود همگان به سلسله نشست‌های «آیین آواز» آزاد است.

اجرای مسعود جاهد و امیری در ارسباران

اجرای ساز و آواز مسعود جاهد و امیرمسعود امیری نیز به لیست برنامه‌های دهمین نشست "آیین آواز" که روز 30 خرداد برگزار می‌شود اضافه شدند.

به گزارش خبرنگار ایلنا، در حالی که پیش از این قرار بود مهدی آذرسینا (آهنگساز و نوازنده‌کمانچه)، مرتضی غزنوی (خواننده و مدرس‌آواز) و علی شیرازی (آوازخوان و آوازپژوه) در دهمین برنامه "آیین آواز" درباره "ریتم در آواز ایرانی" سخن بگویند، یک اجرای موسیقی نیز به این برنامه اضافه شد.

مسعود جاهد (نوازنده نی) قرار است روز سه‌شنبه ۳۰ خرداد از ساعت ۱۸ با همراهی امیرمسعود امیری (خواننده اصفهانی) در فرهنگسرای ارسباران به اجرای برنامه بپردازند. جاهد و امیری برنامه خود را آواز ابوعطا اجرا خواهند کرد.

امیری متولد ۱۳۵۱ اصفهان است و موسیقی و آواز را نزد اساتیدی چون حسن کسایی، اصغر شاهزیدی، تقی سعیدی، حسین عمومی، حسین علیزاده، محمدرضا لطفی و همچنین دو معلم فرانسوی آموخته است.

مسعود جاهد نیز متولد ۱۳۴۲ در قائمشهر است. وی الفبای نی‌نوازی را از ۲۲ سالگی به طور خودآموخته شروع کرد و سه سال بعد آموختن ردیف استاد دوامی را نزد محمدعلی کیانی‌نژاد پی گرفت. سال ۱۳۷۲ آلبوم بی‌کلام "مهرگان" شامل دونوازی نی با ویولن بابک شهرکی را عرضه کرد. دو سال بعد ارکستر موسیقی بانوان "کرشمه" را به خوانندگی همسرش زنده‌یاد شیدا جاهد تشکیل داد که همکاری این دو بعدها به عرضه ۸ آلبوم در بازار موسیقی انجامید.

 انتشار مجموعه آلبوم "ردیف نی" براساس ردیف عبدالله‌خان دوامی نیز از دیگر فعالیت‌های جاهد است. کتاب ۷ جلدی "آموزش نی" و نیز ۵ آلبوم موسوم به "سعدی‌خوانی" از دیگر آثار در دست انتشار مسعود جاهد محسوب می‌شود.

حضور در نشست تخصصی آیین آواز برای عموم آزاد است و علاقمندان می‌توانند برای شرکت در این نشست از ساعت ۱۸ سه‌شنبه ۳۰ خرداد به فرهنگسرای ارسباران واقع در ضلع شمال غربی پل سیدخندان، خیابان جلفا مراجعه کنند.

آیا میدانید

  • چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

    چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

      چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟ (نکته: این نوشته، برای کسانی است که در انتخاب ساز مردد بوده و نیاز به راهنمایی دارند). شاید نخستین پرسش برای کسی که، ایده و آشنایی با موسیقی ندارد، و قصد یادگیری موسیقی داری این باشد: چه سازی را انتخاب کنم؟ انتخاب ساز، کاملا سلیقه ای است، و انتخاب ساز، در واقع انتخاب و دنبال کردن سلیقه فرد و برداشت شخص از موسیقی است. برای انتخاب ساز به منظور یادگیری موسیقی، چند عامل نقش مهمی دارند که به آنها اشاره میکنیم: سلیقه و علاقه فرد به صدای سازی که یا دیده، یا صدایش را شنیده، و آشنایی هرچند اندک نسبت آن ساز دارد. شکل ظاهری ساز نیز نقش به سزایی در انتخاب دارد. کسی که آشنایی چندانی با موسیقی ندارد، برای شروع نوازندگی و انتخاب، به شکل ظاهری ساز نیز نظر دارد. سبک و کاربرد ساز یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز است. در واقع کاربرد ساز در سبک های موسیقی پاپ، کلاسیک، سنتی و... میتواند یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز باشد. مشورت و راهنمایی صحیح، می تواند راه بسیار خوبی برای انتخاب ساز باشد. ولی در نهایت، خود شخص است که تصمیم گیرنده نهایی است. چند توصیه…

از ما بپرسید

  • چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه

    چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه

    چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه برقراری ارتباط نوازنده در حین اجرای زنده، با شوندگان حاضر در سالن، مبحثی بسیار جدی و جالب است که برای تحلیل و چگونگی و راه های مختلف برای تاثیر گذاری بیشتر آن نیاز به نوشتاری مفصل دارد که به زودی در مورد آن، در این سایت بحث شده و نوشته هایی برای خواندن شما عزیزان آماده و عرضه خواهد شد. بیست و هفتم خرداد هشتاد و نه  

درباره ی موسیقی هنری ایران

logo persian004 موسیقی هنری ایران، نخستین روزنامه الکترونیکی روزانه موسیقی ایران

همکاری: پیام به این شماره تلگرام
09226521131