یادداشتی از فاروق رحمانی بر اجرای سلطان رباب

فاروق رحمانی: از ابتدا تا انتهای پارت اول برنامه میخکوب بودم، موسیقی دوئت کلاسیک یا بقول خود هنرمندان افغان، موسیقی کلستیک افغانی، با دو ساز رباب به نوازندگی همایون سخی و طبلا که نوازندگی اش را میرویس کاظمی بر عهده داشت بسیار هماهنگ و دقیق بودند...

به گزارش خبرنگار ایلنا، همایون سخی، رباب‌نواز چیره‌دست افغان، شب گذشته (چهارشنبه 27 دی) در بخش بین‌الملل سی و سومین جشنواره موسیقی فجر به اجرای برنامه پرداخت که این اجرا مورد توجه کارشناسان موسیقی قرار گرفت. فاروق رحمانی شستان که خود نوازندهٔ رباب و تنبیرگ بلوچی و پژوهشگر موسیقی بلوچستان است؛ یادداشتی بر این اجرای همایون سخی نوشته است.

فاروق رحمانی شستان در یادداشت خود چنین آورده است:

چهارشنبه ۲۷ دی ماه ۱۳۹۶، به مناسبت جشنوارهٔ فجر، شاهد یکی از بهترین و حرفه‌ای‌ترین برنامه‌های موسیقی در تالار وحدت تهران بودم. اجرای استاد همایون سخی، نوازندهٔ برجستهٔ رباب، اهل کابل افغانستان ساکن کالیفرنیا، مشهور به king of rabab سلطان رباب که با هنرمندان و ارکسترهای حرفه‌ای همکاری‌های بسیاری انجام داده است.

پدر و عموی ایشان هم نوازندهٔ چیره‌دست رباب بودند. رباب سازیست قدیمی که برخی معتقدند ریشه‌اش به منطقهٔ غزنی افغانستان بازمی‌گردد و شاعران پارسی‌گوی قدیم بسیار از این ساز گفته‌اند؛ ازجمله مولانا و حافظ.

سازی با بیست و یک سیم، متشکل از سه سیم اصلی، سه سیم شاه تار، و پانزده سیم طنین. کاسهٔ این ساز از چوب توت ساخته می‌شود و به طور کلی در سه سایز موجود است، خُرد (کوچک) میانه (متوسط) و کلان (بزرگ).

روی رباب پوست بز یا آهو می‌کِشند و با مضراب نواخته می‌شود. رباب دسته‌ای کوتاه دارد که عموما با صدف یا استخوان آن را تزئین می‌کنند و روی آن چهار پرده می‌بندند. این ساز در افغانستان، پاکستان، بلوچستانِ ایران و تاجیکستان رایج است، اما در افغانستان ساز ملی شناخته شده و بیشترین نقش را ایفا می‌کند.

اما آنچه شب گذشته در تالار وحدت اتفاق افتاد؛ اجرایی ویژه بود که نکات جالبی در خود داشت. در نوازندگی همایون سخی سه موضوع را می‌توان تؤامان دید: اصالت، تکنیک و ابتکار. در این برنامه شاهد این بودیم که ایشان روی سیم‌های طنین رباب با مضراب سنتور می‌نواختند، که ابتکار خود اوست و احتمالا نظرهای هنردوستان و به ویژه رباب نوازان در مورد این ابتکار متفاوت خواهد بود.

بنده از یازده سال پیش، با ایشان آشنا شدم و همیشه کار‌هایش را دنبال می‌کردم و طبق این قاعده که استاد عبدالرحمن سوری زهی، نوازندهٔ برجستهٔ بنجوی بلوچستان می‌گفت حتی اگر از روی نوار از یک نوازنده یا خواننده چیزی یاد گرفتی آن شخص استادت محسوب می‌شود، همایون سخی هم استاد مجازی بنده و بسیاری از نوازند‌های رباب در سرتاسر دنیا محسوب می‌شود.

او نوازنده‌ای ماهر و اصیل و انسانی فروتن و مهربان است و باعث افتخار بود که ایشان را از نزدیک ملاقات کردیم و صدای سازش را این بار از نزدیک شنیدم.

از ابتدا تا انتهای پارت اول برنامه میخکوب بودم، موسیقی دوئت کلاسیک یا بقول خود هنرمندان افغان، موسیقی کلستیک افغانی، با دو ساز رباب به نوازندگی همایون سخی و طبلا که نوازندگی‌اش را میرویس کاظمی برعهده داشت بسیار هماهنگ و دقیق بودند و بیننده‌ها را کاملا مجذوب کردند.

در سبک کلَستیک، تکنیک و تسلط شرط بسیار مهمی است و هر دو نوازنده باید هماهنگی دقیقی داشته باشند، چراکه اصولش بر پایهٔ سؤال و جواب بنیان گذاشته شده است.

در پارت بعدی کنسرت نیز نوازندهٔ گرامی و مطرح دف کشورمان، حسین رضایی نیا به هنرمندان ملحق شدند، که البتهٔ بندهٔ حقیر چندان لذتی نبردم از همراهی ایشان، چون صدای سازشان، صدای رباب و طبلا را کاور کرده بود و به سختی می‌شد صدای دو ساز دیگر را شنید؛ ‌ای کاش کمی آرام‌تر می‌نواختند که از هر سه ساز لذت ببریم.

برای استاد همایون سخی آرزوی سلامتی دارم و این حضورش روی صحنه در ایران را به فال نیک می‌گیریم و امیدواریم سال‌های بعد نیز حضور داشته باشند و علاقمندان این ساز را خوشحال کنند.

شبی متفاوت برای ارکستر ملی و سالار عقیلی/رهبری با دستمال کاغذی و حرکات عجیب

دومین شب سی و سومین جشنواره موسیقی فجر شب گذشته پنجشنبه ٢١ دی ماه با اجرای ارکستر ملی روی صحنه رفت.

به گزارش خبرنگار ایلنا، اجرای ارکستر ملی با خوانندگی سالار عقیلی در سی و سومین جشنواره موسیقی فجر برگزار شد. سالار عقیلی در این اجرا گفت: قطعه جام مدهوشی را برای نخستین بار  با ارکستر اجرا می‌کنم. احترام به اساتید قدیمی موسیقی جز وظایف ما است.

وی افزود:  قطعه جام مدهوشی با آهنگسازی زنده‌یاد استاد علی تجویدی و شعر زیبای آن نیز از استاد زنده‌یاد بیژن ترقی است که تنظیم بسیار زیبای آن را نیز استاد فریدون شهبازیان انجام داده است.

او ادامه داد: برخی از این اساتید در قید حیات نیستند، انشاالله خداوند استاد شهبازیان را حفظ کند و سایه او بر سر موسیقی کشور باشد. از آقای شاه زیدی اجازه گرفتیم که این قطعه را امشب برای شما اجرا کنیم.

قطعات ایران، تبریز در مه (بابک زرین)، خوشه‌چین، افسون سخت، ساغر، از تنهایی گریه مکن ، شکوه گل، از خون جوانان لاله دمیده، جام مدهوشی، مرا رها مکن، سپید و سیاه، دو نغمه بختیاری، سرود گل و... در این کنسرت اجرا شدند.

این اجرا در حالی برگزار شد که فریدون شهبازیان که سالها سابقه رهبری و آهنگسازی دارد و همچنین مدتی است که به عنوان رهبر ارکستر ملی مشغول فعالیت است، برخلاف قوانین رهبری با دستمال کاغذی روی سن قطعاتی را اجرا کرد و برخلاف قوانین رهبری گاها چوب را در دست دیگرش می‌گرفت.

ناگفته نماند که از بخش‌های تکنیکی که در اجرای دیشب رعایت نشد می‌توان به رعایت نکردن دینامیک صدا در اکثر قطعات، بی‌احترامی به ارکستر با زدن چوب روی پوپیتر، از ریتم افتادن خیلی از قطعات، کوک نبودن ارکستر، دیاگرام‌های اشتباه فریدون شهبازیان و... اشاره کرد.

همچنین با نگاه اجمالی به ارکستر کاملا مشخص بود که اعضای ارکستر بیشتر با کنسرت مایستر همراه هستند تا رهبر.

این اشتباهات برای اولین بار نبوده و پیش از این بارها رخ داده است و رهبر ثابت ارکستر ملی با حرکاتی عجیب حین اجرا موجبات تعجب تماشاگران شده است.

یکی دیگر از اشتباهات گرفتن دست خواننده در طول اجراست که بارها توسط این رهبر انجام گرفته است، پیش از این علیرضا افتخاری و این بار سالار عقیلی توسط رهبر ارکستر دستگیر شده است!

جدول سی و سومین جشنواره موسیقی فجر تغییر کرد/آخرین جزئیات

جدول سی و سومین جشنواره موسیقی فجر که چندی پیش منتشر شده بود با ایجاد تغییر در سالن‌های میزبان بار دیگر در اختیار علاقمندان قرار گرفت.

به گزارش ایلنا، اجرای گروه‌های‌ «داماهی»، «بمرانی» و امید نعمتی که قرار بود به میزبانی سالن همایش‌های برج میلاد برگزار شود به سالن ایرانیان و برج آزادی تغییر یافت.

از قرار معلوم؛ گروه داماهی ۲۷ دی‌ماه طی دو سانس در برج آزادی روی صحنه خواهد رفت. گروه «بمرانی» و امید نعمتی نیز ۲۹ دی‌ماه هر کدام یک سانس در سالن ایرانیان روی صحنه خواهند رفت.

لازم به ذکر است که اجرای علی زندوکیلی در سالن همایش‌های برج میلاد پا برجاست.

مدیر سی و سومین جشنواره موسیقی فجر؛

هنرمندان و ناشران آثارشان را برای شرکت در جایزه باربد ارسال کنند

حمیدرضا نوربخش (مدیر سی و سومین جشنواره موسیقی فجر) اعلام کرد هنرمندان و ناشران می‌توانند آثارشان را برای شرکت در جایزه باربد ارسال کنند.

به گزارش ایلنا، حمیدرضا نوربخش ضمن ابراز تاسف از حادثه دلخراش زلزله کرمانشاه و همدردی با حادثه‌دیدگان، در خصوص چگونگی جایزه باربد در این دوره از جشنواره گفت: در روزهای آتی داوری‌های جایزه باربد از آثاری که پیشتر تهیه شده است بصورت باکلام و بی‌کلام در بخش‌های سنتی، کلاسیک، پاپ (تمامی زیر مجموعه‌ها)، نواحی و تلفیقی آغاز خواهد شد.

مدیر سی و سومین جشنواره موسیقی فجر در ادامه افزود: هنرمندان و ناشران نیز می‌توانند آثارشان را که در بازه زمانی مشخص (مهر ٩٥ تا مهر ٩٦ ) منتشر شده است تا پایان وقت اداری روز چهارشنبه ٨ آذر به دبیرخانه جشنواره واقع در طبقه پنجم تالار وحدت ارسال کنند.

سی و سومین جشنواره موسیقی فجر از ٢٠ تا ٣٠ دی سال جاری برگزار می‌شود.

آیا میدانید

  • چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

    چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟

      چه سازی را برای یادگیری موسیقی انتخاب کنیم؟ (نکته: این نوشته، برای کسانی است که در انتخاب ساز مردد بوده و نیاز به راهنمایی دارند). شاید نخستین پرسش برای کسی که، ایده و آشنایی با موسیقی ندارد، و قصد یادگیری موسیقی داری این باشد: چه سازی را انتخاب کنم؟ انتخاب ساز، کاملا سلیقه ای است، و انتخاب ساز، در واقع انتخاب و دنبال کردن سلیقه فرد و برداشت شخص از موسیقی است. برای انتخاب ساز به منظور یادگیری موسیقی، چند عامل نقش مهمی دارند که به آنها اشاره میکنیم: سلیقه و علاقه فرد به صدای سازی که یا دیده، یا صدایش را شنیده، و آشنایی هرچند اندک نسبت آن ساز دارد. شکل ظاهری ساز نیز نقش به سزایی در انتخاب دارد. کسی که آشنایی چندانی با موسیقی ندارد، برای شروع نوازندگی و انتخاب، به شکل ظاهری ساز نیز نظر دارد. سبک و کاربرد ساز یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز است. در واقع کاربرد ساز در سبک های موسیقی پاپ، کلاسیک، سنتی و... میتواند یکی از مهمترین نکات در انتخاب ساز باشد. مشورت و راهنمایی صحیح، می تواند راه بسیار خوبی برای انتخاب ساز باشد. ولی در نهایت، خود شخص است که تصمیم گیرنده نهایی است. چند توصیه…

از ما بپرسید

  • چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه

    چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه

    چگونگي برقراري ارتباط نوازنده با مخاطب روي صحنه برقراری ارتباط نوازنده در حین اجرای زنده، با شوندگان حاضر در سالن، مبحثی بسیار جدی و جالب است که برای تحلیل و چگونگی و راه های مختلف برای تاثیر گذاری بیشتر آن نیاز به نوشتاری مفصل دارد که به زودی در مورد آن، در این سایت بحث شده و نوشته هایی برای خواندن شما عزیزان آماده و عرضه خواهد شد. بیست و هفتم خرداد هشتاد و نه  

درباره ی موسیقی هنری ایران

logo persian004 موسیقی هنری ایران، نخستین روزنامه الکترونیکی روزانه موسیقی ایران

همکاری: پیام به این شماره تلگرام
09226521131