نگهداری سازهای دوره قاجار در موزه موسیقی پاریس

نوشته شده توسط persianartmusic Posted in تازه ها بازدید: 890

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

نگهداری سازهای دوره قاجار در موزه موسیقی پاریس

واحد مرکزی خبر، فارس: «پورجوادی» در همایش سازهاب ابداعی گفت: در دوره قاجار سه ساز رموز، مجلس ‌آرا و طرب انگیز ساخته شده که هم اکنون در موزه موسیقی پاریس هستند. به گزارش خبرنگار موسیقی فارس، همایش سازهای ابداعی روز گذشته با حضور خیل عظیمی از هنرمندان عرصه موسیقی از جمله حسین علیزاده، احمد ابراهیمی، کیهان کلهر، محمد سریر، داریوش پیرنیاکان و... در خانه هنرمندان ایران آغاز به کار کرد. در ابتدای این همایش «محمدسریر» مدیرعامل خانه موسیقی و رئیس هیأت مدیره خانه با بیان اینکه این همایش جنبه علمی دارد؛ گفت: امروز برای اولین بار به مقوله سازسازی پرداخته می‌شود و فکر می‌کنم با برگزاری این همایش و نمایشگاه قدم مهمی برای شروع نگاهی تازه به این مقوله برداشته شود. وی ادامه داد: بیش از نیم قرن پیش تلاش‌هایی در زمینه تغییر و تحول در سازها توسط نوازندگان قدیمی صورت گرفت و آنها توانستند رنگ‌های جدیدی را در موسیقی به وجود بیاورند. رئیس هیأت مدیره خانه موسیقی بیان داشت: استاد «قنبری‌مهر» پایه‌گذار نگاه تحولی در سازها بوده و هست و توانست در تمام طول فعالیتش سازهایی را از روی کتیبه‌ها و سنگ‌نوشته‌ها بسازد. سریر در پایان از کانون سازسازان خانه موسیقی جهت برگزاری این نمایشگاه و همایش قدردانی کرد. بنابراین گزارش؛ در ادامه این مراسم «امیرحسین پورجوادی» استاد دانشگاه در خصوص تحول موسیقی در دوره‌های مختلف تاریخی گفت: در دوره صفویه سیستم موسیقایی دربار سیستم مقامی بوده که این سیستم سازهای خاص خودش را از جمله عود، قانون، کمانچه ونی داشته است. در زمان صفویه «سیدسجادالدین صفویه» سازها را به دو دسته کامل و ناقص تقسیم بندی می‌کند به طوری که عود، نای و کمانچه را ساز کامل و نی ۹٫۵ ، نی ۱۰/۵ ، قانون، چنگ و سرنا را سازهای ناقص می‌داند. وی ادامه داد: سیدسجادالدین تفاوت این دو دسته ساز را به این صورت می‌داند که بر روی سازهای کامل همه مقامات را می‌توان اجرا کرد اما در سازهای ناقص این قابلیت وجود ندارد. این استاد دانشگاه با بیان اینکه نظام مدال شامل ۱۲ مقام، ۲۴ شعبه، ۶ آواز و ۴۸ گوشه تا آخر صوفیه ادامه داشته است؛ افزود: سیستم موسیقی مدال تا دوره افشاری هم تداوم پیدا کرده و تنها اثری که تا حدی در خصوص نظام مدال تا دوره افشاری صحبت می‌کند یک رساله موسیقی است که همانند یک گفت‌وگو بین نگارنده و نادرشاه است. پورجوادی بیان داشت: تا نیمه قرن ۱۲ عود که ساز زهی دسته کوتاه است محفل اصلی موسیقی دربار ایران بوده است و در مقابل ساز زهی دسته بلند تنبور متعلق به موسیقی شهری نبوده و تا این دوره تنها در موسیقی‌های اطراف ایران زده می‌شده است. وی با اشاره به تحول ساز سازی در دوره قاجار گفت: با آمدن محمدخان قاجار به تهران بسیاری از موزیسین‌ها توسط ایشان از شیراز به تهران می‌آیند و در دربار فعالیت خود را آغاز می‌کنند. پورجوادی اظهار داشت: در اواخر دوره قاجار افرادی دست به ابداع ساز جدید زدند که در این میان کمانچه‌ای به نام رموز شکل گرفت. همچنین شخصی با نام غلامحسین سازی با ترکیب کمانچه با سیم‌ها و گوشه‌های زیادی ساخت و آن را مجلس‌آرا نام نهاد او ساز دیگری را نیز به نام طرب انگیز اختراع کرد. وی ادامه داد: در نیمه دوم قرن ۱۹ با آمدن اروپایی ها به ایران و با خرید بیش از ۱۰۰ ساز از ایران موزه‌های ساز در چند کشور اروپایی ساخته شد به طوری که هم اکنون در موزه ساز انگلیس مجموعه قابل ملاحظه‌ای از سازهای ایرانی وجود دارد. البته در موزه بروکسل و نیویورک نیز سازهای ایرانی به چشم می‌خورد. پورجوادی در پایان گفت: سه سازی که در دوره قاجار با عنوان رموز، مجلس‌‌آرا و طرب انگیز ساخته شده اروپایی‌ها خریداری کرده‌اند و هم اکنون در موزه پاریس وجود دارد. همایش و نمایشگاه سازهای ابداعی روز گذشته در خانه هنرمندان افتتاح شده و تا امروز نیز برگزار خواهد بود.

یازدهم خرداد هشتاد و هشت